اولا: رعایت تناسب در تعیین مجازات مرتکب که در مواد 4 5 و 8 قانون مبارزه با مواد مخدر و روان گردان با اصلاحات و الحاقات بعدی آمده است به این معنا است که دادگاه با توجه به میزان مواد مکشوفه در هر بند از سه ماده مذکور مجازاتی بین حداقل و حداکثر تعیین نماید و این امر بدان معنی نیست که مجازات کسی که مرتکب حمل و نگهداری یک گرم تریاک شده طبق بند 1 ماده 5 قانون مزبور لزوما یک ضربه شلاق باشد چه این که ملاک رعایت تناسب عرف بوده و در نهایت اتخاذ تصمیم در این خصوص حسب مورد با قاضی رسیدگی کننده است. ثانیا: مفاد تبصره ماده واحده قانون الحاق یک ماده به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 12/7/1396 دلالتی بر نسخ یا عدول مقنن از لزوم رعایت تناسب در تعیین مجازات مرتکبین جرایم مذکور در مواد 4 5 و 8 قانون مبارزه با مواد مخدر و روان گردان با اصلاحات و الحاقات بعدی آمده است ندارد ضمنا مقنن به موجب ذیل ماده 18
قانون مجازات اسلامی 1392 به طور کلی به رعایت تناسب در تعیین مجازات تاکید کرده است. ثالثا: در هر حال تبصره ماده واحده الحاقی فوق الذکر ناظر به مواردی است که دادگاه حکم به حداقل مجازات قانونی صادر می کند و اعتقاد به لحاظ لزوم رعایت تناسب بین وزن مواد مخدر یا روان گردان و مجازات تعیین شده (بدون لحاظ سایر عوامل موثر) این نتیجه را در بر دارد که مجازات جرم ثابت تلقی شده و در این صورت از شمول تبصره یاد شده خروج موضوعی پیدا می کند.