نظریه مشورتی شماره 7/99/668

نظریه مشورتی شماره 7/99/668

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/99/668


شماره نظریه:
7/99/668

شماره پرونده:
99-186/2-668ک

تاریخ نظریه:
1399/07/12

استعلام
با توجه به مواد 1 و2 قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر که انتقال دهنده و انتقال گیرنده عالم به این که مال غیر است اگر دادگاه بخواهد در مورد رد مال را هم مورد حکم قرار دهد آیا بایستی هر دو را محکوم به رد مال کند و در این صورت هر دو به صورت مساوی محکوم به رد مال می شوند یا به صورت تضامنی؟ یا اینکه فقط انتقال دهنده را محکوم به رد مال می کند؟ یا اینکه با توجه به زمان تصویب قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر دادگاه در مورد رد مال حکمی صادر نمی کند؛ مگر این که شاکی دادخواست استرداد مال داده باشد؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
در فرض سوال انتقال دهنده و انتقال گیرنده مال غیر هر دو طبق ماده یک قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر مصوب 1308 کلاهبردار محسوب و علاوه بر رد مال طبق ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367 به مجازات مقرر در این ماده محکوم می شوند. با صدور حکم به رد مال مال موضوع جرم در صورتیکه عینا موجود باشد و در ید انتقال دهنده یا انتقال گیرنده باشد به مالک آن مسترد می شود و اگر مال موضوع جرم عینا موجود نباشد با عنایت به این که در مسوولیت مدنی اصل بر جبران خسارت در حدودی است که عامل زیان وارد کرده و تضامنی بودن مسوولیت استثنایی و نیازمند تصریح قانون است لذا مسوولیت رد مثل یا قیمت مال موضوع جرم به عهده کسی است که آن را تحصیل کرده است و اگر این امر مشخص نشود مسوولیت رد مثل یا قیمت مال موضوع جرم به نسبت مساوی به عهده هر دو نفر انتقال دهنده و انتقال گیرنده مال غیر است. ضمنا چنانچه رفتار متهمان از مصادیق تعاقب ایادی غاصبانه در غصب باشد مطابق مقررات مربوط و از جمله ماده 317 قانون مدنی اتخاذ تصمیم می شود.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 1ـ کسی که مال غیر را با علم به اینکه مال غیر است به نحوی از انحاء عینا یا منفعتا بدون مجوز قانونی به دیگری منتقل کند کلاهبردار محسوب و مطابق ماده 238 قانون مجازات عمومی محکوم می شود و همچنین است انتقال گیرنده که در حین معامله عالم به عدم مالکیت انتقال دهنده باشد. اگر مالک از وقوع معامله مطلع شده و تا یک ماه پس از حصول اطلاع اظهاریه برای ابلاغ به انتقال گیرنده و مطلع کردن او از مالکیت خود به اداره ثبت اسناد یا دفتر بدایت یا صلحیه یا یکی از دوائر دیگر دولتی تسلیم ننماید معاون جرم محسوب خواهد شد. هر یک از دوائر و دفاتر فوق مکلفند در مقابل اظهاریه مالک رسید داده آن را بدون فوت وقت به طرف برسانند.

مشاهده ماده 1 قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر

ماده 2ـ نسبت به انتقالاتی که به طریق فوق قبل از اجرای این قانون واقع شده است هر یک از انتقال دهنده و انتقال گیرنده یا مالک باید به ترتیب ذیل عمل نمایند: انتقال دهنده مکلف است در ظرف سه ماه از تاریخ اجرای این قانون یا مالک را وادار به تنفیذ انتقال نموده یا خسارات وارده بر انتقال گیرنده و مالک را جبران کند. انتقال گیرنده که در حین وقوع انتقال عالم به عدم مالکیت انتقال دهنده بوده مکلف است در ظرف سه ماه مذکور خسارات وارده بر مالک را جبران نماید. مالکی که از انتقال مال خود مطلع بوده یا بشود مکلف است در ظرف سه ماه از تاریخ اجرای این قانون در صورتی که قبل از این قانون مطلع شده باشد و از تاریخ حصول اطلاع در صورتی که بعد از اجرای این قانون مطلع شود انتقال گیرنده یا قائم مقام قانونی او را به طریق مذکور در ماده فوق از مالکیت خود مستحضر نماید.

مشاهده ماده 2 قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر

ماده 317 - مالک می تواند عین و در صورت تلف شدن عین مثل یا قیمت تمام یا قسمتی از مال مغصوب را از غاصب اولی یا از هر یک از غاصبین بعدی که بخواهد مطالبه کند.

مشاهده ماده 317 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM