دعوای ابطال سند مالکیت صادره به موجب رای کمیسیون ثبت
پرسش:
در دعوایی که خواسته آن ابطال سند مالکیت صادره از کمیسیون مواد 147 و 148 قانون اصلاحیه ثبت می باشد آیا می توان به این استدلال که چون خواهان فسخ رای کمیسیون مذکور را در ردیف خواسته خود قرار نداده دعوای وی را غیرقابل استماع دانست و عنوان کرد: «مادامی که رای این کمیسیون ابطال نشده ابطال سند مالکیت منتفی است»؟
نظر هیئت عالی:
نشست قضایی (*4) مدنی: اصولا اعتراض به ثبت از ناحیه هر کس ملازمه با ادعای مالکیت دارد زیرا چون معترض ملک مورد تقاضای ثبت را متعلق به خود می داند در مقام اعتراض برمی آید. بنابراین لزومی برای تصریح در دادخواست به ابطال یا فسخ رای کمیسیون مواد 147 و 148 قانون ثبت به نظر نمی رسد زیرا قبول تقاضای خواهان مستلزم ابطال رای کمیسیون مورد اشاره است.
نظر اکثریت:
در مورد سوال رای کمیسیون مواد 147 و 148 قانون اصلاح ثبت مقدمه صدور سند مالکیت بوده است وقتی شخص خواهان ابطال سند مالکیت باشد دادگاه می تواند به مقدمات خواسته نیز رسیدگی کند و لازم نیست که خواهان تصریح کند که فسخ رای هیات مواد 147 و 148 نیز جزو خواسته اوست. برخی موضوعات هر چند قابلیت رسیدگی مستقل را دارند ولی خود می تواند مقدمه بعضی از دعاوی باشند به عنوان مثال در دعوای الزام به تنظیم سند با وجود این که خواسته اثبات مالکیت مطرح نشده ولی دادگاه بدوا و مقدمه به مالکیت خواهان رسیدگی و پس از احراز آن خوانده را ملزم به تنظیم سند می کند.
نظر اقلیت:
مطابق با ماده 22 قانون ثبت دولت و محاکم کسی را مالک می شناسند که ملک به نام وی ثبت شده باشد و کسی که در اجرای مواد 147 و 148 قانون اصلاح ثبت سند مالکیت اخذ کرد نیز مالک رسمی محسوب می شود و مادامی که رای هیات ثبتی به قوت خود باقی است ابطال سند موردی ندارد و دادگاه نمی تواند بدون تصریح این مطلب از ناحیه خواهان به موضوع فسخ رای هیات ثبتی رسیدگی کند چون موضوعات فسخ رای هیات ثبتی و ابطال سند مالکیت کاملا مستقل از یکدیگر بوده و دو خواسته محسوب می شود.