نظریه مشورتی شماره 7/97/678

نظریه مشورتی شماره 7/97/678

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/678


شماره نظریه:
7/97/678

شماره پرونده:
96-219-1902ک

تاریخ نظریه:
1397/03/30

استعلام
الف- چنانچه شخصی با کلید یا تخریب درب ورود فرد ثالثی را به منزل یا محل استقرار مال فراهم آورد آیا فرد اخیر که به صورت غیر مجاز و غیر قانونی وارد آن محل شده و به میزان حد نصاب سرقت کرده است سارق با شرایط اجرای حد محسوب می گردد یا خیر؟ ب- آیا اصولا تعریف فقهی هتک حرز شامل هر گونه ورود غیر مجاز و غیر قانونی می گردد؟ مثلا چنانچه کسی درب منزل خود را باز گذاشته باشد و دیگری با ورود به منزل کفشهای گران قیمت وی را که پشت درب ورودی بوده و عرفا آن محل نسبت به کفش افراد اهل منزل حرز محسوب می گردد سرقت نماید می توان وی را هتک کننده حرز محسوب نموده یا اینکه به لحاظ بازبودن درب حیاط اصولا وی از این عنوان خارج می گردد؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
الف- در سرقت حدی مطابق بندهای پ و ت ماده 268 قانون مجازات اسلامی 1392 شرط است که سارق هم هتک کننده حرز باشد و هم خود او مال را از حرز خارج کند. بنابراین اگر شخص هتک کننده غیر از شخص خارج کننده مال باشد هیچ کدام محکوم به حد سرقت نمی شوند. زیرا کسی که هتک حرز کرده سرقت نکرده است و کسی که مال را خارج کرده حرزی در آن زمان وجود نداشته است. با این حال باید توجه داشت که اگر هتک حرز مشترکا صورت گیرد ولی مال را یک نفر خارج کند حد فقط بر کسی جاری است که مال را خارج کرده است. (تحریرالوسله ج2 مساله 5 از لواحق حد سرقت) ب- این که آیا هرگونه ورود غیرمجاز و غیرقانونی مشمول هتک حرز است یا خیر منوط به احراز عنصر هتک حرز است. ماده 269 قانون مجازات اسلامی 1392 حرز را عبارت از مکان مناسبی می داند که مال عرفا در آن از دستبرد محفوظ می ماند و طبق ماده 271 این قانون هتک حرز عبارت است از نقض غیرمجاز حرز. این ماده نشان می دهد نقض غیرمجاز (هتک) باید نسبت به "حرز " صورت گیرد. لذا هر ورود غیرمجازی معادل هتک حرز نیست. بنابراین با لحاظ مواد 269 و 271 قانون یاد شده معیار "حرز" و "هتک" یک معیار عرفی است که در هر پرونده باید از سوی دادگاه احراز شود.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 268 ـ سرقت در صورتی که دارای تمام شرایط زیر باشد موجب حد است: الف ـ شیء مسروق شرعا مالیت داشته باشد. ب ـ مال مسروق در حرز باشد. پ ـ سارق هتک حرز کند. ت ـ سارق مال را از حرز خارج کند. ث ـ هتک حرز و سرقت مخفیانه باشد. ج ـ سارق پدر یا جد پدری صاحب مال نباشد. چ ـ ارزش مال مسروق در زمان اخراج از حرز معادل چهار و نیم نخود طلای مسکوک باشد. ح ـ مال مسروق از اموال دولتی یا عمومی وقف عام و یا وقف بر جهات عامه نباشد. خ ـ سرقت در زمان قحطی صورت نگیرد. د ـ صاحب مال از سارق نزد مرجع قضایی شکایت کند. ذ ـ صاحب مال قبل از اثبات سرقت سارق را نبخشد. ر ـ مال مسروق قبل از اثبات سرقت تحت ید مالک قرار نگیرد. ز ـ مال مسروق قبل از اثبات جرم به ملکیت سارق در نیاید. ژ ـ مال مسروق از اموال سرقت شده یا مغصوب نباشد.

مشاهده ماده 268 قانون مجازات اسلامی

ماده 269 ـ حرز عبارت از مکان متناسبی است که مال عرفا در آن از دستبرد محفوظ میماند.

مشاهده ماده 269 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM