نظریه مشورتی شماره 7/1400/174

نظریه مشورتی شماره 7/1400/174

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/1400/174


شماره نظریه:
7/1400/174

شماره پرونده:
1400-246-174 ح

تاریخ نظریه:
1400/07/28

استعلام
با توجه به بروز اختلاف در مورد اراضی محوطه های تاریخی که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیدی و نیز دارای مالک خصوصی است خواهشمند است در راستای تعیین تکلیف این اراضی پاسخ سوالات ذیل را اعلام فرمایید. 1- تامین زمین به عنوان عوض به مالک خصوصی جهت آزادسازی اراضی واقع در محوطه های تاریخی که ثبت ملی شده اند(زمین جایگزین جهت معاوضه با اراضی واقع در محوطه تاریخی) بر عهده کدام سازمان و نهاد است؟ 2- زمین مورد نیاز به منظور آزاد سازی اراضی واقع در محوطه تاریخی به چه صورت باید توسط آن سازمان و نهاد تخصیص داده شود؟ (بلاعوض یا با دریافت بهای عادلانه) 3- مستند قانونی در خصوص زمین جایگزین کدام ماده قانونی است ؟تبصره 1 ماده 69 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1381 با اصلاحات و الحاقات بعدی یا ماده 91 این قانون و یا احیانا مقرره قانونی دیگری ؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- مطابق قانون «خرید ابنیه و اراضی و تاسیسات برای حفظ آثار تاریخی و باستانی» مصوب 1347 و لایحه قانونی اصلاح ماده 3 این قانون مصوب 1358 شورای انقلاب در صورتی که برای حفظ تعمیر و مرمت این آثار نیاز به خرید از بخش خصوصی باشد وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی مطابق این قانون و آیین نامه اجرایی آن مصوب 10/5/1351 هیات وزیران عمل می کند و واگذاری زمین معوض در این قانون پیش بینی نشده است. ضمنا تامین زمین معوض ناظر بر فرض مذکور در ماده 91 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1381 با اصلاحات و الحاقات بعدی است. 2 و3- اولا حکم مقرر در تبصره 1 ماده 69 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1381 با اصلاحات و الحاقات بعدی ناظر است بر اراضی ملی دولتی و منابع طبیعی و در اختیار قرار دادن این اراضی به دستگاه های اجرایی نیروهای مسلح و سازمان هایی که شمول قانون بر آن ها مستلزم ذکر نام است به صورت بلاعوض و با ترتیب مقرر در این تبصره و از فرض سوال یعنی املاک تاریخی که ثبت ملی شده اند خارج است. ثانیا حکم مقرر در ماده 91 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1381 با اصلاحات و الحاقات بعدی صرفا در خصوص خرید تعمیر تجهیز و بهره برداری از ساختمان هایی مصداق دارد که به تشخیص وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی دارای ارزش تاریخی و فرهنگی است و با کاربری های مورد نظر دستگاه اجرایی قابل تطبیق است. حکم این ماده به تملک این ساختمان ها توسط دستگاه اجرایی ذی ربط منجر می شود و قانون گذار چنین تملکی را منوط به تقاضای دستگاه اجرایی ذی ربط و موافقت فروشنده و تامین زمین جایگزین توسط وزارت خانه های مسکن و شهرسازی (راه و شهرسازی) و جهاد کشاورزی با دریافت بهای عادله دانسته است و از مواردی که وزارت میراث فرهنگیگردشگری و صنایع دستی اراضی تاریخی که ثبت ملی شده است یا حریم این اراضی را خریداری و تملک می کند خارج است.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 69 ـ کلیه اراضی املاک و ابنیه ای که برای استفاده وزارتخانه ها موسسات دولتی از جمله موسساتی که شمول قانون برآنها مستلزم ذکر نام یا تصریح نام یا تابع مقررات و قوانین خاص است به یکی از طرق قانونی تملک شده است و یا به نام آن وزارتخانه موسسه خریداری شده یا می شود متعلق به دولت بوده و در اسناد مالکیت آنها نام دولت جمهوری اسلامی ایران به عنوان مالک با حق استفاده وزارتخانه یا موسسه مربوط درج می گردد. تغییر دستگاه بهره بردار در هر مورد به عهده هیات وزیران می باشد. کلیه اسناد سوابق مدارک موجود مرتبط با این اموال در اختیار وزارت امور اقتصادی و دارایی ( اداره کل اموال دولتی) قرار می گیرد و در خصوص واگذاری حق استفاده از ساختمانهای مازاد دستگاههای مذکور مطابق بند (ب) ماده (89) این قانون اقدام خواهد شد. تبصره 1 ـ اراضی ملی و دولتی و منابع طبیعی که حسب اختیارات قانونی دستگاهها برای واگذاری جهت مصارف عمومی یا اختصاصی اشخاص غیر دولتی در اختیار آنها می باشد و تاکنون واگذار نشده از جمله اراضی در اختیار وزارت جهاد کشاورزی موضوع مواد (31) و (32) لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی احیاء و واگذاری اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1359.1.21 شورای انقلاب و اراضی موضوع قانون زمین شهری مصوب 1366.6.2 تابع مقررات مربوط است و چنانچه دستگاههای اجرایی نیروهای مسلح و سازمانهایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام یا تصریح نام یا تابع قوانین و مقررات خاص است برای نیازهای عمومی و عمرانی و یا عوض آن نیاز به این اراضی داشته باشند در حدی که به تصویب هیات وزیران می رسد با رعایت مفاد این ماده به صورت بلاعوض در اختیار آنها قرار خواهد گرفت. در مورد اراضی واگذار شده توسط کمیسیونهای مواد (31) و (32) قانون مذکور و هیاتهای واگذاری زمین مشروط بر آنکه مطابق طرح مصوب احیاء گردیده اند چنانچه در داخل حریم و محدوده قانونی شهرها قرار گرفته و مالکیت اراضی به وزارت مسکن و شهرسازی یا سازمانهای تابعه منتقل گردیده است وزارت مسکن و شهرسازی و سازمانهای تابعه مکلفند اسناد این اراضی را با قیمت کارشناسی روز بدون لحاظ کردن ارزش افزوده ناشی از سرمایه گذاری انجام شده توسط سرمایه گذاران به آنها منتقل نمایند. تبصره 2 ـ فروش و واگذاری املاک و اراضی که دولت حق استفاده از آنها را در اختیار شرکتهای دولتی قرار داده است نیز موکول به تصویب هیات وزیران است مگر آنکه مورد نیاز دستگاههای این ماده باشد که به ترتیب مقرر در آن در اختیار وزارتخانه ها و موسسات دولتی قرار می گیرد. تبصره 3 ـ نحوه تنظیم اسناد اراضی و سایر اموال غیرمنقول طرحهای عمرانی موضوع ماده (113) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب1366.6.1 که مجری آن وزارتخانه ها و موسسات دولتی می باشند تابع مقررات این ماده خواهد بود. تبصره 4 ـ تعیین بهره بردار بهره برداری چگونگی تنظیم سند عرصه و اعیان املاک و اراضی که برای استفاده دولت و یا موسسات دولتی وقف شده است با رعایت وقف نامه های مربوط تابع ترتیبات مقرر در این ماده خواهد بود. تبصره 5 ـ واگذاری حق استفاده از اراضی و املاک این قانون به نهادها و موسسات عمومی غیر دولتی و موسسات خیریه و عام المنفعه با تصویب هیات وزیران در جهت تحقق اهداف و احکام برنامه های پنج ساله و قوانین مربوط امکان پذیر خواهد بود. پس از رفع نیاز آنها به تشخیص وزارتخانه مربوط و تصویب هیات وزیران ملک یا زمین مورد واگذاری به دولت اعاده خواهد شد. تبصره 6 ـ چنانچه املاک و اراضی که به موجب وظایف قانونی سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی در اختیار این سازمان قرار گرفته است مورد نیاز دستگاههای دولتی باشد حسب مورد با پیشنهاد وزیر یا بالاترین مقام اجرایی دستگاه مستقل و تصویب هیات وزیران و با رعایت شرایط این ماده در اختیار آن دستگاه قرار می گیرد. سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی مکلف است برای تسهیل در اجرای این ماده فهرست اموال غیر منقول در اختیار خود را به هیات دولت ارائه نماید. تبصره 7 ـ عدم اجرای این قانون توسط هر یک از مقامات و کارمندان در حکم تصرف غیرمجاز در اموال دولتی محسوب می شود. تبصره 8 ـ به منظور فراهم آوردن موجبات تسریع در رفع اختلافات مربوط به ساختمان ها تاسیسات و اراضی وزارتخانه ها موسسات دولتی شرکتهای دولتی و شرکتهایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است موسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی نیروهای نظامی و انتظامی که در گذشته براساس نیازها و ضرورت های مختص اوایل انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی بدون اخذ مجوز قانونی و موافقت متصرف پیشین یا با موافقت آن تصرف گردیده و در حال حاضر مورد نیاز متصرفان پیشین می باشد کمیسیونی مرکب از نمایندگان تام الاختیار وزرای امور اقتصادی و دارایی مسکن و شهرسازی جهاد کشاورزی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و نماینده تام الاختیار وزراء یا بالاترین مقام اجرایی دستگاههای مستقل طرف اختلاف با مسوولیت معاونت حقوقی و امور مجلس رئیس جمهور تشکیل گردد. اجرای حکم این ماده در مورد ساختمانهایی که مورد تصرف نهادها و نیروهای مسلح زیر نظر مقام معظم رهبری است با رعایت نظر موافق آن مقام خواهد بود. آرای صادره کمیسیون فوق الذکر برای دستگاههای اجرایی ذی ربط لازم الاجراء است. در صورت عدم اجرای آراء مذکور در مهلت تعیین شده به هر دلیل توسط دستگاههای اجرایی ذی ربط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مکلف است معادل ارزش قیمت روز مایملک مورد تصرف را بنا به پیشنهاد کمیسیون مذکور بر حسب مورد بدون الزام به رعایت محدودیت های جابجایی در بودجه جاری و عمرانی از بودجه سنواتی دستگاه مذکور کسر و به بودجه دستگاه اجرایی ذی نفع اضافه نماید. تبصره 9 ـ سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اسناد اراضی و املاک دولتی را براساس این قانون و یا اعلام وزارت امور اقتصادی و دارایی و بدون نیاز به اخذ نظر سازمان متصرف و یا سازمانی که اسناد مالکیت را در اختیار دارد اصلاح و سند جدید صادر می نماید. با صدور سند جدید اسناد ق

مشاهده ماده 69 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت

ماده 91 ـ به دستگاههای اجرایی اجازه داده می شود از محل بودجه های پیش بینی شده در این قانون ساختمانهایی را که به تشخیص سازمان میراث فرهنگی کشور دارای ارزش فرهنگی و تاریخی هستند و با کاربری های مورد نظر دستگاه قابل تطبیق هستند و ساختمانهای حریم آنها طبق تشخیص سازمان میراث فرهنگی کشور خریداری و با نظارت سازمان میراث فرهنگی کشور نسبت به تعمیر تجهیز و بهره برداری از آنها اقدام نمایند. برای تحقق این هدف وزارتخانه های مسکن و شهرسازی و جهاد کشاورزی موظفند با تقاضای دستگاه اجرایی خریدار و موافقت فروشنده نسبت به تامین زمین جایگزین برای اجرای این حکم و تملک املاک و ساختمانهای موضوع این ماده با دریافت بهای عادلانه اقدام نمایند.

مشاهده ماده 91 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM