نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1388/02/01

برگزار شده توسط:
استان گیلان/ شهر رشت

موضوع:
احداث بنای مجدد پس از تخریب در ملکی که قبلا با اجازه مالک در آن بنا احداث شده است.

پرسش:
اگر شخصی در ملک غیر با اجازه مالک بنایی احداث کرده و برای اعیان آن سند مالکیت دریافت کند آیا پس از تخریب اعیانی شخص مذکور می تواند مجددا در زمین غیر احداث بنا نماید؟

نظر هیئت عالی:
بر حسب مقررات ماده 38 قانون مدنی مالکیت زمین مستلزم مالکیت فضای مجازی آن است تا هرکجا که بالا رود و همچنین است نسبت به زیرزمین از جمله مالک حق همه گونه تصرف در هوا و فراز گرفتن را دارد مگر آنچه را که قانون استثنا کرده است. مالک می تواند در ملک خود برای دیگری حق انتفاع قرار دهد. همچنین وی می تواند به موجب قرارداد در ملک خود به دیگری اجازه احداث اعیانی یا غرس اشجار بدهد. اگر این اجاره مجانی باشد تابع اجاره نیست و منتفع حق واگذاری آن را به غیر ندارد. در صورتی که مالک حق انتفاع را در مقابل دریافت مبلغی و به مدت معین به غیر واگذار کند حق انتفاع تبدیل به اجاره شده و روابط طرفین و شرایط تخلیه تابع قانون روابط موجر و مستاجر برحسب مورد خواهد شد. ممکن است مالک به سازنده ساختمان اجازه ثبت اعیانی را هم بدهد. نوعا زمین های وقفی به منظور احداث بنا به اجاره واگذار می شود و به مستاجر اجازه ثبت اعیان هم می دهد. در واقع عرصه متعلق به مالک زمین و اعیان حق مستاجر است و پس از انقضای مدت اجاره عقد اجاره برای مدت معینی تمدید می شود.

نظر اکثریت:
گروه اول: به نظر می رسد اذن یا اجازه مطروحه در فرض سوال در قالب حق انتفاع نمی گنجد که مالک بتواند با فرض حبس مطلق به حکم قسمت آخر ماده 44 قانون مدنی از اذن خود رجوع کند. در مانحن فیه عدول از اذن موثر در زوال حق نخواهد بود. به همین ترتیب در صورت تلف شدن مالی که موضوع انتفاع باشد حق انتفاع زایل نمی شود. باید توجه شود مال موضوع انتفاع همان عرصه یا ملک است نه اعیانی احداثی لذا اگر اذن در احداث اعیانی باشد انتفاع از اعیان بالتبع اذن در اعیانی به منزله اعمال حق مالک می باشد. در چنین وضعی قاعده تسلیط حاکم بوده و این حق اعیانی مستقر خواهد شد.

نظر اقلیت:
در مورد اجاره به استناد ماده 504 قانون مدنی : «هرگاه مستاجر به موجب عقد اجاره مجاز در بنا یا غرس بوده موجر نمی تواند مستاجر را به خراب کردن یا کندن آن اجبار نماید و بعد از انقضای مدت اگر بنا یا درخت در تصرف مستاجر باقی بماند موجر حق مطالبه اجرت المثل زمین را خواهد داشت...». در مانحن فیه موجر با انقضای مدت اجاره حق درخواست تخلیه نسبت به عین مستاجره را دارد اما اگر به دلایلی اعیانی از بین برود به نظر می رسد مستاجر حق تجدید بنا و احداث اعیانی را نخواهد داشت و چنان چه مالک اذن داده باشد این اذن باید تکرار شود وگرنه اذن محدود به همان یک بار خواهد بود. نسبت به اذن در احداث اعیانی در مواردی که رابطه استیجاری وجود ندارد در صورت تخریب اعیانی نیاز به اذن مجدد خواهد بود.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 38 - مالکیت زمین مستلزم مالکیت فضای محاذی آن است تا هر کجا بالا رود و همچنین است نسبت به زیر زمین بالجمله مالک حق همه گونه تصرف در هوا و قرار دارد مگر آن چه را که قانون استثنا کرده باشد.

مشاهده ماده 38 قانون مدنی

ماده 44 - در صورتی که مالک برای حق انتفاع مدتی معین نکرده باشد حبس مطلق بوده و حق مزبور تا فوت مالک خواهد بود مگر این که مالک قبل از فوت خود رجوع کند.

مشاهده ماده 44 قانون مدنی

ماده 504 - هر گاه مستاجر به موجب عقد اجاره مجاز در بنا یا غرس بوده موجر نمی تواند مستاجر را به خراب کردن یا کندن آن اجبار کند و بعد از انقضای مدت اگر بنا یا درخت در تصرف مستاجر باقی بماند موجر حق مطالبه ی اجرت المثل زمین را خواهد داشت و اگر در تصرف موجر باشد مستاجر حق مطالبه اجرت المثل بنا یا درخت را خواهد داشت.

مشاهده ماده 504 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM