نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1387/12/10

برگزار شده توسط:
استان قم/ شهر قم

موضوع:
تنفیذ فسخ به دلیل غبن در معامله و شرایط استرداد ثمن و مبیع

پرسش:
بایع پس از دریافت کامل ثمن به دلیل غبن در معامله دعوای تنفیذ فسخ بیع را تقدیم و دادگاه با احراز مغبون بودن او حکم به تنفیذ فسخ معامله صادر کرده است.1ـ آیا تنفیذ فسخ مشروط به استرداد ثمن است؟2ـ آیا بایع می¬تواند قبل از استرداد ثمن ملک مورد معامله را مسترد و تقاضای تخلیه آن را نماید؟

نظر هیئت عالی:
برحسب مقررات ماده 416 قانون مدنی «هر یک از متعاملین که در معامله غبن فاحش داشته باشد بعد از علم به غبن می¬تواند معامله را فسخ کند» بدیهی است مطابق مقررات ماده 420 همان قانون خیار غبن فوری است و «غبن فاحش» هم در ماده 417 چنین تعریف شده است که: معامله عرفا قابل مسامحه نباشد. به هر تقدیر اگر مغبون برحسب مقررات مرقوم فسخ معامله را به طرف دیگر ابلاغ نماید و طرف منکر غبن باشد مغبون می تواند برای تنفیذ فسخ معامله به دادگاه مراجعه نماید و دادگاه با رسیدگی¬های لازم و در صورت احراز غبن فاحش حکم به تنفیذ فسخ می¬دهد. در اینجا اگر مغبون بایع باشد باید ثمن دریافتی را به مشتری مسترد نماید لیکن عدم استرداد ثمن تاثیری در فسخ معامله ندارد و مشتری می¬تواند با مراجعه به دادگاه ثمن پرداختی را با خسارت وارده مطالبه کند.

نظر اکثریت:
در قانون مدنی غبن سبب ایجاد خیار غبن برای مغبون است و خیار غبن «اختیار فسخ قرارداد است که قانونگذار در صورت عدم تعادل ارزش عوضین به طرف متضرر (مغبون) اعطا می کند». براساس ماده 416 قانون مدنی ایران: «هر یک از متعاملین که در معامله غبن فاحش داشته باشد بعد از علم به غبن می¬تواند معامله را فسخ کند». تنها شرطی که برای اعمال خیار غبن لازم می باشد این است که مغبون با قصد و رضا اراده خود را برای فسخ قرارداد اعلام نماید. بعد از آن معامله به هم می¬خورد و خریدار حق تصرف ناقله در مبیع را ندارد. اعمال چنین خیاری مشروط به رد ثمن نیست.

نظر اقلیت:
تعریف «بیع» با وجود اختلاف ناچیزی که درباره آن وجود دارد معاوضی بودن بیع را افاده می کند یعنی در آن عین مال با مال دیگر (عوض) که معمولا پول است مبادله می¬شود در قراردادهای معوض تعهدات طرفین کاملا وابسته به یکدیگرند. در عقد بیع بایع از آن جهت تعهد به تسلیم مبیع را می¬پذیرد تا ثمن را دریافت کند و متقابلا تعهد خریدار به پرداخت ثمن کاملا وابسته به تسلیم مبیع است.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 416 - هر یک از متعاملین که در معامله غبن فاحش داشته باشد بعد از علم به غبن می تواند معامله را فسخ کند.

مشاهده ماده 416 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM