رای قضایی شماره 9109970909100515

رای قضایی شماره 9109970909100515

مجموعه کامل آرای قوه قضاییه

رای قضایی شماره 9109970909100515


شماره دادنامه قطعی:
9109970909100515

تاریخ دادنامه قطعی:
1391/12/06

گروه رای:
حقوقی

نوع مرجع:
شعبه دیوان عالی کشور

عنوان رای:
ضمانت اجرای طرف دعوا قرار ندادن اشخاص ذینفع در دعوای حجر

پیام رای:
دادستان به محض اطلاع از حجر هر شخصی باید آن را در مرجع ذی صلاح مطرح و درخواست رسیدگی به آن نماید و لزومی به طرفیت قراردادن افراد ذی نفع احتمالی در درخواست حجر نیست.

رای خلاصه جریان پرونده
آقای ح.الف. به وکالت از خانم ها ل. و ی. ن. و ش.پ. به طرفیت آقا و خانم ها م. ف. و م. ن. به خواسته 1- صدور حکم حجر 2- صدور حکم بر ابطال نوشته عادی و قرارداد عادی تصمیمات و توافقات از تاریخ 29/2/82 لغایت فوت دادخواست تقدیم و به تاریخ 29/8/87 ثبت می گردد. وکیل خواهان ها ضمن دادخواست توضیح داده «مرحوم ف.ن. بر اساس مدارک مستند پزشکی کپی مصدق نظریه پزشک فوق تخصص مغزی و مدارک مستند مضبوط در پرونده وی در بیمارستان م. در سه نوبت سکته مغزی و سه نوبت جراحی مغزی که منجر به فوت او گردید در زمان حیات خود پس از عارضه مغزی دچار اختلال در حافظه و اعمال عالیه مغزی می گردد که در این بین برادر وی بنام م. با سوء استفاده از این موقعیت بیماری حادث شده اقدام به اخذ امضاء ذیل دست نوشته عادی و قرارداد عادی تصمیمات و توافقات از وی می نماید و اقدام به معاملاتی می کند که نهایتا موجب تضییع حقوق موکلین را فراهم می نماید...»;. آقای الف. وکیل خواهان ها در لایحه مورخ 22/1/88 با استناد مجدد به گواهی پزشکی فوق تخصص جراحی مغز و اعصاب و مدارک بالینی وی در بیمارستان م. اعلام داشته گروهی از دوستان و نزدیکان وی در جریان وضعیت بیماری او بوده اند و یک عدد CD و عکس ها از زندگی او در حال بیماری و محجوریت را تقدیم می نماید. دادگاه در تاریخ 22/1/88 با حضور وکیل خواهان ها و خانم ی.ن. تشکیل و وکیل خواهان ها خواسته را به شرح دادخواست تقدیمی اعلام وکسب نظریه پزشکی قانونی و استماع اظهارات شهود را مورد استدعا قرار می دهد. دادگاه نظریه پزشکی قانونی را استعلام و اداره پزشکی قانونی منطقه مرکزی در پاسخ مورخ 30/1/88 اعلام می دارد «استناد مدارک پزشکی ارایه شده آقای ف.ن. حداقل از 29/2/82 تا زمان فوت به علت عوارض جسمی و روانی ناشی از فشار خون بالا و حوادث عروقی مغزی تحت درمان و مراقبت پزشکی بوده و در این دوران برهه های اختلال حواس نیز داشته است. تثبیت و استمرار اختلال حواس از 26/7/86 بوده است»;. وکیل خواهان ها در تاریخ 31/1/88 طی لایحه ای اعلام داشته سوابق بیمارستانی مورث موکلین بیش از 500 صفحه است و دوره استقرار اختلال حواس وی از تاریخ اولین سکته مرحوم لغایت فوت بوده و لذا تقاضای ارجاع به کمیسیون پزشکی قانونی می نماید. با ارجاع امر به کمیسیون پزشکی قانونی جوابیه کمیسیون سه نفره پزشکی قانونی که در تاریخ 12/3/88 با حضور همسر و دختر متوفی خانم ی.ن. تشکیل گردید حاکیست «نظریه فعلی صرفا طبق مدارک موجود ارایه می گردد. بر این اساس نامبرده به دلیل سکته های مغزی مکرر و اختلال حواس دو نوبت در تاریخ های 29/2/82 لغایت 14/3/82 و 18/3/83 لغایت 27/3/82 و مجددا به دلیل تب و عوارض جسمانی در مرداد 1382نیز دو مرتبه بستری شده است. هر چند طبق گواهی پزشک معالج وضعیت اختلال حواس نام برده از بستری های فوق تا زمان فوت ادامه داشته است لیکن به دلیل فقدان مستندات کافی اعلام تاریخ شروع و استمرار اختلال حواس و عدم توانایی اداره امور نامبرده قبل از مورخ 26/7/86 ( آخرین پذیرش بیمارستانی منجر به فوت) نفیا و اثباتا مقدور نمی باشد»;. با اعتراض خواهان دادگاه به تاریخ 26/3/88 موضوع را به کمیسیون پنج نفره پزشکی قانونی ارجاع و با تشکیل کمیسیون با حضور همسر وی در تاریخ 20/5/88 نتیجه به شرح آتی اظهار می گردد «حسب بررسی سوابق و مدارک پزشکی نامبرده از تاریخ 29/2/82 (زمان بروز اولین حادثه عروقی مغز) تا زمان فوت دچار ضعف قوای عقلانی و مغزی به گونه ای بوده که توانایی اداره امور مالی و حقوقی خود را نداشته است و درحد سفاهت محسوب می گردد»;. وکیل خواهان ها در لایحه مورخ 18/6/88 صدور حکم حجر را مورد استدعا قرارداده و نسبت به دیگر خواسته اعلام استرداد می نماید. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره 1227-24/6/88 با توجه به محتویات پرونده از جمله نظریه کمیسیون پنج نفره پزشکی قانونی حکم به حجر مرحوم ف.ن. صادر و تاریخ آن را از 29/2/1382 اعلام می نماید و در خصوص دعوی خواهان ها به خواسته ابطال نوشته عادی نظر به استرداد آن قرار ابطال دادخواست صادر می نماید. آقای ع.الف. به وکالت از م. ف. و م.ن. به طرفیت ل. ی. و ش.ن. به خواسته واخواهی از دادنامه شماره 1227 به تاریخ 24/6/88 صادره از شعبه 45 دادگاه عمومی حقوقی در پرونده کلاسه 87/45/2055 درخواست رسیدگی کرده و عمده مطالب اعلامی اینکه مرحوم ف.ن. از 29/2/1382 تا زمان فوت معاملات عدیده با اشخاص نموده و ملکیت سینما ف. را در سال 1383 به دیگران واگذار و صورت جلسه مورخ 7/9/82 که بین وراث تتظیم و امضاء گردیده به امضاء ایشان رسیده است. دادگاه در تاریخ 10/5/89 با حضور وکیل واخواهان و وکیل واخواندگان و خانم ها ی.ن. و ش.پ. تشکیل و وکیل واخواهان دعوی را به شرح دادخواست تقدیمی اعلام و مطالب پیش گفته و توضیح داده و آقای الف.ش. وکیل واخواندگان در پاسخ اظهارداشته پرونده بالینی حدود هزار صفحه ای بدون هیچ گونه مداخله ای صرفا توسط کمیسیون مربوطه از بیمارستان و پزشکان معالج وی مطالبه و مورد بررسی قرار گرفته است. دادگاه طی دادنامه شماره 1548 مورخ 4/8/1389 با توجه به محتویات پرونده و نظر به اینکه دادنامه صادره بر اساس نظریه کمیسیون پنج نفره پزشکی قانونی صادر گردیده و این نظریه مصون از هرگونه اعتراض باقیمانده و با اوضاع و احوال قضیه و استشهادیه پیوستی منطبق می باشد و واخواه دلیل یا مدرکی که موجب خدشه در دادنامه واخواسته باشد ارایه ننموده ضمن رد واخواهی بنا به استدلال و مستندات مذکور در رای واخواسته حکم به تایید دادنامه معترض عنه صادر می نماید. آقای ع.الف. به وکالت از م. ف. و م.ن. از این رای تجدیدنظرخواهی کرده و شعبه 13 دادگاه تجدیدنظر استان به موجب دادنامه شماره 9009970221300592-15/5/1390 نظر به اینکه «تصویر بیع نامه ی پیوست لایحه ثبت شده به شماره 1712-18/6/88 دفتر دادگاه بدوی که توسط وکیل تجدیدنظر خواندگان تسلیم گردیده است حکایت از فروش پلاک های فرعی یک تا شش از اصلی 2984 به آقای م.م. دارد که نام برده طرف دعوا قرار نگرفته است»; دعوا را به کیفیت مطروحه قابل استماع ندانسته و با اعلام اینکه مورد اقتضای صدور قرار دارد دادنامه را واجد ایراد دانسته در نتیجه با نقض آن قرار رد دعوی خواهان های بدوی را صادر و اعلام می دارد. خانم ها ش.پ. و ی.ن. دادخواست فرجامی تقدیم و با اعلام اینکه خواهان صدور حکم محجوریت تکلیفی در قراردادن افرادی غیر از ورثه بعنوان خوانده ندارد صدور قرار عدم استماع را فاقد وجاهت قانونی دانسته و نقض قرار را مورد تقاضا قرار می دهد. با ارسال پرونده به دیوان عالی کشور به موجب دادنامه شماره 91/277/3 مقرر می گردد به تکلیف مقرر در ماده 385 قانون آیین دادرسی مدنی تبادل لوایح انجام و نیز پرونده کلاسه 87/45/2055 پیوست سابقه شود پس از رفع نقص پرونده اعاده شده و در دستور کار این شعبه قرار می گیرد. سابقه به ضمیمه لوایحی که آقایان م.الف. و ر.الف. به وکالت از خانم ها ی. و ل.ن.و ش.پ. تقدیم نموده اند حین شور قرایت می شود.

رای شعبه دیوان عالی کشور
با عنایت به اینکه درخواست صدور حکم به حجر ابتدایا از امور حسبی است نه ترافعی و طبق مواد 1219 الی 1222 از قانون مدنی و نیز ماده 55 به بعد از قانون امور حسبی دادستان و مقامات مذکور در موارد یاد شده به محض اطلاع از حجر فردی باید آن را در مرجع ذی صلاح مطرح و درخواست رسیدگی به آن کند و لزومی به طرفیت قراردادن افراد ذی نفع احتمالی در درخواست حجر نیست لذا اعتراض فرجام خواهان وارد تشخیص و طبق بند 3 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجام خواسته به شماره 9009970221300592 نقض و در اجرای بند الف ماده 401 از همین قانون پرونده جهت رسیدگی به شعبه صادر کننده رای منقوض ارجاع می گردد.
رییس شعبه 3 دیوان عالی کشور- مستشار
غفار پور - سواد کوهی فر

قاضی:
حسن غفار پور , سواد کوهی فر

منبع
سامانه ملی آرای قضایی

مواد مرتبط با این رای

ماده 385 - درصورتی که دادخواست فرجام خواهی تکمیل باشد مدیر دفتر دادگاه یک نسخه از دادخواست و پیوستهای آن را برای طرف دعوا ارسال می دارد تا ظرف بیست روز به طور کتبی پاسخ دهد. پس از انقضای مهلت یادشده اعم از این که پاسخی رسیده یا نرسیده باشد پرونده را همراه با پرونده مربوط به رای فرجام خواسته به دیوان عالی کشور می فرستد.

مشاهده ماده 385 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 371 - در موارد زیر حکم یا قرار نقض می گردد: 1 - دادگاه صادر کننده رای صلاحیت ذاتی برای رسیدگی به موضوع را نداشته باشد و در مورد عدم رعایت صلاحیت محلی وقتی که نسبت به آن ایراد شده باشد. 2 - رای صادره خلاف موازین شرعی و مقررات قانونی شناخته شود. 3 - عدم رعایت اصول دادرسی و قواعد آمره و حقوق اصحاب دعوا در صورتی که به درجه ای از اهمیت باشد که رای را از اعتبار قانونی بیندازد. 4 - آرای مغایر با یکدیگر بدون سبب قانونی در یک موضوع و بین همان اصحاب دعوا صادر شده باشد. 5 - تحقیقات انجام شده ناقص بوده و یا به دلایل و مدافعات طرفین توجه نشده باشد.

مشاهده ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM