نشست قضایی شماره 1398-6199

نشست قضایی شماره 1398-6199

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1398-6199


کد نشست:
1398-6199

تاریخ برگزاری:
1397/12/15

برگزار شده توسط:
استان اصفهان/ شهر نائین

موضوع:
وضعیت قانونی و شرعی شهادت شهود با مذهبی غیر از تشیع

پرسش:
وضعیت شهادت شهودی که دارای مذهبی غیر از مذهب تشیع (اثنی عشری) است شرعا و قانونا چیست؟

نظر هیئت عالی:
هرچند به نظر می رسد نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان نایین استان اصفهان قابلیت تایید را داشته باشد با این حال چون درباره «ایمان» شاهد در قوانین موضوعه کشور تعریفی نشده است لذا با توجه به اصل 167 قانون اساسی در مورد شهادت شرعی غیرشیعه باید به فتاوی معتبر یا منابع فقهی معتبر مراجعه و بر اساس آن عمل شود. (ضمنا نظریه مشورتی شماره 7/93/1447 مورخ 1393/6/22 اداره کل حقوقی قوه قضاییه)موید این استنتاج است.

نظر اکثریت:
باعنایت به اینکه قانونگذار در قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 از واژه «اسلام» در بیان ویژگی های شاهد سخن به میان آورده بود ولیکن در قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 واژه «ایمان» را به کار برده است و از طرفی با توجه به حجیت داشتن شهادت شرعی و اعتبار ویژه ای که قانونگذار به آن بخشیده است به نظر می رسد منظور از ایمان شیعه اثنی عشری است یعنی شخص مسلمان که به ولایت ایمه دوازده گانه اعتقاد داشته باشد. این امر را با مراجعه به منابع معتبر فقهی و نظریه اکثریت فقهای شیعه که ایمان را مختص اعتقاد به ایمه دوازده گانه می دانند می توان استنباط نمود. مضاف در ماده 322 قانون آیین دادرسی کیفری وقتی قید «مذهب شاهد» ضروری تشخیص داده شده است این الزام حکایت از اهمیت تعیین مذهب جهت مشخص نمودن شرعی محسوب شدن شهادت دارد. زیرا در غیر این صورت اگر ایمان را صرف اسلام در نظر بگیریم دیگر نیازی به قید مذهب نمی بود ولی قانون گذار حکیمانه تعیین مذهب را ضروری دانسته است.

نظر اقلیت:
منظور از ایمان همان اسلام است و این شرط بر مسلمان بودن شاهد تاکید می کند یعنی در دادگاه اسلامی تنها گواهی معتبر است که مسلمان باشد و لذا هرکدام از مذاهب اسلامی مورد قبول است و اگر شخصی مسلمان نبود اظهارات ایشان به عنوان شاهد شرعی پذیرفته نیست و در هرحال نیز اگر شاهد واجد شرایط شهادت شرعی نباشد؛ اظهارات او استماع می شود و تشخیص میزان تاثیر و ارزش این اظهارات در علم قاضی در حدود اماره قضایی با دادگاه است.

مبحث:
قانون مدنی , آیین دادرسی مدنی , حقوق جزای عمومی , آیین دادرسی کیفری

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 177 ـ شاهد شرعی در زمان ادای شهادت باید شرایط زیر را دارا باشد: الف ـ بلوغ ب ـ عقل پ ـ ایمان ت ـ عدالت ث ـ طهارت مولد ج ـ ذینفع نبودن در موضوع چ ـ نداشتن خصومت با طرفین یا یکی از آنها ح ـ عدم اشتغال به تکدی خ ـ ولگرد نبودن تبصره 1 ـ شرایط موضوع این ماده باید توسط قاضی احراز شود. تبصره 2 ـ در مورد شرط خصومت هرگاه شهادت شاهد به نفع طرف مورد خصومت باشد پذیرفته می شود.

مشاهده ماده 177 قانون مجازات اسلامی

ماده 322 ـ دادگاه پیش از شروع به تحقیق از شاهد حرمت و مجازات شهادت دروغ را به او تفهیم می نماید و سپس نام نام خانوادگی نام پدر سن شغل شماره شناسنامه و شماره ملی میزان تحصیلات مذهب محل اقامت شماره تلفن ثابت و همراه و سابقه محکومیت کیفری شاهد و درجه قرابت سببی یا نسبی و وجود یا عدم رابطه خادم و مخدومی او با طرفین را سوال و در صورتمجلس قید می کند. تبصره ـ رابطه خادم و مخدومی و قرابت نسبی یا سببی مانع از پذیرش شهادت شرعی نیست.

مشاهده ماده 322 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM