نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1390/08/10

برگزار شده توسط:
استان قزوین/ شهر تاکستان

موضوع:
ابطال سند رهنی با وصف رهن گذاشتن ملک بعد از صدور حکم دادگاه

پرسش:
خواهان دادخواستی به طرفیت خوانده به خواسته ابطال سند مطرح کرده است. در حین رسیدگی پاسخ استعلام ثبتی مبین رهنی بودن سند به نفع شخص ثالثی است. حال سوال این است که: 1ـ سند رهنی را می توان ابطال کرد یا نه؟ 2ـ چنان چه بعد از صدور حکم در رهن شخص ثالث قرار گرفته باشد چه حالتی دارد؟ 3ـ چنان چه بعد از استعلام ثبتی که مبین عدم مرهونه بودن سند است ولیکن قبل از صدور حکم در رهن واقع شده است و دادگاه متوجه نشده چه حالتی از نظر اجرایی پیدا می¬کند؟ 4ـ آیا به رهن گذاشتن ملک بعد از صدور حکم دادگاه وصف کیفری دارد؟

نظر هیئت عالی:
اولا؛ در پاسخ سوال اول باید گفت که مادام که دعوای ابطال سند رهن به طرفیت خوانده اصلی در دعوا و مرتهن مطرح نشود دعوای ابطال سند مالکیت نیز قابلیت استماع نخواهد داشت. ثانیا؛ چنان چه دادگاه بدون اطلاع از این که پس از اخذ پاسخ استعلام ثبتی ملک در رهن قرار گرفته مبادرت به صدور رای به ابطال سند رسمی کرده باشد در مرحله اجرا به دلیل این که ملک مذکور متعلق حق غیر قرار گرفته امکان اجرای حکم وجود نخواهد داشت؛ مگر آن که ذی¬نفع مرتهن را نیز در دعوای دیگری نسبت به مورد رهن طرف دعوای ابطال سند رهنی قرار دهد و حکم ابطال نسبت به آن نیز صادر و قطعی شود. در این مرحله یک جا هر دو حکم قابل اجرا خواهد بود. ثالثا؛ چنان چه محکوم¬علیه دعوای ابطال سند با علم به صدور چنین حکمی اقدام به معامله ثانونی کند مشمول عناوین کیفری مربوط خواهد بود. در نتیجه نظر اکثریت نشست قضایی تاکستان مورد تایید است.

نظر اکثریت:
1ـ با احراز مالکیت خواهان و ابطال سند رسمی معامله بین خوانده (راهن) و ثالث (مرتهن) تابع تشریفات عقد فضولی است. رهن مورد نظر هم رهن فضولی مال غیر و موقوف به اجازه مالک است و با طرح دعوای ابطال سند رسمی در واقع مالک معاملات فضولی را رد کرده است و عقد فضولی شرعا و قانونا باطل است. 2ـ بنا به مراتب خواهان باید دادخواست اعلان بطلان عقد فضولی و فک رهن و ابطال سند رهنی به طرفیت راهن و مرتهن که تماما از دعاوی مالی است اقامه کند و فرقی نمی¬کند که رهن قبل از صدور حکم باشد یا بعد از صدور حکم. در همه حالات عقد رهن فضولی تلقی می¬شود و می¬توان حکم بر ابطال سند رسمی را صادر کرد. 3ـ بند سوم سوال نیز دارای وصف کیفری بوده مطابق قانون انتقال مال غیرقابل تعقیب و مجازات است.

نظر اقلیت:
در فروض مختلف سند رسمی مورد رهن را نمی¬توان ابطال کرد؛ مگر این که مرتهن نیز به عنوان خوانده طرف دعوا قرار گیرد. در غیر این صورت قرار عدم استماع دعوا صادر خواهد شد.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM