نظریه مشورتی شماره 7/97/926

نظریه مشورتی شماره 7/97/926

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/926


شماره نظریه:
7/97/926

شماره پرونده:
97-168-926

تاریخ نظریه:
1397/04/10

استعلام
بر اساس ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء - اختلاس و کلاهبرداری مجازات کلاهبردار علاوه بر رد مال به صاحبش به حبس از یک تا 7 سال و پرداخت جزای نقدی معادل مالی که اخذ کرده می باشد. چنانچه در پرونده ای دادگاه بدوی متهم را صرفا به تحمل حبس محکوم نمایند و در خصوص رد مال و پرداخت جزای نقدی اظهارنظر ننمایند و با توجه به مطرح شدن پرونده در دادگاه تجدیدنظر آن دادگاه محترم نیز به این موضوع توجهی ننماید و با توجه به تقاضای شاکی مبنی بر رد مال قاضی اجرای احکام و دادگاه بدوی و تجدیدنظر در این خصوص چه تکلیفی دارند و چه تضمینی باید اتخاذ نمایند؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
الف- با توجه به ماده 458 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 اصل بر ممنوعیت تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر است و تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر امری استثنایی است که مستلزم احراز دو شرط است؛ اول آنکه مجازات مقرر در حکم بدوی بر خلاف جهات قانونی کمتر از حداقل میزانی باشد که قانون مقرر داشته است. دوم اینکه حکم مزبور از این حیث مورد اعتراض شاکی یا دادستان قرار گرفته باشد در غیر این¬صورت تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر امکان¬پذیر نیست. بنابراین در فرض سوال تعیین مجازات جزای نقدی در مرحله تجدیدنظر بدون تجدیدنظرخواهی شاکی یا دادستان از این جهت به حکم دادگاه بدوی تشدید مجازات محسوب می¬شود و دادگاه تجدیدنظر نمی¬تواند در این حالت مجازات را تشدید کند. ب- در خصوص حکم به «رد مال» هر چند حکم مزبور ماهیت مجازات ندارد و از شمول ماده 458 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 خارج است لکن در مواردی که مقنن به صدور چنین حکمی بدون تقدیم دادخواست ضرر و زیان تصریح نموده باشد و یا با وجود تقدیم دادخواست توسط مدعی خصوصی دادگاه بدوی از صدور آن غفلت ورزیده باشد چون اساسا حکمی در مرحله نخستین صادر نشده و به موجب ماده 435 قانون یاد شده دادگاه تجدیدنظر فقط به آنچه مورد تجدیدنظر خواهی واقع و نسبت به آن رای صادر شده است اجازه رسیدگی دارد بنابراین در فرض سوال دادگاه تجدیدنظر مجاز به رسیدگی در این خصوص نمی¬باشد؛ زیرا اساسا رایی در مرحله بدوی در خصوص «رد مال» صادر نشده است و در نهایت می¬تواند تذکر لازم را به دادگاه بدوی در این خصوص بدهد و دادگاه بدوی در هر صورت مکلف به تعیین تکلیف نسبت به تقاضای رد مال خواهد بود

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 458 ـ دادگاه تجدید نظر استان نمی تواند مجازات تعزیری یا اقدامات تامینی و تربیتی مقرر در حکم تجدید نظرخواسته را تشدید کند مگر در مواردی که مجازات مقرر در حکم نخستین برخلاف جهات قانونی کمتر از حداقل میزانی باشد که قانون مقرر داشته و این امر مورد تجدید نظر خواهی شاکی و یا دادستان قرار گرفته باشد. در این موارد دادگاه تجدید نظر استان با تصحیح حکم نسبت به تعیین حداقل مجازاتی که قانون مقرر داشته است اقدام می کند.

مشاهده ماده 458 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM