نشست قضایی شماره 1399-7484

نشست قضایی شماره 1399-7484

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1399-7484


کد نشست:
1399-7484

تاریخ برگزاری:
1397/06/15

برگزار شده توسط:
استان کردستان/ شهر سقز

موضوع:
نحوه اتیان سوگند توسط اشخاص حقوقی

پرسش:
چنانچه خوانده دعوی شخص حقوقی باشد و خواهان هیچ دلیلی برای اثبات ادعای خود نداشته باشد و درخواست سوگند خوانده را مطابق ماده 272 قانون آیین دادرسی مدنی نماید به چه نحو تشریفات سوگند قابل اجرا می باشد؟ پاسخ اثباتا و یا نفیا به نحو مستدل و با ذکر مواد قانونی و مستندات باشد.

نظر هیئت عالی:
طبق ماده 270 ق.آ.د.م در مواردی که صدور حکم منوط به سوگند شرعی می باشد دادگاه رسیدگی کننده موضوع سوگند و شخصی را که باید قسم یاد کند تعیین می کند. مطابق ماده 281 قانون یاد شده سوگند باید مطابق قرار دادگاه و با لفظ جلاله (والله بالله و تالله) ادا گردد و فرقی بین مسلمان و غیرمسلمان در اتیان سوگند به نام خداوند متعال نخواهد بود.

نظر اکثریت:
بررسی قوانین حاکم بر استفاده از دلیل « یعنی سوگند» موید این امر است که به کار گیری این دلیل بنا به جهات متعدد بسیار محدود است اما قاطعیت سوگند در مواردی که مورد پذیرش قرار گرفته است از یک سو و ضرورت وجودی این دلیل در مواردی که فراهم کردن ادله دیگر مقدور و میسر نباشد بحث در مورد دلیل سوگند را اجتناب ناپذیر می نماید. با بررسی خصوصیات سوگند این موضوع روشن می شود که بخش عمده ای از محدودیت های آن ناشی از طبع معنوی و اعتقادی این دلیل است هیچ کس به جای شخص دیگری سوگند یاد نمی کند و هرکس فقط در مورد اعمال منسوب به خود اعم از اینکه خود انجام داده یا نماینده وی انجام داده است می تواند سوگند یاد نماید و از لحاظ موضوعی سوگند به دعاوی قابل اثبات با شهادت شهود«بینه» محدود می شود اما دعاوی وجود دارد که هنوز نیز با توجه به محدویت قانونی با شهادت شهود قابلیت اثبات را ندارند مانند دعاوی مخالف با سند رسمی دعاوی که نیازمند به وجود دلیل خاص است مانند شرکت نامه صلح نامه یا دعوی علیه متوفی البته بنظر می رسد این نقیصه و محدودیت با اصلاح ماده 1335 مصوب 1370 بر طرف گردیده است و محدویتهای ماده 1325 قانون مدنی برطرف گردیده و دعاوی که با اقرار یا علم قاضی نیز قابلیت اثبات را دارد اما دعوی با آنها ثابت نشود توسل به قسم ممکن است. بنابر این عمل موضوع سوگند به کسی که قسم متوجه وی است اهمیت « قابلیت انتساب» نیازمند به شناخت اساسی مفهوم آن دارد. منظور از قابلت انتساب این است که عمل توسط خود شخص انجام شده یا توسط نماینده وی که به نظر می رسد دکترین حقوق در تبین این مفهوم به تلاش و نتیجه مطلوب دست نیافته اند. بنابر این اشخاص می توانند در مورد اعمال انجام یافته از ناحیه خود و نماینده خود سوگند یاد نمایند و اما نمایندگان حقوقی اشخاص حقوقی نمی توانند در مورد اقداماتی که به نمایندگی از دیگران انجام داده اند سوگند یاد نمایند مگر در موارد خاص نمایندگی قانونی مانند ولی و یا قیم در مورد اقدامات خود در زمان ولایت یا قیمومت به عبارت گویا تر سوگند شامل اشخاص حقیقی بوده و منصرف از اشخاص حقوقی حقوق دولتی و حقوق خصوصی می باشد و مدیر عامل و یا نماینده قانونی و حقوقی اشخاص حقوقی نیز نمی توانند به جانشینی اشخاص حقوقی اتیان سوگند نمایند. نظریه مشورتی شماره 6521/7- مورخ 86/09/28 اداره حقوقی قوه قضاییه در راستای تایید این نظر می باشد.

نظر اقلیت:
مستندا به ماده 1329 قانون مدنی که مقرر می دارد « قسم به کسی متوجه می گردد که اگر اقرار کند اقرارش نافذ باشد» ناظر به اشخاص حقیقی است و اشخاص حقوقی را شامل نمی شود لکن باید بین اشخاص حقوقی حقوق عمومی و اشخاص حقوقی حقوق خصوصی «شرکت های خصوصی» قایل به تفکیک شد و در خصوص اشخاص حقوقی حقوق دولتی قسم متوجه آنها نمی شود زیرا اعمال حاکمیتی انجام می دهند به نظر می رسد اشخاص حقوقی حقوق خصوصی دارای نماینده هستند و نماینده آنها نیز مدیر عامل است که سمت وکیل از طرف شخص حقوق خصوصی دارد راجع به اعمال صادره از طرف آن به سمت وکالت از شرکت خصوصی انجام می دهد و می تواند سوگند یاد نماید زیرا این اشخاص اقرارشان در مورد بدهکاری شرکت « در دعاوی» معتبر است و از وحدت ملاک ماده 1327 قانون مدنی این نظر قابل دفاع است و اینکه ماده 1335 مصوب 1314 قانون مدنی که نسخ گردیده است قسم را متوجه اشخاص حقوقی «ادارات دولتی و شرکتها» ندانسته است و این صراحت قانونی از طرف قانونگذار نسخ گردیده است هر چند که وکیل نمی تواند به استناد ماده 1330 بجای موکل سوگند یاد کند مگر به استثناء مذکور و وحدت ملاک از ماده 1327 قانون مدنی .

مبحث:
قانون مدنی , آیین دادرسی مدنی , قانون ثبت

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 272 - هرگاه خواهان ( مدعی) فاقد بینه و گواه واجد شرایط باشد و خوانده ( مدعی علیه) منکر ادعای خواهان بوده به تقاضای خواهان منکر ادای سوگند می نماید و به موجب آن ادعا ساقط خواهد شد

مشاهده ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 270 - در مواردی که صدور حکم دادگاه منوط به سوگند شرعی می باشد دادگاه به درخواست متقاضی قرار اتیان سوگند صادر کرده و در آن موضوع سوگند و شخصی را که باید سوگند یاد کند تعیین می نماید.

مشاهده ماده 270 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 6 ـ ماموران راهنمایی و رانندگی به جز در موارد مصرح قانونی و موارد تصادفات منجر به جرح و قتل مجاز به توقیف وسیله نقلیه موتوری نمی باشند.

مشاهده ماده 6 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی

ماده 29ـ نقل و انتقال خودرو به موجب سند رسمی انجام می شود دارندگان وسایل نقلیه مکلفند قبل از هرگونه نقل و انتقال وسایل مذکوردر دفاتر اسناد رسمی ابتدا به ادارات راهنمایی و رانندگی یا مراکز تعیین شده از سوی راهنمایی و رانندگی برای بررسی اصالت وسیله نقلیه هویت مالک پرداخت جریمه ها و دیون معوق و تعویض پلاک به نام مالک جدید مراجعه نمایند. تبصره 1ـ نیروی انتظامی می تواند با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور امکان استقرار دفاتر اسناد رسمی را به تعداد کافی در مراکز تعویض پلاک فراهم آورد. تبصره 2ـ آیین نامه نحوه اجرای این ماده و نحوه حضور دوره ای و با رعایت نوبت برای تمامی دفاتر اسناد رسمی در مراکز تعویض پلاک توسط وزارتخانه های دادگستری و کشور و نیروی انتظامی ظرف یک ماه تهیه و به تصویب هیات وزیران می رسد.

مشاهده ماده 29 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی

ماده 663 ـ قطع اندام تناسلی فلج موجب یک سوم دیه کامل و فلج کردن اندام سالم موجب دو سوم دیه کامل است لکن در قطع اندام عنین ثلث دیه کامل ثابت است. تبصره ـ قطع قسمتی از اندام فلج به نسبت تمام اندام تناسلی خواه قسمت مقطوع ختنه گاه باشد خواه غیر آن دیه دارد.

مشاهده ماده 663 قانون مجازات اسلامی

ماده 1325 - در دعاوی که به شهادت شهود قابل اثبات است مدعی می تواند حکم به دعوی خود را که مورد انکار مدعی علیه است منوط به قسم او نماید.

مشاهده ماده 1325 قانون مدنی

ماده 1333 - در دعوای بر متوفی در صورتی که اصل حق ثابت شده و بقای آن در نظر حاکم ثابت نباشد حاکم می تواند از مدعی بخواهد که بر بقای حق خود قسم یاد کند. در این مورد کسی که از او مطالبه قسم شده است نمی تواند قسم را به مدعی علیه رد کند. حکم این ماده در موردی که مدرک دعوا سند رسمی است جاری نخواهد بود.

مشاهده ماده 1333 قانون مدنی

ماده 1326 - در موارد ماده فوق مدعی علیه نیز می تواند در صورتی که مدعی سقوط دین یا تعهد یا نحو آن باشد حکم به دعوی را منوط به قسم مدعی کند.

مشاهده ماده 1326 قانون مدنی

ماده 1327 - مدعی یا مدعی علیه در مورد دو ماده قبل در صورتی می تواند تقاضای قسم از طرف دیگر نماید که عمل یا موضوع دعوا منتسب به شخص آن طرف باشد. بنابراین در دعاوی بر صغیر و مجنون نمی توان قسم را بر ولی یا وصی یا قیم متوجه کرد مگر نسبت به اعمال صادره از شخص آن ها آن هم مادامی که به ولایت یا وصایت یا قیمومت باقی هستند و همچنین است در کلیه مواردی که امر منتسب به یک طرف باشد.

مشاهده ماده 1327 قانون مدنی

ماده 1329 - قسم به کسی متوجه می گردد که اگر اقرار کند اقرارش نافذ باشد.

مشاهده ماده 1329 قانون مدنی

ماده 1330 - تقاضای قسم قابل توکیل است و وکیل در دعوی می تواند طرف را قسم دهد لیکن قسم یاد کردن قابل توکیل نیست و وکیل نمی تواند به جای موکل قسم یاد کند.

مشاهده ماده 1330 قانون مدنی

ماده 1331 - قسم قاطع دعوا است و هیچ گونه اظهاری که منافی با قسم باشد از طرف پذیرفته نخواهد شد.

مشاهده ماده 1331 قانون مدنی

ماده 1332 - قسم فقط نسبت به اشخاصی که طرف دعوی بوده اند و قائم مقام آن ها موثر است.

مشاهده ماده 1332 قانون مدنی

ماده 1334 - در مورد ماده 1283 کسی که اقرار کرده است می تواند نسبت به آن چه که مورد ادعای اوست از طرف مقابل تقاضای قسم کند. مگر این که مدرک دعوای مدعی سند رسمی یا سندی باشد که اعتبار آن در محکمه محرز شده است.

مشاهده ماده 1334 قانون مدنی

ماده 1335 - توسل به قسم وقتی ممکن است که دعوای مدنی نزد حاکم به موجب اقرار یا شهادت یا علم قاضی بر مبنای اسناد یا امارات ثابت نشده باشد در این صورت مدعی می تواند حکم به دعوای خود را که مورد انکار مدعی علیه است منوط به قسم او نماید.

مشاهده ماده 1335 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM