نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1391/06/01

برگزار شده توسط:
استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریز

موضوع:
مقدم بودن حق مصالح نسبت به حق طلبکار به جهت تقدم زمانی ایجاد حق

پرسش:
پدری ملک خویش را به پسرش صلح کرده و حق انتفاع از آن را به صورت عمری برای خود حفظ کرده و حق فسخ نیز برای خود پیش¬بینی و شرط کرده است. طلبکار پسر همان ملک را در قبال طلب خود توقیف کرده است. بعد از توقیف یادشده پدر با استفاده از خیار فسخ عقد صلح را فسخ کرده است. در این شرایط با توجه به ماده 455 قانون مدنی حق طلبکار مقـدم است یا حق پدر؟

نظر هیئت عالی:
ماده 455 قانون مدنی ناظر به موردی است که مشتری راسا مبیع را متعلق حق غیر قرار دهد. ماده مرقوم خارج از شمول مورد سوال است و توقیف و بازداشت ملک موصوف از ناحیه طلبکار مغایر با حقوق مقدم مصالح بوده و موخر بر آن است؛ زیرا پدر علاوه بر حق انتفاع عمری در ملک حق استرداد آن را داشته است و چون توقیف بعدی نمی تواند به حقوق مقدم خدشه¬ای وارد سازد؛ لذا نتیجتا نظر اکثریت تایید می¬شود. ضمن این که نظر اقلیت مغایر ماده 33 قانون ثبت نیز به نظر می رسد.

نظر اکثریت:
آنچه که در ماده 455 قانون مدنی مقرر شده معامله نسبت به مالی است که متعلق حق ثالث قرار گرفته است. با توجه به این که توقیف ملک یک اقدام احتیاطی بوده که معامله محسوب نمی¬شود و خارج از حدود اختیار متعاملین است و نظر به این که حق مصالح با حق طلبکار تعارض پیدا می¬کند و به جهت تقدم زمانی ایجاد حق مصالح حق نامبرده مقدم است و با عنایت به این که طلبکار و توقیف¬کننده در صورت انتقال ملک و حتی بدون انتقال آن به عنوان طلبکار مدیون قایم¬مقام متصالح بوده و حقی بیش از اصیل خود (متصالح یا پسر) نخواهد داشت و هم چنان¬که متصالح نمی¬تواند حق فسخ مصالح را از بین ببرد قایم¬مقام او نیز حقی بیش از اصیل خود ندارد. بنابراین حق پدر مقدم بوده و با فسخ مصالحه و اعاده مالکیت ملک به مصالح توقیف کان¬لم یکن تلقی می¬شود.

نظر اقلیت:
نظر به این که با انعقاد مصالحه مالکیت مورد معامله به متصالح منتقل شده است و با توجه به این که هر مالکی نسبت به مایملک خود حق هرگونه انتفاع و تصرف و از جمله انتقال به غیر را داراست و با عنایت به این که حق انتقال ملک به غیر از متصالح سلب نشده است و همچنین با توجه به این که با توقیف ملک متصالح از جانب طلبکار او ملک متعلق حق طلبکار واقع شده است؛ لذا موضوع مشمول ماده 455 قانون مدنی بوده و با توقیف ملک از جانب طلبکار متصالح و حدوث حق طلبکار بر آن حق نامبرده مقدم بوده و فسخ بعدی صلح از جانب مصالح نیز خللی بر حق ایجاد شده وارد نمی¬کند. النهایه در صورت فسخ از جانب مصالح همانند موردی رفتار می¬شود که مورد معامله تلف شده و با تلف حکمی موضوع صلح متصالح مکلف به استرداد مثل یا قیمت آن خواهد بود.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 455 - اگر پس از عقد بیع مشتری تمام یا قسمتی از مبیع را متعلق حق غیر قرار دهد مثل این که نزد کسی رهن گذارد فسخ معامله موجب زوال حق شخص مزبور نخواهد شد مگر این که شرط خلاف شده باشد.

مشاهده ماده 455 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM