(الف) یک دستگاه اتومبیل به (ب) می فروشد و ضمن آن ابراء ذمه پدر (الف) از دینی که به (ب) دارد را شرط می کند و پس از انعقاد عقد بیع (ب) ذمه پدر (الف) را ابراء می¬کند. چنان چه بعد از مدتی این معامله به وسیله فسخ یا اقاله منحل شود چه کسی باید معادل دین را به (ب) بپردازد (الف) یا پدرش؟
نظر هیئت عالی:
نشست قضایی (2) مدنی: با استناد به ماده 246 قانون مدنی نظر به این که شخص (ب) عمل به شرط نموده و ذمه پدر (الف) را ابراء کرده است با فسخ معامله شخص (ب) می¬تواند عوض آن چه ابراء کرده را از مشروط له (شخص الف) بگیرد. بنابراین استدلال نظر اکثریت صحیح می باشد.
نظر اکثریت:
نظر به این که ابراء یک عمل حقوقی یک طرفه (ایقاع) و لازم می باشد لذا پس از برایت ذمه پدر (الف) اشتغال ذمه مجدد جز به اراده خود او امکان پذیر نمی باشد و در چنین حالتی ابراء در حکم اتلاف مال موضوع دین می باشد که به وسیله (الف) انجام گرفته و همین شخص (الف) مکلف به رد معادل آن به مشروط علیه به خاطر فسخ یا اقاله معامله مشروط می باشد.
نظر اقلیت:
نظر به این که با انحلال معامله مشروط ابراء نیز منحل شده است لذا دین مجددا به ذمه پدر (الف) برمی-گردد و خودش مکلف به ایفای دین می باشد.
ماده 246 - در صورتی که معامله به واسطه ی اقاله یا فسخ به هم بخورد شرطی که در ضمن آن شده است باطل می شود و اگر کسی که ملزم به انجام آن شرط بوده است عمل به شرط کرده باشد می تواند عوض او را از مشروط له بگیرد.