رای قضایی شماره 9309970907000150

رای قضایی شماره 9309970907000150

مجموعه کامل آرای قوه قضاییه

رای قضایی شماره 9309970907000150


شماره دادنامه قطعی:
9309970907000150

تاریخ دادنامه قطعی:
1393/03/17

گروه رای:
حقوقی

نوع مرجع:
شعبه دیوان عالی کشور

عنوان رای:
اختلاف در دائمی یا موقت بودن عقد نکاح

پیام رای:
در صورت تردید در دائم یا موقت بودن عقد نکاح اصل بر دوام زوجیت است.

رای خلاصه جریان پرونده
به تاریخ 4/7/91 خانم ف.ش. با وکالت آقای ج.ی. به طرفیت خانم ها و آقایان ف.ک. و ط.ک. و ه.ق. و ن.پ. و ش.پ. دادخواستی به خواسته صدور حکم مبنی بر اثبات زوجیت تقدیم دادگاه های عمومی قایم شهر نموده و در متن دادخواست توضیح داده موکله در تاریخ 26/11/83 با مرحوم الف.پ. ازدواج غیررسمی انجام داده و به زوجیت دایم با آن مرحوم در آمده است و به خاطر مشکلات نتوانسته اند واقعه عقد را ثبت نمایند تا اینکه زوج در 26/1/91 فوت نموده است و استشهادیه و عقدنامه پیوست می گردد مادر و تعدادی از برادران و فرزند ارشد آن مرحوم م.پ. نیز شاهد و گواهی به زوجیت دایم موکله با آن مرحوم می دهند با استناد به ماده 1062 قانون مدنی تقاضای صدور حکم به اثبات زوجیت مورد استدعاست دادخواست به شعبه چهارم آن دادگاه ارجاع گردیده است. دادگاه مرجوع الیه وقت رسیدگی معین ـ طرفین دعوت گردیدند آقای م.ط. به وکالت از خانم ط.ک. وارد دعوی گردیده است و لایحه ای به شماره 00401644 مورخ 20/8/91 تقدیم نموده است که خلاصه آن این است که سند ارایه شده به عنوان عقدنامه به صورت دست نویس بوده و عبارات آن حکایت از عقد موقت دارد و حاکی از آن است که کلمات در زمان واحد نوشته نشده است چون در عقد دایم فسخ وجود ندارد عبارت حق فسخ برای طرفین که در عقدنامه نوشته شد صرفا در عقد موقت معنا دارد و چون زوج مرحوم شد عقد موقت نیز منتفی گردید در وقت رسیدگی مورخ 12/10/91 طرفین و وکلای آن ها حاضر گردیدند وکیل خواهان ادعای خود را به شرح دادخواست بیان نموده از خواندگان حاضر ازجمله مادر مرحوم الف.پ. (زوج) و دیگر خواندگان ش.پ. ن.پ. اظهار داشتند خواهان زوجه دایم متوفی الف.پ. است وکیل خوانده ردیف خانم ط.ک. دفاعا اظهاراتی نمودند که تکرار متن لوایح پیش گفته می باشد دادگاه در تاریخ 19/10/91 ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه شماره 0002115 با توجه به محتویات پرونده و اظهارات طرفین و اینکه بعضی از خواندگان عقد دایم را قبول دارند و همچنین بعضی دیگر از خواندگان اصل عقد را قبول دارند و اظهار می دارند که موقت هست که خوانده ردیف پنجم اظهار می دارد مدت نوزده سال است که پدرم را ندیده ام بنابراین نمی تواند در مورد عقد دایم یا موقت اظهارنظر نماید و اظهارات وکیل خوانده که اظهار می دارد بعضی از نوشته جات قلم خوردگی دارد فقط در قسمت چاپی که عقدنامه موقت بوده است به جای موقت خط خوردگی و دایم قیدشده است که اصل عقدنامه ملاحظه گردیده و به رویت وکیل نیز در جلسه رسیده است و اینکه ایراد گرفته اند که در دفتر مخصوص با حضور دو شاهد باید ثبت شود به علت داشتن همسر اول خواهان نتوانست در دفتر ثبت نماید و دو شاهد نیز شاید وجود داشته است و این موارد دلیل بر موقت بودن عقد نمی باشد و آقای وکیل فقط در مورد قلم خوردگی «موقت»; که چاپی می باشد و با خودکار نوشته شده است اظهار داشته که جعل شده است درصورتی که خود وکیل اصل سند را مشاهده کرده است که کلیه خطوط و نوشته جات توسط یک خط نوشته شده است خودش نیز قبول دارد بنابراین موضوع جعل منتفی است و اینکه در عقد ازدواج اصل بر دایم بودن عقد است و موقت بودن نیاز به قید موقت و مدت دارد که در عقدنامه فوق الذکر چنین موضوعی مشاهده نشده است به استناد مواد 1075 و 1076 و 1077 قانون مدنی حکم به اثبات زوجیت دایم خوانده و مورث خواندگان را در حق خواهان صادر نموده است از این رای پس از ابلاغ توسط خانم ط.ک. با وکالت آقای م.ط. تجدیدنظرخواهی شده که جهت رسیدگی به شعبه یازدهم دادگاه تجدیدنظر استان مازندران ارجاع گردیده شعبه مرجوع الیه سند عقدنامه را جهت احراز اصالت و تقارن زمانی متن و مندرجات آن به کارشناس رسمی دادگستری رشته خط ارجاع نموده که کارشناس منتخب اصالت متن و مندرجات را تایید نموده است دادگاه تجدیدنظر برابر دادنامه شماره 00773 مورخ 12/8/92 با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید کرده است از این رای آقای ع.پ. به وکالت از خانم ط.ک. فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لوایح که هنگام شور قرایت می شود به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است.
هییت شعبه پس از ملاحظه گزارش عضو ممیز به شرح آتی مبادرت به صدور رای می نماید:

رای شعبه دیوان عالی کشور
در خصوص فرجام خواهی خانم ف.ک. با وکالت آقای ع.پ. نسبت به دادنامه شماره 00773 مورخ 12/8/92 صادره از شعبه یازدهم دادگاه تجدیدنظر استان مازندران نظر به اینکه اصل زوجیت فی مابین فرجام خوانده خانم ف.ش. و مرحوم م.پ. مورد قبول تمامی وراث می باشد و ادعای فرجام خواه مبنی بر موقت بودن ازدواج متکی بر هیچ دلیل و مدرک قانونی و شرعی نمی باشد و حتی کمترین اشاره ای راجع به مدت دار بودن عقد ازدواج نشده است درحالی که مطابق اصول و قواعد شرعی اصل بر دوام ازدواج می باشد و از طرفی هیچ دلیلی بر بی اعتباری و فقدان اصالت سند عادی ازدواج مورخ 26/11/83 موجود نمی باشد بلکه به عکس حسب نظریه کارشناس رسمی دادگستری متن و مندرجات نوشته فوق دارای اصالت می باشد بنا به مراتب مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی با رد فرجام خواهی به عمل آمده دادنامه فرجام خواسته ابرام می گردد.
رییس شعبه 10 دیوان عالی کشور ـ عضو معاون
عبداله پور ـ صدقی

قاضی:
هادی عبداله پور , غلامعلی صدقی

منبع
سامانه ملی آرای قضایی

مواد مرتبط با این رای

ماده 1062 - نکاح واقع می شود به ایجاب و قبول به الفاظی که صریحا دلالت بر قصد ازدواج نماید.

مشاهده ماده 1062 قانون مدنی

ماده 1075 - نکاح وقتی منقطع است که برای مدت معینی واقع شده باشد.

مشاهده ماده 1075 قانون مدنی

ماده 1076 - مدت نکاح منقطع باید کاملا معین شود.

مشاهده ماده 1076 قانون مدنی

ماده 1077 - در نکاح منقطع احکام راجع به وراثت زن و به مهر او همان است که در باب ارث و در فصل آتی مقرر شده است.

مشاهده ماده 1077 قانون مدنی

ماده 370 - شعبه رسیدگی کننده پس از رسیدگی با نظر اکثریت اعضاء در ابرام یا نقض رای فرجام خواسته اتخاذ تصمیم می نماید. چنانچه رای مطابق قانون و دلایل موجود در پرونده باشد ضمن ابرام آن پرونده را به دادگاه صادر کننده اعاده می نماید و الا طبق مقررات آتی اقدام خواهد شد.

مشاهده ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM