نشست قضایی شماره 1398-5951

نشست قضایی شماره 1398-5951

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1398-5951


کد نشست:
1398-5951

تاریخ برگزاری:
1397/09/14

برگزار شده توسط:
استان خراسان رضوی/ شهر مشهد

موضوع:
پرداخت دیه از بیت المال درصورت اعسار عاقله مسئول

پرسش:
در پرونده هایی که عاقله در حکم دادگاه مسیول پرداخت دیه می باشد نحوه شناسایی عاقله و تقسیم وجه در میان آنان چگونه است؟ در مواردی که در رای دادگاه پدر و پسر به عنوان عاقله مشخص شده است در صورتی که عاقله (پدر و پسر) تمکن مالی جهت پرداخت دیه را نداشته باشند آیا می توان به برادر مرتکب که در طبقه دوم از طبقات ارث است به عنوان عاقله مراجعه کرد؟

نظر هیئت عالی:
از نحوه بیان ماده 468 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در مورد معرفی عاقله معلوم است که مسیولیت عاقله در مقابل تعلق ارث قرار گرفته است؛ زیرا قانونگذار در این مورد گفته است؛ " همه کسانی که در زمان فوت می توانند ارث ببرند به طور مساوی مکلف به پرداخت دیه هستند ".با این وصف با وجود عاقله ارث بر نوبت به سایر طبقات نمی رسد و در صورت اعسار عاقله مسیول برابر ماده 470 قانون مرقوم دیه از بیت المال پرداخت می شود. این نظریه به شماره 7/96/982 مورخ 1396/4/31 اداره کل حقوقی قوه قضاییه مستظهر نظریه اکثریت همکاران می باشد و مورد تایید اعضای هیات عالی نشست های قضایی است.

نظر اکثریت:
در خصوص تعریف عاقله در ماده 468 قانون مجازات اسلامی به صراحت اعلام گردیده که عاقله عبارتست از پدر پسر بستگان ذکور نسبی پدری و مادری با پدری به ترتیب طبقات ارث نحوه تقسیم دیه نیز عاقله به طور مساوی مسیول پرداخت دیه می باشند. درخصوص اینکه با وجود طبقه اول آیا می توان به سراغ اموال طبقه دوم به عنوان عاقله رفت با عنایت به اینکه درماده 468 قانون مجازات اسلامی به صراحت اعلام گردیده عاقله به ترتیب طبقات ارث مسیول پرداخت دیه می باشند و نظر به اینکه مسیولیت عاقله یک مسیولیت استثنایی می باشد و در موارد استثناء باید به قدر متقین اکتفاء نمود لذا در مواردی که پدر و پسر به عنوان عاقله مرتکب مسیول پرداخت دیه می باشند و به دلیل عدم تمکن مالی قادر به پرداخت دیه نمی باشند نمی توان دیه را از اموال برادر مرتکب به عنوان عاقله وصول نمود و در این حالت مطابق ماده 470 قانون مجازات اسلامی دیه از اموال خود مرتکب وصول خواهد شد در صورت عدم تمکن مالی مرتکب دیه از بیت المال پرداخت خواهد شد.

نظر اقلیت:
با عنایت به اینکه در ماده 468 صراحت دارد که به ترتیب طبقات ارث عاقله مسیول پرداخت دیه می باشند لذا در فرضی که پدر و پسر در طبقه اول به عنوان عاقله مسیول پرداخت دیه می باشند و تمکن مالی ندارند لذا باید به برادر مرتکب که در طبقه دوم می باشد مراجعه و دیه از اموال وی وصول گردد.

مبحث:
حقوق جزای عمومی , جزای اختصاصی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 470 ـ در صورتی که مرتکب دارای عاقله نباشد یا عاقله او به دلیل عدم تمکن مالی نتواند دیه را در مهلت مقرر بپردازد دیه توسط مرتکب و در صورت عدم تمکن از بیت المال پرداخت می شود. در این مورد فرقی میان دیه نفس و غیر آن نیست.

مشاهده ماده 470 قانون مجازات اسلامی

ماده 468 ـ عاقله عبارت از پدر پسر و بستگان ذکور نسبی پدری و مادری یا پدری به ترتیب طبقات ارث است. همه کسانی که در زمان فوت می توانند ارث ببرند به صورت مساوی مکلف به پرداخت دیه می باشند.

مشاهده ماده 468 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM