رای قضایی شماره 9409970222600262

رای قضایی شماره 9409970222600262

مجموعه کامل آرای قوه قضاییه

رای قضایی شماره 9409970222600262


شماره دادنامه قطعی:
9409970222600262

تاریخ دادنامه قطعی:
1394/02/22

گروه رای:
حقوقی

نوع مرجع:
دادگاه تجدیدنظر استان

عنوان رای:
بار اثبات عدم تبرع در مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت

پیام رای:
در مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت با توجه به عرف و سنت های زندگی ایرانی شرط بنایی ارتکازی از زمان شروع زوجیت و ظهور عرفی قصد بر تبرع است و خلاف این فرض باید توسط زوجه به اثبات برسد.

رای دادگاه بدوی
در خصوص دادخواست خانم ز. ح. به طرفیت آقای ع. ج. به خواسته الزام به پرداخت مخارج در زندگی بابت نفقه و سایر هزینه ها اجرت المثل زوجیت و اجاره منزل کرج با این بیان که خواهان می افزاید: منزل کرج را خود زوج در 1382 به نام من کرده تا 1389 در آن سکونت مشترک داشته و اجاره می خواهم و در باره اجرت المثل اقرار کرده که صادقانه و مجانی کار نموده است. خوانده در باره منزل می گوید که خودش به نام زوجه نموده و هزینه های خرج شده زوجه بابت نفقه در زندگی در حد کارشناسی نبوده است. با عنایت به جامع محتویات پرونده از جمله فتوکپی نکاحنامه شماره 16519 دفترخانه وجود رابطه زوجیت دایم بین طرفین محرز است اولا درباره اجاره منزل کرج زوجه اظهار داشته جداگانه در کرج اقدام خواهم کرد از این رو دادگاه به استناد بند ب ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خواهان را صادر و اعلام می دارد ثانیا در باره اجرت المثل زوجه اقرار صریح دارد که مجانی کار کرده است؛ دادگاه با توجه به اینکه خواهان در انجام وظایفی که به عهده او نبوده است قصد تبرع نداشتن و درخواست زوج را در زمان اقدام را به اثبات نرسانده موارد استثنایی استحقاق اجرت المثل قابل تسری و عمومیت نبوده مگر خلاف ظاهر مفروض که اراده قانون گذار هم در قانون مدنی بر آن تعلق گرفته ثابت گردد. در حقیقت قراین وامارات موجود در زندگی مشترک از جمله: توام بودن اغلب زندگی­های زناشویی با محبت و حسن نیت که رکن اساسی رفتار متقابل زوجین بوده و ارتکاز ذهنی و تبانی طرفین به هنگام خواستگاری و دوران زندگی بر همین منوال؛ مجانیت اعمال خانه داری در سنت و عرف کنونی ایرانی به نحو شرط بنایی ارتکازی و نه مقاوله ای زمان خواستگاری مفروض بوده و ظهور عرفی هم بر قصد تبرع دلالت دارد بنابراین اصول عملیه محکوم ظواهر است؛ اکنون با توجه به شیوه تنظیم و منطق حقوقی و دقیق تبصره 336 قانون مدنی و تاسیس چند شرط با قید اصلی احراز برای دادگاه رسیدگی کننده به نظر می رسد که خلاف این فرض نیازمند اثبات از سوی زوجه و نه زوج بوده در حالی که مشارالیها قراین و امارات موثر را ارایه نمی کند. به عبارتی با استصحاب عدم حدوث دستور از سوی زوج و حمل توقع احتمالی شوهر در انجام برخی امور متعارف توسط زن در راستای بده بستان های متقابل زندگی و معاضدت های آنان در انجام امور مشترک محمول است (مانند آنکه خوانده هم خدماتی انجام داده که وظیفه قانونی و عرفی او در رابطه زوجیت نبوده است) در نتیجه در شرایط اولیه مندرج در تبصره مندرج در مقرره پیش گفته تردید حاصل است. اساسا باید گفت: بر فرضی هم که «اصل عدم تبرع» از قواعد کلی استیفاء استنباط گردد در مورد اصحاب دعوی ظاهر آن است که خواهان در خانه شوهر تبرعا کارکرده و به عقیده علمای اصول ظاهر بر اصل مقدم است و بر فرض چشم پوشی از این ظاهر «شرط ضمنی عرفی» مانع طرح ادعای زوجه می باشد. چرا که؛ اگر کسی از پیش بداند که زنی برای کار های متعارف زندگی مطالبه اجرت المثل خواهد کرد هرگز ازدواج نمی کند بنابراین نکاح با آگاهی از این مطلب و عقد زوجیت مبتنی بر آن واقع شده و البته نمی توان گفت که قصد تبرع زوجه مشروط و معلق بر بروز اختلاف زناشویی می باشد زیرا اولا امور تعلیقی متناسب نکاح نمی باشد دوم آنکه زوجه چنین شرط تعلیقی را ثابت نکرده است؛ به سبب اجرای همین قواعد است که تبصره ماده 336 پس از اختلاف مراجع قانونگذاری و رفع آن در مقام ثبوت به شرط احراز شرایط غیر متعارف اصل احترام به اجرت المثل را فقط به فراخور موضوع پذیرفته النهایه در هر حال از جنبه اثباتی تشخیص آن را به عهده دادگاه می داند؛ از این رو دادگاه با تکیه بر اظهارات زوجه و استدلال مشروح فوق الذکر ارکان استیفاء در زندگی زناشویی آنان را احراز نکرده نظر به قاعده «ما وقع لم یقصد و ما قصد لم یقع » با استناد به تبصره ماده 336 قانون مدنی و 197 آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی در وضعیت کنونی حکم بر رد دعوی خواهان در این بخش را صادر و اعلام می کند؛ سوم آنکه: در خصوص هزینه های صرف شده زوجه در زندگی بابت نفقه با توجه به نظریه مصون از اعتراض مدلل کارشناسان منتخب دادگاه در تعیین میزان آن النهایه خواسته خواهان را وارد دانسته و به استناد مواد 1102 و 1106 و 1107 قانون مدنی و ماده قانون حمایت خانواده خوانده را به پرداخت دویست و پنجاه میلیون ریال مخارج انجام شده 1250000 ریال خسارات تمبر دادرسی 243000 ریال خدمات دفتر قضایی و 3900000 ریال جمعا هزینه کارشناسی اولیه و هیات سه نفره مجموع آن در حق خواهان محکوم واعلام می نماید. رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه های محترم تجدیدنظر استان تهران است.
رییس شعبه 275 دادگاه حقوقی تهران - محمد امین وحدانی نیا

رای دادگاه تجدیدنظر استان
در خصوص تجدیدنظرخواهی 1- خانم ز. ح. 2- آقای ع. ج. به طرفیت همدیگر از دادنامه شماره 9301909-1393/11/6 صادره از شعبه محترم 275 دادگاه خانواده تهران که به موجب آن اولا در مورد اجاره منزل کرج در اجرای بند ب ماده 107 قانون آیین دادرسی محاکم عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379/1/21 شمسی قرار رد دعوی خواهان بدوی تجدیدنظرخواه اول صادر شده است ثانیا در مورد مطالبه اجرت المثل حکم به رد دعوی زوجه مارالذکر ثالثا حکم بر محکومیت خوانده بدوی تجدیدنظرخواه دوم به پرداخت مبلغ دویست و پنجاه میلیون ریال مخارج انجام شده در زندگی مشترک بابت نفقه و نیز پرداخت مبلغ 1250000 ریال بابت خسارات دادرسی و پرداخت مبلغ 243000 ریال بابت خدمات دفتر قضایی و نیز پرداخت مبلغ 3/900/000 ریال جمعا بابت هزینه کارشناسی اولیه و هیات سه نفره در حق خواهان بدوی (زوجه مارالبیان) به شرح توضیحات داده شده در دادنامه موصوف صادر گردیده است وارد نمی باشد زیرا رای بر اساس مقررات و موازین قانونی صادر شده و ایرادی از حیث ماهوی یا شکلی به آن وارد نیست و استدلال محکمه محترم بدوی و نیز مستندات آن صحیح می باشد و تجدیدنظرخواه دلیلی که موجبات نقض یا بی اعتباری دادنامه را فراهم نماید ارایه ننموده لذا بنا به مراتب دادگاه مستندا به قسمت اخیر ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی 1379/1/21 ضمن رد اعتراض معترض دادنامه معترض عنه را عینا تایید می نماید. این رای به موجب ماده 365 قانون فوق الذکر قطعی است.
رییس و مستشار شعبه 26 دادگاه تجدیدنظر استان تهران
قربانعلی احمدی - قربانعلی میرزایی

قاضی:
وحدانی نیا , قربانعلی میرزائی , احمدی

منبع
سامانه ملی آرای قضایی

مواد مرتبط با این رای

ماده 336 - هر گاه کسی بر حسب امر دیگری اقدام به عملی نماید که عرفا برای آن عمل اجرتی بوده و یا آن شخص عادتا مهیای آن عمل باشد عامل مستحق اجرت عمل خود خواهد بود مگر این که معلوم شود که قصد تبرع داشته است. تبصره ـ چنانچه زوجه کارهایی را که شرعا به عهده وی نبوده و عرفا برای آن کار اجرت المثل باشد به دستور زوج و با عدم قصد تبرع انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود دادگاه اجرت المثل کارهای انجام گرفته را محاسبه و به پرداخت آن حکم می نماید. (الحاقی بموجب قانون الحاق یک تبصره به ماده 336 قانون مدنی مصوب 24/11/1385(

مشاهده ماده 336 قانون مدنی

ماده 1102 - همین که نکاح به طور صحت واقع شد روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار می شود.

مشاهده ماده 1102 قانون مدنی

ماده 1106 - در عقد دائم نفقه ی زن به عهده شوهر است.

مشاهده ماده 1106 قانون مدنی

ماده 1107 - نفقه عبارت است از همه ی نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن البسه غذا اثاث منزل و هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه ی نقصان یا مرض.

مشاهده ماده 1107 قانون مدنی

ماده 107 - استرداد دعوا و دادخواست به ترتیب زیر صورت می گیرد: الف - خواهان می تواند تا اولین جلسه دادرسی دادخواست خود را مسترد کند. در این صورت دادگاه قرار ابطال دادخواست صادر می نماید. ب - خواهان می تواند مادامی که دادرسی تمام نشده دعوای خود را استرداد کند. در این صورت دادگاه قرار رد دعوا صادر می نماید. ج - استرداد دعوا پس از ختم مذاکرات اصحاب دعوا در موردی ممکن است که یا خوانده راضی باشد و یا خواهان از دعوای خود به کلی صرف نظر کند. در این صورت دادگاه قرار سقوط دعوا صادر خواهد کرد.

مشاهده ماده 107 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 358 - چنانچه دادگاه تجدیدنظر ادعای تجدیدنظرخواه را موجه تشخیص دهد رای دادگاه بدوی را نقض و رای مقتضی صادر می نماید. در غیر این صورت با رد درخواست و تایید رای پرونده را به دادگاه بدوی اعاده خواهد کرد.

مشاهده ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM