نظریه مشورتی شماره 7/97/2333

نظریه مشورتی شماره 7/97/2333

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/2333


شماره نظریه:
7/97/2333

شماره پرونده:
96-186/1-1743

تاریخ نظریه:
1397/08/23

استعلام
ماده 583 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب 1375 مقرر داشته است هر کس از مقامات و یا مامورین دولتی و یا نیروهای مسلح یا غیر آنها بدون حکمی از مقامات صلاحیتدار در غیر مواردی که قانون جلب یا توقیف اشخاص را تجویز نموده شخصی را توقیف یا حبس کند یا عنفا در محلی مخفی نماید به یک تا سه سال حبس محکوم خواهد شد مع الوصف از انجایی که از عبارت. ..یا غیر آنها. .. بعضا بین همکاران قضایی برداشتهای متفاوتی وجود دارد به گونه ای که برخی عبارت مزبور را قابل تسری به اشخاص عادی نیز می دانند و بعضی دیگر با این استدلال که اولاماده مزبور در فصل دهم از تقصیرات مقامات و مامورین دولتی آمده ثانیا عبارت یا غیر آنها به جنس مامورین و سنخ ایشان بر می گردد نه اشخاص عادی نظر دارند که مراتب اعلام.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
نظر نخست: با توجه به عبارت پردازی ماده 583 قانون مجازات اسلامی 1375که پس از عبارت «غیر آنها» قید «بدون حکمی از مقامات صلاحیت دار» را آورده است نشان می دهد که مصادیق «هر کس» در این ماده باید فردی باشد که بتواند «حکمی» از مقامات صلاحیت دار برای جلب یا توقیف اشخاص دریافت کند. در حالی که در مقررات قانونی چنین اختیاری برای افراد عادی پیش بینی نشده است. به علاوه قرار گرفتن ماده 583 ذیل فصل دهم قانون یاد شده نیز مویدی بر این استدلال است. نظر دوم: تعبیر «غیر آنها» در ماده 583 قانون مجازات اسلامی 1375 شامل اشخاص عادی است. زیرا هر چند این ماده در زیر عنوان فصل دهم قانون یاد شده با عنوان "تقصیرات مقامات و مامورین دولتی" مقرر شده است ولی اهمیت جرایم موضوع ماده پیش گفته به اندازه ای است که قانون گذار استثنائا در این ماده برخلاف مواد قبلی فصل دهم به اشخاص عادی نیز اشاره کرده است. مواد 584 تا 587 مذکور در همین فصل نیز همگی در راستای ماده 583 مقرر شده اند که مقررات آنها درباره همه اشخاص اعم از عادی دولتی و نظامی است. به طور ویژه ماده 586 درباره مرتکبانی است که برای ارتکاب جرایم موضوع ماده 583 اسم یا عنوان مجعول یا اسم و علامت مامورین دولت یا لباس منتسب به آنان را اختیار کرده اند که نشان می دهد این ماده حالت خاصی از ارتکاب جرم موضوع ماده 583 از سوی اشخاص عادی را پیش بینی می کند. افزون بر این اطلاق تعبیر "غیر آنها" در انطباق با قانون اساسی در راستای حفظ حقوق شهروندان به ویژه حق آزادی تن و آزادی آمد و شد است و از سوءاستفاده های اشخاص عادی در توقیف یا حبس همدیگر جلوگیری می کند.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 583 ـ هرگاه با از بین بردن عضو یا پوست و مانند آن موی سر ریش یا ابرو از بین برود علاوه بر دیه مو یا ریش یا ابرو حسب مورد دیه یا ارش جنایت نیز پرداخت می شود.

مشاهده ماده 583 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM