نظریه مشورتی شماره 7/96/3158

نظریه مشورتی شماره 7/96/3158

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/96/3158


شماره نظریه:
7/96/3158

شماره پرونده:
96-186/1-1780

تاریخ نظریه:
1396/12/22

استعلام
1- در صورتی که دادگاه مورد ایراد ضرب و جرح عمدی را از موارد لوث تشخیص و قرار قسامه صادر نماید و متهم دلیلی بر نفی اتهام ارائه ننماید لیکن شاکی علیرغم ابلاغ اقامه قسامه از متهم نیز خودداری ورزد تکلیف دادگاه چه می باشد (صدور رای برائت یا توقیف دادرسی و...) چه نظه نظر بر توقیف دادرسی است مستند قانونی چه می باشد؟ 2- با عنایت به اینکه حسب تکلیف مقرر در ماده 667 ق. م. ا. تعزیرات در کلیه موارد سرقت و ربودن اموال در صورت احراز بزه دادگاه علاوه بر مجازات تعیین شده بایستی سارق یا رباینده را به رد عین و در صورت فقدان عین به رد مثل یا قسمت مال مسروقه یا ربوده شده محکوم نماید حال چنانچه اصل بزه سرقت محرز باشد لیکن در مورد میزان مال مسروقه بین شاکی و متهم اختلاف نظر باشد مثلا شاکی مدعی شود متهم 20 طاقه پارچه را سرقت کرده است لیکن متهم ضمن اقرار به سرقت اعلام می دارد فقط 3 طاقه پارچه را سرقت نموده است نسبت به 17 قطعه پارچه مورد اختلاف تکلیف دادگاه چه می باشد آیا دادگاه بایستی به قدر متقین 3 طاقه پارچه اکتفا نموده و حکم به رد مال همان 3 طاقه پارچه بدهد و نسبت به الباقی 17 طاقه پارچه رای بر برائت صادر نماید یا اینکه دادگاه می تواند درخصوص میزان مورد اختلاف 17 طاقه پارچه همانند دادرسی مدنی عمل نموده و در صورت عدم ارائه دلیل از سوی شاکی به استناد سوگند فصل خصومت نماید؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولا: مهلت سه ماهه ای که طبق تبصره ماده 318 قانون مجازات اسلامی 1392 به شاکی داده می شود تا اقامه قسامه کند یا از متهم مطالبه قسامه کند از زمان ابلاغ این موضوع به شاکی شروع می شود؛ زیرا فرض اینکه بدون اطلاع شاکی این مدت شروع شود پذیرفته نیست. بنابراین در چنین حالتی پس از گرفتن تامین از متهم حضورا یا با ارسال اخطاریه به شاکی ابلاغ می شود که ظرف سه ماه اقامه قسامه کند یا از متهم اقامه قسامه کند. در این مدت پرونده امر مفتوح و در وقت احتیاطی قرار داده می شود و هرگاه طی این مدت شاکی آمادگی خود را برای اقامه قسامه اعلام یا درخواست قسامه از متهم کند وقت مناسبی برای این امر تعیین خواهد شد. ثانیا- درصورت عدم اقدام شاکی با وصف ابلاغ بر اساس ماده 318 قانون مجازات اسلامی 1392 و انقضای مهلت سه ماهه از قرار تامین صادره رفع اثر شده و پرونده به دستور قاضی دادگاه تا مراجعه شاکی و اعلام آمادگی برای اقامه قسامه یا مطالبه آن از متهم بایگانی می گردد. ثالثا- درصورتی که شاکی اعلام آمادگی برای اقامه قسامه نماید اما دروقت تعیین شده ادا -کنندگان سوگند را به دادگاه معرفی ننماید در این صورت به منزله آن است که شاکی اقامه قسامه نکرده و از مطالبه قسامه از متهم نیز خودداری نموده است طبق مفاد ماده 318 و تبصره آن عمل می شود. رابعا- با فرض رفع اثر از قرار تامین ماخوذه صرف اعلام آمادگی شاکی برای اقامه قسامه موجب قانونی جهت صدور قرار تامین کیفری مجدد نمی باشد بدیهی است که چنانچه شاکی پس از تعیین وقت رسیدگی اقامه قسامه نماید در این صورت دادگاه مجاز به صدور قرار تامین کیفری متناسب خواهد بود - چنانچه بین سارق و شاکی در میزان مال مسروق اختلاف نظر باشد دادگاه مانند سایر دعاوی مالی بر اساس قاعده "البینه علی المدعی و الیمین علی من انکر" به این اختلاف رسیدگی می کند. البته آن میزان از مال که سارق به آن اعتراف کرده به ذمه او است و نسبت به مازاد سارق در مقام منکر قرار می گیرد.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 318 ـ اگر شاکی اقامه قسامه نکند و از مطالبه قسامه از متهم نیز خودداری ورزد متهم در جنایات عمدی با تامین مناسب و در جنایات غیرعمدی بدون تامین آزاد می شود لکن حق اقامه قسامه یا مطالبه آن برای شاکی باقی می ماند. تبصره ـ در مواردی که تامین گرفته می شود حداکثر سه ماه به شاکی فرصت داده می شود تا اقامه قسامه نماید یا از متهم مطالبه قسامه کند و پس از پایان مهلت از تامین اخذ شده رفع اثر می شود.

مشاهده ماده 318 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM