نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1388/05/05

برگزار شده توسط:
استان مازندران/ شهر ساری

موضوع:
عدم تعارض ماده 149 قانون ثبت با مواد 355 و 384 قانون مدنی

پرسش:
آیا بین ماده 149 قانون ثبت و مواد 355 و 384 قانون مدنی تعارضی وجود دارد؟ در صورت وجود تعارض چگونه قابل اعمال است؟

نظر هیئت عالی:
نشست قضایی (1) مدنی: اعمال ماده 149 قانون ثبت منوط به تحقق شرایطی است: 1ـ وجود سند مالکیت؛ 2ـ کشف اضافه مساحت بعد از انتقال ملک؛ 3ـ اضافه مساحت در محدوده سند مالکیت باشد و 4ـ بین مالک و خریدار نسبت به اضافه مساحت قراردادی مورد توافق قرار نگرفته باشد. با این ترتیب چنان چه اضافه مساحت خارج از محدوده سند باشد یا توافقی در آن حاصل شده باشد موضوع از شمول ماده 149 قانون ثبت خارج است. در مجموع تعارضی بین ماده 149 با مواد 355 و 384 قانون مدنی به نظر نمی رسد. در ماده 355 قانون مدنی شرط داشتن مساحت معین به عنوان وصف ملک مورد تراضی واقع شده و ثمن برابر کل مبیع و بدون توجه به بهای هر جزء از مساحت معین شده است و خیار فسخ طرفین خیار تخلف از وصف (شرط صفت) است ولی در ماده 384 قانون مدنی تنها مقدار مبیع معلوم است و در وقت تسلیم مطابق با مقدار اعلام شده درنمی¬آید. به همین جهت خیار فسخ مخصوص خریدار و به دلیل تبعض صفقه است. در نتیجه نظر اکثریت تایید می¬شود.

نظر اتفاقی:
اساسا تعارضی بین این مواد وجود ندارد. در ماده 149 قانون ثبت اولا: راجع به زمینی است که دارای سند رسمی است. ثانیا: فقط بابت اضافه مساحت صحبت کرده است. در اینجا یک کل تجزیه¬ناپذیر مورد معامله قرار می گیرد. زمین با ابعاد مشخص و با تعیین حدود معامله می شود ولی ثمن در مقابل جزء قرار می گیرد. قانون مدنی مصوب 1307 و قانون ثبت مصوب 1310 می باشد و ماده 149 در سال 1351 اصلاح و تصویب شد. قانون مدنی عام است و قانون ثبت خاص. ماده 149 قانون ثبت ماده 355 قانون مدنی را تخصیص زده است. در ماده 355 قانون مدنی ملک به شرط مساحت معین می باشد و در صورت عدم شرط فقط حق فسخ وجود دارد. تفاوت در ماده 355 به صورت شرط بیان شده و گفته می¬شود کل زمین در قبال کل ثمن قرار می گیرد. این مقدار وصف مورد معامله بوده و خیار تخلف از وصف است؛ یعنی این طور نیست که جزء جزء مبیع در قبال جزء جزء ثمن قرار می گیرد؛ بنابراین کسی نمی تواند آن را تقسیم کند. ماده 384 قانون مدنی می¬گوید: جزیی از ثمن در قبال جزیی از مبیع قرار می گیرد و اینجا مقدار میزان تعهد بایع است و به تعبیر آقای کاتوزیان مجموعه¬ای از اجزاء به هم پیوسته تشکیل شده است. به همین خاطر اگر کم بیاید در قبال همان کسری از ثمن کسر می شود؛ و اگر مسجل شود که شرط وجود دارد ماده 355 حاکم است. ولی اگر چنین شرطی احراز نشود ماده 384 بر آن حاکم است. نظر مشورتی شماره 894 ـ 12/2/1363 بیان می¬دارد که ماده 149 قانون ثبت با ماده 355 قانون مدنی تعارضی ندارد بلکه در جهت تایید آن تصویب شده است.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 355 - اگر ملکی به شرط داشتن مساحت معین فروخته شده باشد و بعد معلوم شود که کمتر از آن مقدار است مشتری حق فسخ معامله را خواهد داشت و اگر معلوم شود که بیشتر است بایع می تواند آن را فسخ کند مگر این که در هر دو صورت طرفین به محاسبه زیاده یا نقیصه تراضی نمایند.

مشاهده ماده 355 قانون مدنی

ماده 384 - هر گاه در حال معامله مبیع از حیث مقدار معین بوده و در وقت تسلیم کمتر از آن مقدار در آید مشتری حق دارد که بیع را فسخ کند یا قیمت موجود را با تادیه حصه ای از ثمن به نسبت موجود قبول نماید و اگر مبیع زیاده از مقدار معین باشد زیاده مال بایع است.

مشاهده ماده 384 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM