نظریه مشورتی شماره 7/97/3364

نظریه مشورتی شماره 7/97/3364

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/3364


شماره نظریه:
7/97/3364

شماره پرونده:
96-76-2147

تاریخ نظریه:
1397/12/22

استعلام
با توجه به نظریات ارایه شده در خصوص معاملات فضولی (کشف- نقل- نمایندگی): بفرمایید آیا اختیار بر هم زدن معامله مقرر در ماده 252 قانون مدنی ناظر بر حق فسخ معامله است یا بطلان آن؟ در صورتی که قائل به فسخ باشیم چنانچه مالک نسبت به اجاره یا رد معامله ده سال سکوت کرده باشد آیا ثمن به نرخ روز حساب می شود یا خیر؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- اولا: طبق ماده 247 قانون مدنی «... اگر مالک یا قائم مقام او پس از وقوع معامله آن را اجازه نمود در این صورت معامله صحیح و نافذ می شود.» یعنی قانون گذار این عقد را قبل از تنفیذ کامل و صحیح نمی داند. به همین دلیل در انتهای ماده 252 قانون مدنی از لفظ "برهم زدن عقد" توسط اصیل سخن گفته است. در حالی که اگر قانون گذار این عقد را کامل می دانست از اصطلاح فسخ استفاده می کرد؛ زیرا فسخ مختص عقد کامل و صحیح است. به این ترتیب «بر هم زدن» مذکور در ماده 252 یادشده معادل فسخ نیست. ثانیا: عبارت «بر هم زدن» مذکور در این ماده مترادف با بطلان نیز نیست؛ زیرا بطلان از نظر اصطلاحی وصف عقدی است که اثر ندارد و قابل تنفیذ نیست و اصولا بطلان وصف عقد است نه وصف عمل متعاقدین. 2- در فرض سوال که مشتری بعد از ده سال سکوت مالک (عدم اجازه یا رد معامله) در اجرای ماده 252 قانون مدنی معامله را برهم زده است به نظر می رسد با توجه به اینکه برابر ذیل ماده 391 قانون یادشده در صورت جهل مشتری به فساد بایع فضولی باید از عهده غرامات وارده به مشتری برآید و در فرض سوال مشتری جاهل به فساد نبوده است و به رغم آنکه برابر ذیل ماده 252 می توانسته به لحاظ تضرر معامله را برهم زده و ثمن را مطالبه کند در طول ده سال چنین نکرده است؛ بنابراین به نظر می رسد پرداخت ثمن به نرخ روز که بر اساس رای وحدت رویه شماره 733-15/7/1393 دیوان عالی کشور از باب غرامت موضوع ماده 391 یادشده می باشد در فرض سوال منتفی است.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 252 - لازم نیست اجازه یا رد فوری باشد. اگر تاخیر موجب تضرر طرف اصیل باشد مشارالیه می تواند معامله را به هم بزند.

مشاهده ماده 252 قانون مدنی

ماده 247 - معامله به مال غیر جز به عنوان ولایت یا وصایت یا وکالت نافذ نیست ولو این که صاحب مال باطنا راضی باشد ولی اگر مالک یا قائم مقام او پس از وقوع معامله آن را اجازه نمود در این صورت معامله صحیح و نافذ می شود.

مشاهده ماده 247 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM