نشست قضایی شماره 1400-7897

نشست قضایی شماره 1400-7897

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1400-7897


کد نشست:
1400-7897

تاریخ برگزاری:
1398/07/16

برگزار شده توسط:
استان یزد/ شهر یزد

موضوع:
دعوای اثبات حق ارتفاق چاه به جای قنات

پرسش:
الف: چنانچه قناتی فوت داده شود و به جای آن دولت چاه جایگزین به آن منطقه بدهد آیا حقوق ارتفاقی قنات متوفی از بین می رود و شرایط جدید حاکم می شود یا اینکه با فوت قنات حقوق ارتفاقی اثری ندارد؟ ب: آیا تغییر فیزیکی در مسیر قنات از سطحی به عمیق یا بالعکس برای صرفه جویی آب و غیره نیاز به اذن مالک عرصه (ملک خادم) دارد یا شاربین آب راسا حق دارند؟

نظر هیئت عالی:
با خشک شدن چاه یا قنات سابق و اصطلاحا فوت آن مطابق ماده 11 آیین نامه اجرایی فصل دوم قانون توزیع عادلانه آب تحت شرایط خاصی مجوز حفر چاه به جای قنات خشک شده صادر و در راستای ماده 17 قانون توزیع عادلانه آب و ماده 139 قانون مدنی مالک یا مالکین چاه یا قنات فوت شده کلیه حقوق از جمله حقوق ارتفاقی را در چاه حفر شده جدید دارا می باشند؛ لیکن در صورتیکه نصب منصوبات یا لوله گذاری منجر به ورود خسارت به عرصه و اعیانی سایر اشخاص گردد بنا بر قاعده لاضرر پذیرفته نیست.

نظر اکثریت:
با توجه به اینکه به موجب ماده 11 آیین نامه اجرایی فصل دوم قانون توزیع عادلانه آب تحت شرایط خاصی مجوز حفر چاه به جای قنات خشک شده صادر می گردد و مالک یا مالکین چاه به جای قنات نیز در راستای ماده 17 قانون توزیع عادلانه آب و نیز ماده 139 قانون مدنی صاحب کلیه حقوق متعلقه به قنات خشک شده من جمله حریم و حقوق ارتفاقی آن هستند لذا در وضعیت جدید به نظر می رسد چاه قایم مقام قنات قبلی است و مالک یا مالکین آن نیز حق ارتفاق سابق در مورد قنات مانند حق لوله گذاری در راهرو و کانال های قنات را دارند البته لوله گذاری بر روی زمین در جایی که ساخت و سازی صورت گرفته و یا موجب تضرر اشخاص دیگر می شود بنا به قاعده لاضرر پذیرفته نیست.

نظر اقلیت:
چون قنات خشک شده سابق به عنوان قنات متوفی محسوب می گردد و با از بین رفتن اصل قنات حقوق مربوط به آن مانند حق ارتفاق نیز از بین می رود لذا با حفر چاه حقوق جدید نسبت به آن ایجاد می شود که این حقوق نیز با مستفاد از مواد 1 و 2 و 9 قانون راجع به قنوات سال 1309 نباید مغایر با حقوق مالکین اراضی غیر باشد که در نتیجه صاحب یا صاحبان چاه به جای قنات حق استناد به حقوق ارتفاقی قنات متوفی سابق را ندارند.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 17 ـ اگر کسی مالک چاه یا قنات یا مجرای آبی در ملک غیر باشد تصرف چاه یا قنات یا مجرا فقط از نظر مالکیت چاه یا قنات و مجرا و برای عملیات مربوط به قنات و چاه و مجرا خواهد بود و صاحب ملک می تواند در اطراف چاه و قنات و مجرا و یا اراضی بین دو چاه تا حریم چاه و مجرا هر تصرفی که بخواهد بکند مشروط بر این که تصرفات او موجب ضرر صاحب قنات و چاه و مجرا نشود. تبصره ـ تشخیص حریم چاه و قنات و مجرا با کارشناسان وزارت نیرو است و در موارد نزاع محاکم صالحه پس از کسب نظر از کارشناسان مزبور به موضوع رسیدگی خواهند کرد.

مشاهده ماده 17 قانون توزیع عادلانه آب

ماده 139 - حریم در حکم ملک صاحب حریم است و تملک و تصرف در آن که منافی باشد با آن چه مقصود از حریم است بدون اذن از طرف مالک صحیح نیست و بنا بر این کسی نمی تواند در حریم چشمه و یا قنات دیگری چاه یا قنات بکند ولی تصرفاتی که موجب تضرر نشود جایز است.

مشاهده ماده 139 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM