نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1381/11/08

برگزار شده توسط:
استان اردبیل/ شهر نمین

موضوع:
صدور حکم به پرداخت مابقی ثمن بدون توجه به تنظیم سند رسمی

پرسش:
معامله ای مبنی بر انتقال یک دستگاه اتومبیل انجام و فی المجلس مبیع و بخشی از ثمن معامله تسلیم و تسلم می شود. فروشنده در ازای مابقی ثمن که طبق قرارداد می باید هنگام تنظیم سند رسمی به نام خریدار پرداخت شود یک فقره چک دریافت کرده است. بعد از مدتی خریدار نسبت به چک موصوف دستور عدم پرداخت داده و به فروشنده اظهار می دارد تا زمانی که سند رسمی به نام وی تنظیم نشده مانع از وصول مابقی ثمن (چک) خواهد شد. آیا بدون توجه به «تنظیم سند رسمی» می توان در صورت تقدیم دادخواست از سوی فروشنده حکم به پرداخت مابقی ثمن داد. در این صورت تکلیف تعهد مزبور چیست؟

نظر هیئت عالی:
صرف نظر از مواد مربوط به چک از لحاظ قانون تجارت اصولا در فرض سوال فوق شرط قرارداد متقابل بوده وملازم یکدیگر محسوب می شوند یعنی تا زمانی که سند رسمی تنظیم نشده وصول وجه چک بابت بخشی از ثمن معامله مفهومی ندارد و متقابلا مادام که بخش باقی مانده از ثمن معامله پرداخت نشود تنظیم سند ممکن نخواهد بود به عبارت دیگر چون تنظیم سند رسمی و پرداخت وجه چک در یک زمان باید صورت گیرد مطالبه وجه چک قبل از تنظیم سند از نظر دادگاه مسموع نبوده و خریدار می تواند مانع وصول وجه چک مذکور شود. این امر از مفاد ماده 341 قانون مدنی نیز می تواند مورد استنباط قرار گیرد بنابراین نظر اقلیت با موازین قانونی بیشتر سازگار است.

نظر اکثریت:
قرارداد فی مابین قراردادی است صحیح و در نتیجه بین طرفین و قایم مقام قانونی آنها الزام آور خواهد بود و چون از لحظه انعقاد عقد مالکیت مبیع و ثمن که یکی از آثار بیع صحیح است برای طرفین حاصل می شود (ماده 362 قانون مدنی ) به این ترتیب شرط مندرج در قرارداد تاثیری در آن نداشته دادگاه باید حکم به تادیه مابقی ثمن صادر کند زیرا بر اساس مفاد ماده 376 قانون مدنی در صورت تاخیر در تسلیم مبیع یا ثمن ممتنع اجبار به تسلیم می شود و تعهد به تنظیم سند رسمی امر دیگری است که خوانده با دعوای الزام به تنظیم سند رسمی می تواند احقاق حق کند.

نظر اقلیت:
صرف نظر از آثار بیع صحیح چون شرط ضمن عقد شرط صحیحی بوده است و مفاد شرط حاکی از تقابل طرفین در ایفا تعهدات خویش (تعهد فروشنده تنظیم سند رسمی به نام خریدار و تعهد خریدار تادیه مابقی ثمن و تامین محل چک ) است یعنی تا زمانی که سند رسمی تنظیم نشود مابقی ثمن تادیه نخواهد شد.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 341 - بیع ممکن است مطلق باشد یا مشروط و نیز ممکن است که برای تسلیم تمام یا قسمتی از مبیع یا برای تادیه ی تمام یا قسمتی از ثمن اجلی قرار داده شود.

مشاهده ماده 341 قانون مدنی

ماده 362 - آثار بیعی که صحیحا واقع شده باشد از قرار ذیل است: 1 - به مجرد وقوع بیع مشتری مالک مبیع و بایع مالک ثمن می شود؛ 2 - عقد بیع بایع را ضامن درک مبیع و مشتری را ضامن درک ثمن قرار می دهد؛ 3 - عقد بیع بایع را به تسلیم مبیع ملزم می نماید؛ 4 - عقد بیع مشتری رابه تادیه ثمن ملزم می کند.

مشاهده ماده 362 قانون مدنی

ماده 376 - در صورت تاخیر در تسلیم مبیع یا ثمن ممتنع اجبار به تسلیم می شود.

مشاهده ماده 376 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM