نظریه مشورتی شماره 7/96/2259

نظریه مشورتی شماره 7/96/2259

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/96/2259


شماره نظریه:
7/96/2259

شماره پرونده:
1399-1/168-96

تاریخ نظریه:
1396/09/22

استعلام
الف-نظر به اینکه طبق تبصره ماده 92 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 92 در صورت عدم حضور بازپرس... دادرس دادگاه به تقاضای دادستان و تعیین رئیس حوزه قضائی وظیفه بازپرس را فقط تا زمان باقی بودن وضعیت مذکور انجام می دهد اما در قسمت اخیر ماده 189 همان قانون مقرر داشته: در صورت غیبت یا عذر موجه بازپرس یا امتناع وی از شروع تحقیقات به دلایل قانونی دادستان انجام تحقیقات را به بازپرس دیگر یا در صورت اقتضاء به دادرس دادگاه محول می کند آیا بین این دو حکم قانونی تعارض وجود دارد؟ آیا در صورت عدم دسترسی به بازپرس دادستان راسا پرونده را به دادرس دادگاه ارجاع می دهد و یا باید از رئیس حوزه قضائی بخواهد که دادرس دادگاه به موضوع رسیدگی نماید؟ ب-در فرضی که حوزه قضائی فاقد بازپرس بوده و یا امکان رسیدگی توسط وی وجود نداشته باشد و از طرفی در حوزه قضائی دادرس دادگاه نیز نباشد و فقط رئیس شعبه حقوقی و رئیس شعبه کیفری دو باشند آیا می توان رسیدگی به پرونده را به رئیس شعبه کیفری2 ارجاع داد و ایشان صالح به رسیدگی می باشد؟ ج-در موارد عدم دسترسی به بازپرس و ارجاع پرونده به دادرس دادگاه مرجع حل اختلاف بین دادستان و دادرس دادگاه و نیز مرجع تجدیدنظر از قرارهای قابل اعتراض وی در مرحله تحقیقات مقدماتی چه مرجعی می باشد؟ دادگاه تجدیدنظر دادگاه کیفری یک و یا دادگاه کیفری 2 نزدیک ترین حوزه قضائی.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
الف) بین حکم مقرر در تبصره ماده 92 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 و قسمت اخیر ماده 189 این قانون تعارضی وجود ندارد و تصریح به شیوه ارجاع پرونده مطرح در دادسرا به دادرس دادگاه در تبصره ماده 92 و سکوت نسبت به آن در ماده 189 به معنای تعارض و یا تجویز ارجاع مستقیم از سوی دادستان به دادرس دادگاه نمی باشد. ب) منظور از «دادرس دادگاه» در تبصره ماده 92 و ماده 189 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 اعم از دادرس علی البدل و رئیس شعبه دادگاه است؛ زیرا در قانون مذکور در مواد مختلف میان «دادرس» و «دادرس علی البدل» تفاوت قائل شده است آن چنان که در ماده 421 قانون فوق الذکر که درمقام بیان موارد رد دادرس است دادرس شامل رئیس دادگاه نیز می باشد. ضمنا در صورت نبودن دادرس علی البدل یا رئیس دادگاه کیفری ارجاع موضوع با تعیین رئیس حوزه قضائی به رئیس دادگاه عمومی حقوقی نیز بلامانع است. ج) در مواردی که دادرس دادگاه کیفری برابر تبصره ماده 92 و یا ماده 189 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 به جانشینی بازپرس عمل می کند در مقام انجام تحقیقات مقدماتی از ضوابط مربوط به آن مرحله تبعیت می نماید بنابراین در فرض سوال درصورت حدوث اختلاف بین جانشین بازپرس و دادستان نظر به حکم مقرر در ماده ی 272 که در مرحله ی انجام تحقیقات مقدماتی توسط جانشین بازپرس حاکمیت دارد حل اختلاف با دادگاه کیفری دو است.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 92 ـ تحقیقات مقدماتی تمام جرایم بر عهده بازپرس است. در غیر جرایم مستوجب مجازات های مقرر در ماده (302) این قانون در صورت کمبود بازپرس دادستان نیز دارای تمام وظایف و اختیاراتی است که برای بازپرس تعیین شده است. در این حالت چنانچه دادستان انجام تحقیقات مقدماتی را به دادیار ارجاع دهد قرارهای نهائی دادیار و همچنین قرار تامین منتهی به بازداشت متهم باید در همان روز صدور به نظر دادستان برسد و دادستان نیز مکلف است حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت در این باره اظهارنظر کند. (اصلاحی 24/03/1394) تبصره ـ در صورت عدم حضور بازپرس یا معذور بودن وی از انجام وظیفه و عدم دسترسی به بازپرس دیگر در آن دادسرا در جرایم موضوع ماده (302) این قانون دادرس دادگاه به تقاضای دادستان و تعیین رئیس حوزه قضایی وظیفه بازپرس را فقط تا زمان باقی بودن وضعیت مذکور انجام می دهد.

مشاهده ماده 92 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 189 ـ بازپرس مکلف است بلافاصله پس از حضور یا جلب متهم تحقیقات را شروع کند و در صورت عدم امکان حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت از زمان تحت نظر قرار گرفتن او توسط ضابطان دادگستری با رعایت ماده (98) این قانون مبادرت به تحقیق نماید. در صورت غیبت یا عذر موجه بازپرس یا امتناع وی از شروع تحقیقات به دلایل قانونی دادستان انجام تحقیقات را به بازپرس دیگر یا در صورت اقتضاء به دادرس دادگاه محول می کند. تبصره ـ تحت نظر قرار دادن متهم بیش از بیست و چهار ساعت بدون آنکه تحقیق از او شروع یا تعیین تکلیف شود بازداشت غیرقانونی محسوب و مرتکب به مجازات قانونی محکوم می شود.

مشاهده ماده 189 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM