نشست قضایی شماره 1399-7650

نشست قضایی شماره 1399-7650

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1399-7650


کد نشست:
1399-7650

تاریخ برگزاری:
1398/05/17

برگزار شده توسط:
استان گلستان/ شهر علی آباد

موضوع:
الزام به اتیان سوگند متهم در فرض عدم تحقق لوث

پرسش:
آیاد دادگاه جهت صدور حکم برایت در فرض عدم صدق لوث در چارچوب ماده 315 قانون مجازات اسلامی الزام به اتیان سوگند متهم دارد؟ آیا دادگاه الزام به تفهیم حق اتیان سوگند به شاکی و مدعی دارد؟

نظر هیئت عالی:
در همه متون و نصوص فقهی عبارت " احلفه المدعی " آمده است یعنی مدعی او را ( منکر ) را سوگند می دهد و در صورت عدم احلاف مدعی حاکم نمی تواند و اختیاری ندارد او را سوگند دهد. ( نتیجتا نظریه اتفاقی صحیحا ابراز شده است. )

نظر اتفاقی:
سوگند مزبور که همانا جلوه ای از قاعده معروف " البینه علی المدعی و الیمین علی المنکر" ماهیتا از حقوق مدعی است نه از احکام. این است که ماده 332 قانون آیین دادرسی کیفری تصریح مینماید: در مواردی که مطابق قانون فصل خصومت یا اثبات دعوی با سوگند محقق میشود هر یک از اصحاب دعوی می تواند از حق سوگند خود استفاده کند در حق الناس سوگند متهم منوط به مطالبه صاحب حق است و دادگاه بدون مطالبه صاحب حق نمیتواند متهم را سوگند دهد مواد 477 - 326 قانون مجازات اسلامی و مواد 283 - 272 قانون آیین دادرسی مدنی به وضوح احلاف منکر را منوط به درخواست مدعی نموده اند به نحوی که دادگاه نمیتواند بدون مطالبه صاحب حق متهم را سوگند دهد و سوگند تبرعی بی اعتبار و لغو است به بیان دیگر احکام سوگند مشتمل بر مجموع مقرراتی است که در قانون مجازات اسلامی قوانین آیین دادرسی کیفری و آیین دادرسی مدنی و قانون مدنی و ایین نامه ترتیب اتیان سوگند تعیین و تقریر شده است و عمده تشریفات شکل آن در قوانین آیین دادرسی و آیین نامه مربوط مذکور است دوم: الزام قضات ماذون به تفهیم حق سوگند مستلزم نص قانونی است که چنین نصی موجود نیست و در قوانین مدنی مجازات اسلامی آیین دادرسی کیفری و مدنی و ایین نامه ترتیب اتیان سوگند هیچ گونه مقرره ای دال بر ظهور تکلیف دادگاه به تفهیم حق سوگند به مدعی مذکور نیفتاده و اصل بر اگاه بودن صاحب حق از حقوق قانونی خویش است علی الخصوص در جایی که وکیل دادگستری را به وکالت خود در پرونده انتخاب و معرفی و در جلسه دادرسی مداخله می دهد و الزام دادگاه به تفهیم حق استحلاف خلاف اصل مزبور و همانا در حکم خروج دادگاه از بی طرفی می باشد استاد دکترعلی مهاجری مستشار اموزش و تحقیقات قوه قضاییه در کتاب آیین قضاوت مدنی در محاکم ایران نوشته اند چنین وظیفه و تکلیفی بر قاضی نیست که به خواهان بگوید تو حق داری خوانده را قسم بدهی اگر دادگاه هیچ اشاره ای نکرد مسیولیتی نخواهد داشت و شادروان دکتر کاتوزیان فرموده اند دادگاه هیچ گاه ابتکار دعوت به سوگند یا الزام به اتیان آن را بر عهده نمیگیرد و قرار اتیان سوگند نیز به درخواست یکی از اصحاب دعوا صادر می شود.

مبحث:
قانون مدنی , آیین دادرسی کیفری

منبع:
سامانه نشست های قضایی

کلمات کلیدی:

مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 315 ـ فقدان قرائن و امارات موجب ظن و صرف حضور فرد در محل وقوع جنایت از مصادیق لوث محسوب نمی شود و او با ادای یک سوگند تبرئه می گردد.

مشاهده ماده 315 قانون مجازات اسلامی

ماده 326 ـ اگر شاکی علی رغم حصول لوث علیه متهم اقامه قسامه نکند و از او مطالبه قسامه کند و متهم درباره اصل جنایت یا خصوصیات آن ادعای عدم علم کند شاکی می تواند از وی مطالبه اتیان سوگند بر عدم علم نماید. اگر متهم بر عدم علم به اصل جنایت سوگند یاد کند دعوی متوقف و وی بدون تامین آزاد می شود و اگر سوگند متهم فقط بر عدم علم به خصوصیات جنایت باشد دعوی فقط در مورد آن خصوصیات متوقف می گردد لکن اگر متهم از سوگند خوردن خودداری ورزد و شاکی بر علم داشتن او سوگند یاد کند ادعای متهم به عدم علم رد می شود و شاکی حق دارد از متهم اقامه قسامه را درخواست نماید. در این صورت اگر متهم اقامه قسامه نکند به پرداخت دیه محکوم می شود.

مشاهده ماده 326 قانون مجازات اسلامی

ماده 477 ـ در موارد علم اجمالی به ارتکاب جنایت توسط یک نفر از دو یا چند نفر معین درصورت وجود لوث بر برخی از اطراف علم اجمالی طبق مواد قسامه در این باب عمل می شود و در صورت عدم وجود لوث صاحب حق می تواند از متهمان مطالبه سوگند کند که اگر همگی سوگند یاد کنند در خصوص قتل دیه از بیت المال پرداخت می شود و در غیر قتل دیه به نسبت مساوی از متهمان دریافت می شود. تبصره ـ هرگاه منشا علم اجمالی اقرار متهمان باشد حسب مورد اولیای دم یا مجنی علیه مخیرند برای دریافت دیه به هر یک از متهمان مراجعه کنند و در این امر تفاوتی بین جنایت عمدی و غیرعمدی و قتل و غیر قتل نیست.

مشاهده ماده 477 قانون مجازات اسلامی

ماده 272 - هرگاه خواهان ( مدعی) فاقد بینه و گواه واجد شرایط باشد و خوانده ( مدعی علیه) منکر ادعای خواهان بوده به تقاضای خواهان منکر ادای سوگند می نماید و به موجب آن ادعا ساقط خواهد شد

مشاهده ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 283 - دادگاه نمی تواند بدون درخواست اصحاب دعوا سوگند دهد و اگر سوگند داد اثری بر آن مترتب نخواهد بود و چنانچه پس از آن درخواست اجرای سوگند شود باید سوگند تجدید گردد.

مشاهده ماده 283 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 332 ـ در مواردی که مطابق قانون فصل خصومت یا اثبات دعوی با سوگند محقق می شود هر یک از اصحاب دعوی می تواند از حق سوگند خود استفاده کند. در حق الناس سوگند متهم منوط به مطالبه صاحب حق است و دادگاه بدون مطالبه صاحب حق نمی تواند متهم را سوگند دهد.

مشاهده ماده 332 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM