رای قضایی شماره 9109970907201060

رای قضایی شماره 9109970907201060

مجموعه کامل آرای قوه قضاییه

رای قضایی شماره 9109970907201060


شماره دادنامه قطعی:
9109970907201060

تاریخ دادنامه قطعی:
1391/12/21

گروه رای:
حقوقی

نوع مرجع:
شعبه دیوان عالی کشور

عنوان رای:
بی احترامی و فشار روحی زوجه از مصادیق عسر و حرج

پیام رای:
مصداق عسر و حرج بستگی به اشخاص و وضعیت و موقعیت اجتماعی آنان در هر گروه و قشر از جامعه دارد و بی احترامی در فشار روحی قرار دادن زوجه و بیان مطالبی که موجب اذیت و آزار زوجه شود از مصادیق عسر و حرج است.

رای خلاصه جریان پرونده
خانم ل.ه. فرزند ش. با وکالت خانم م.ر. دادخواستی به طرفیت آقای م.ک. فرزند ع. و به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم کرده و توضیح داده است به موجب سند رسمی به شماره 2118-19/3/1380 دفتر ثبت ازدواج شماره 7 حوزه ثبت به عقد ازدواج دایمی خوانده در آمده است و حاصل زندگی یک دختر 8 ساله بنام ن. است به دلیل مشکلات و اختلافات پیش آمده امکان ادامه زندگی مشترک برای موکله ممکن نمی باشد درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را دارم. شعبه 263 دادگاه خانواده در وقت مقرر با حضور طرفین دعوی و وکلای آنان تشکیل شده است وکیل خواهان اظهار داشته به دلیل سوء رفتار و سوء معاشرت زوج موکل در عسر و حرج بسر می برد درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را دارم. وکیل خوانده اظهار داشته دفاعیات به شرح لایحه تقدیمی است موکل حاضر به طلاق نمی باشد و اساسا خواهان دلیلی برای عسر و حرج خود ارایه ننموده است. دادگاه با تعیین وقت رسیدگی از زوجه خواسته شهود خود را همراه بیاورد. دادگاه در وقت مقرر با حضور زوجین و وکلای آنان تشکیل شده است وکیل زوجه اظهار داشته چون شهود پزشک هستند نمی توانند در جلسه حاضر شوند تقاضای انجام تحقیقات محلی در محل کار آنها را دارم دادگاه از واحد مددکاری خواسته نسبت به تحقیق محلی از شهود در موضوع عسر و حرج به دلیل سوء رفتار تحقیق و نتیجه را اعلام دارد. مددکار اجتماعی مجتمع قضایی خانواده طی دو گزارش گواهی سه نفر از گواهان را به پیوست ارسال کرده است (صفحات 32 الی37 پرونده) دادگاه پس از وصول نظریه داوران منتخب زوجین به شرح صفحات 55 و 56 پرونده به موجب رای شماره 1536 -28/10/1390 در خصوص دعوی خواهان به شرح فوق با توجه به مجموع محتویات پرونده و اظهارات طرفین و داوران منتخب به لحاظ عدم ارایه دلیل بر تحقق عسر و حرج دعوی خواهان را وارد ندانسته و دعوی نامبرده را رد کرده است. خانم ل.ه. با وکالت خانم ها ن.ت. و م.ر. نسبت به دادنامه یاد شده تجدیدنظرخواهی به عمل آورده است. شعبه 263 دادگاه عمومی حقوقی به موجب رای شماره 56-26/1/1391 درخصوص تجدیدنظرخواهی خانم ل.ه. به شرح فوق به لحاظ اینکه در مهلت مقرر قانونی نسبت به رفع نقص در خصوص پرداخت هزینه دادرسی اقدام نکرده است به استناد تبصره 2 ماده 339 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی تجدیدنظرخواهی صادر کرده است. با تجدیدنظرخواهی خانم ل.ه. با وکالت خانم ها ن.ت. و م.ر. شعبه 30 دادگاه تجدیدنظر استان به موجب رای شماره 490-21/3/1391 به لحاظ نقص ابلاغ اخطاریه رفع نقص به یکی از وکلای تجدیدنظرخواه قرار معترض عنه را نقض و پرونده را جهت اقدام قانونی به دادگاه نخستین اعاده نموده است که پس از تکمیل پرونده شعبه 30 دادگاه تجدیدنظر استان به موجب رای شماره 1017-4/6/1391 و با توجه به مندرجات پرونده و لایحه اعتراضی و توضیحات طرفین و مستندات رای و استدلال دادگاه رای تجدیدنظرخواسته را مطابق قانون تشخیص داده و با رد اعتراض آن را تایید کرده است خانم ل.ه. نسبت به دادنامه یاد شده فرجام خواهی به عمل آورده است که پس از ابلاغ نسخه ثانی دادخواست فرجامی و ضمایم طی اخطاریه به فرجام خوانده و مضی مهلت پاسخگویی پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است آقای ف.ح. در تاریخ 20/9/1391 و پس از ارجاع پرونده به این شعبه اعلام وکالت از سوی خانم ل.ه. نموده است و متعاقبا طی لایحه دادنامه شماره 847-8/9/1391 مبنی بر محکومیت آقای م.ک. به اتهام ایراد ضرب عمدی نسبت به خانم ل.ه. را پیوست و ارایه نموده است با ارجاع پرونده به این شعبه پرونده در نوبت آن تحت نظر است و لایحه اعتراضییه به هنگام شور قرایت می شود.

رای شعبه دیوان عالی کشور
فرجام خواهی وارد و پرونده دارای نواقص تحقیقاتی است زیرا: به موجب تبصره الحاقی به ماده 1130 قانون مدنی «عسر وحرج موضوع این ماده عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد 000»; در مانحن فیه زوجین هر دو دارای تحصیلات عالیه و پزشک هستند و حسب مندرجات پرونده و سند رسمی ازدواج و فتوکپی شناسنامه زوجه هر دو تجربه ازدواج ناموفق اول را دارند زوج حسب اظهار زوجه نسبت به او بدبین است و به او نسبت هایی را روا می دارد و در مورد امور مالی حرف و ادعا دارد و به همین علت با زوجه رفتار سرد و غیر عاطفی دارد اخیرا هم مرتکب ایراد ضرب عمدی به او شده که به پرداخت دیه محکومیت قطعی یافته است مادر زوجه که خاله زوج می باشد مطالبی را در مورد بدرفتاری زوج بیان کرده (صفحه 35 پرونده) که قابل توجه است لذا با توجه به وضعیت اجتماعی زوجین و نحوه رفتار زوج با زوجه و اینکه مصداق عسر و حرج بستگی به اشخاص و وضعیت و موقعیت اجتماعی آنان در هر گروه و قشر از جامعه را دارد و بی احترامی در فشار روحی قرار دادن زوجه و بیان مطالبی که موجب اذیت و آزار زوجه شود از مصادیق عسر و حرج است و در این پرونده تحقیقات کافی به عمل نیامده و ضرورت داشته دادگاه محترم تجدیدنظر استان با تعیین وقت رسیدگی در خصوص جهات و اختلاف و دلایل عسر وحرج زوجه توضیحات کافی اخذ و اظهارات شخص زوج در موارد ادعایی وی را استماع و آنگاه و با توجه به افتراق جسمانی طولانی مدت زوجین با انجام تحقیق از گواهان از جمله بستگان زوجین و همچنین تحقیق از فرزند مشترک زوجین که از نزدیک رفتار پدر با مادر خود را دیده است و استماع توضیحات وی جهت مزید اطلاع مفید و موثر خواهد بود و سپس معرفی زوجین به کمیسیون و شورای پزشکی متخصص روانپزشکی با اعلام طرفین در شرح زندگی مشترک خود و ازدواج های قبلی در مورد رفتار زوج با زوجه و اینکه این امر موجبات عسر و حرج زوجه را در ادامه زندگی مشترک قرار می دهد یا خیر و همچنین مطالبه پرونده کیفری که زوج در مورد ایراد صدمه عمدی به زوجه محکوم شده است و تهیه فتوکپی از کلیه اوراق پرونده مذکور و پیوست آن دادگاه محترم با تکمیل تحقیقات و در نظر گرفتن کلیه جهات نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید لذا به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی رای فرجام خواسته را نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به شعبه محترم سی ام دادگاه تجدیدنظر استان ارجاع می گردد.
رییس شعبه 12 دیوان عالی کشور - مستشار
طیبی - اسلامی

قاضی:
قدرت اله طیبی , اسلامی

منبع
سامانه ملی آرای قضایی

مواد مرتبط با این رای

ماده 339 - متقاضی تجدیدنظر باید دادخواست خود را ظرف مهلت مقرر به دفتر دادگاه صادرکننده رای یا دفتر شعبه اول دادگاه تجدیدنظر یا به دفتر بازداشتگاهی که در آنجا توقیف است تسلیم نماید. هریک از مراجع یادشده در بالا باید بلافاصله پس از وصول دادخواست آن را ثبت و رسیدی مشتمل بر نام متقاضی و طرف دعوا تاریخ تسلیم شماره ثبت و دادنامه به تقدیم کننده تسلیم و در روی کلیه برگهای دادخواست تجدیدنظر همان تاریخ را قید کند. این تاریخ تاریخ تجدیدنظر خواهی محسوب می گردد. تبصره 1 - درصورتی که دادخواست به دفتر مرجع تجدیدنظر یا بازداشتگاه داده شود به شرح بالا اقدام و دادخواست را به دادگاه صادرکننده رای ارسال می دارد. چنانچه دادخواست تجدیدنظر در مهلت قانونی تقدیم شده باشد مدیر دفتر دادگاه بدوی پس از تکمیل آن پرونده را ظرف دو روز به مرجع تجدیدنظر ارسال می دارد. تبصره 2 - درصورتی که دادخواست خارج از مهلت داده شود و یا در مهلت قانونی رفع نقص نگردد به موجب قرار دادگاه صادرکننده رای بدوی رد می شود. این قرار ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ در مرجع تجدیدنظر قابل اعتراض است رای دادگاه تجدیدنظر قطعی است. تبصره 3 - دادگاه باید ذیل رای خود قابل تجدیدنظر بودن یا نبودن رای و مرجع تجدیدنظر آن را معین نماید. این امر مانع از آن نخواهد بود که اگر رای دادگاه قابل تجدیدنظر بوده و دادگاه آن را قطعی اعلام کند هریک از طرفین درخواست تجدیدنظر نماید.

مشاهده ماده 339 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 401 - پس از نقض رای دادگاه در دیوان عالی کشور رسیدگی مجدد به دادگاهی که به شرح زیر تعیین می گردد ارجاع می شود و دادگاه مرجوع الیه مکلف به رسیدگی می باشد: الف - اگر رای منقوض به صورت قرار بوده و یا حکمی باشد که به علت نقص تحقیقات نقض شده است رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده آن ارجاع می شود. ب - اگر رای به علت عدم صلاحیت دادگاه نقض شده باشد به دادگاهی که دیوان عالی کشور صالح بداند ارجاع می گردد. ج - در سایر موارد نقض پرونده به شعبه دیگر از همان حوزه دادگاه که رای منقوض را صادر نموده ارجاع می شود و اگر آن حوزه بیش از یک شعبه دادگاه نداشته باشد به نزدیکترین دادگاه حوزه دیگر ارجاع می شود.

مشاهده ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 1130 - در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد وی می تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند. چنانچه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود دادگاه می تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود. تبصره - عسر و حرج موضوع این ماده عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه ی زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذیل در صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عسر و حرج محسوب می گردد: 1 - ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه. 2 - اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلاء وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است. 3 - محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر. 4 - ضرب و شتم یا هرگونه سوءرفتار مستمر زوج که عرفا با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد. 5 - ابتلای زوج به بیماری های صعب العلاج روانی یا ساری یا هر عارضه ی صعب العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید. موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود حکم طلاق صادر نماید.

مشاهده ماده 1130 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM