نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1390/03/05

برگزار شده توسط:
استان گیلان/ شهر آستارا

موضوع:
نحوه تعیین مهر در دعوای تجویز ازدواج بدون اذن پدر

پرسش:
در مواردی که مطابق مواد 1043 و 1044 قانون مدنی دادگاه اجازه ازدواج دختر باکره را می¬دهد آیا مقدار مهر را دادگاه باید تعیین کند یا این که دختر و پسری که می¬خواهند با یکدیگر ازدواج کنند به صورت توافقی می توانند به هر میزان که بخواهند مهر را تعیین کنند و دادگاه حق تغییر در مقدار مهر تعیین ¬شده را ندارد؟

نظر هیئت عالی:
با توجه به ماده 1043 قانون مدنی که به موجب آن دختر وظیفه دارد ضمن معرفی کامل مردی که می خواهد با او ازدواج کند شرایط نکاح و مهری که بین آن ها قرار داده شده را نیز اعلام کند دادگاه با بررسی همه جوانب از جمله مقدار مهر چنین تجویزی را در ثبت ازدواج به موجب رای خود اعلام خواهد کرد و چنان چه میزان مهر را متناسب نداند در جهت متناسب کردن میزان آن به دو طرف توصیه می¬کند و اگر نظر دادگاه تامین شود حکم به تجویز ازدواج مزبور را صادر می¬کند والا دعوا را رد خواهد کرد. بنابراین صدور حکمی مبنی بر تغییر میزان مهر با توجه به موضوع خواسته مجوزی ندارد و از این حیث نظر¬های اقلیت و اکثریت نشست قضایی آستارا مورد تایید نیست و نظر اقلیت تا حدودی که با این نظر مطابقت دارد تایید می¬شود.

نظر اکثریت:
باید بین رشید و غیررشید تفاوت قایل شد. اگر دختر غیررشید باشد در صورت امتناع پدر یا جد پدری از دادن اجازه ازدواج دادگاه مطابق قاعده «الحاکم ولی الممتنع» جانشین ولی قهری شده و حق اعمال نظر در مقدار مهر و همچنین تغییر آن¬را دارد. اما اگر دختر رشید باشد دادگاه حق تغییر در مقدار مهر تعیین¬شده را ندارد؛ چون مهر از جمله مسایل مالی بوده که به صراحت مواد 1080 و 1087 قانون مدنی با تراضی طرفین عقد نکاح تعیین می¬شود.

نظر اقلیت:
در جامعه ما اطلاعات دختران اغلب کمتر بوده و طبیعتا عواطف و احساسات بیشتری دارند و از این رو ممکن است بدون بررسی کافی برخلاف مصلحت خود اقدام به ازدواجی نامناسب کنند. لذا قانون گذار اجازه پدر یا جد پدری را در مورد نکاح دختر باکره لازم شمرده است و به تعبیر دیگر این اشخاص علی¬رغم رسیدن به بلوغ اهلیت استیفا نداشته و نوعی حجر خاص دارند و ازدواج آن ها موقوف به اجازه ولی¬قهری آن ها است. از ماده 1043 قانون مدنی چنین استنباط می¬شود که در مواقعی که دادگاه جانشین ولی¬قهری می¬شود حق اعمال نظر در خصوص کلیه مسایل از جمله شرایط ضمن عقد نکاح و مقدار مهر را نیز دارد. بنابراین اگر دادگاه تشخیص دهد که مقدار مهر توافقی بین زوجین کم بوده و به مصلحت دختر نیست حق تغییر در مقدار مهر را دارد.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 1043 - نکاح دختر باکره اگر چه به سن بلوغ رسیده باشد موقوف به اجازه ی پدر یا جد پدری او است و هر گاه پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه مضایقه کند اجازه ی او ساقط و در این صورت دختر می تواند با معرفی کامل مردی که می خواهد با او ازدواج نماید و شرایط نکاح و مهری که بین آن ها قرار داده شده پس از اخذ اجازه از دادگاه مدنی خاص به دفتر ازدواج مراجعه و نسبت به ثبت ازدواج اقدام نماید.

مشاهده ماده 1043 قانون مدنی

ماده 1044 - در صورتی که پدر یا جد پدری در محل حاضر نباشد و استیذان از آن ها نیز عادتا غیرممکن بوده و دختر نیز احتیاج به ازدواج داشته باشد وی می تواند اقدام به ازدواج نماید. تبصره - ثبت این ازدواج در دفترخانه منوط به احراز موارد فوق در دادگاه مدنی خاص می باشد.

مشاهده ماده 1044 قانون مدنی

ماده 1080 - تعیین مقدار مهر منوط به تراضی طرفین است

مشاهده ماده 1080 قانون مدنی

ماده 1087 - اگر در نکاح دائم مهر ذکر نشده یا عدم مهر شرط شده باشد نکاح صحیح است و طرفین می توانند بعد از عقد مهر را به تراضی معین کنند و اگر قبل از تراضی بر مهر معین بین آن ها نزدیکی واقع شود زوجه مستحق مهرالمثل خواهد بود.

مشاهده ماده 1087 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM