نظریه مشورتی شماره 2922/95/7

نظریه مشورتی شماره 2922/95/7

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 2922/95/7


شماره نظریه:
2922/95/7

شماره پرونده:
1658-142-95

تاریخ نظریه:
1395/11/16

استعلام
ماده741 از فصل سوم قانون مجازات اسلامی درخصوص کلاهبرداری مرتبط با رایانه اشعار می¬دارد: هر کس به طور غیر مجاز از رسانه¬های رایانه¬ای یا مخابراتی با ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن تغییر محو ایجاد یا متوقف کردن داده¬هایا مختل کردن سامانه وجه یا مال یا منفعت یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری تحصیل کند... و بالحاظ آنکه ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء اختلاس و کلاهبرداری نیز موید نوع دیگری از کلاهبرداری سنتی می¬باشد بر فرض تعیین صلاحیت شعب تخصصی رایانه¬ای چنانچه فردی از طریق سامانه¬های رایانه¬ای یا مخابراتی به هر طریقی دیگری را فریب و مال وی را ببرد به عبارتی سامانه های فوق به عنوان وسیله وقوع جرم مورد استفاده کلاهبردار قرار گیرد آیا عمل وی منطبق بر ماده 741 است ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء اختلاس و کلاهبرداری./

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
ملاک تحقق بزه موضوع ماده 741 قانون مجازات اسلامی 1375- الحاقی 5/3/1388 (ماده 13 قانون جرایم رایانه¬ای مصوب 1388) این است که "وجه یا مال یا منفعت یا خدمات یا امتیازات" با استفاده غیرمجاز از سامانه¬های رایانه¬ای یا مخابراتی و با ارتکاب اعمالی از قبیل واردکردن تغییر محو ایجاد متوقف کردن داده¬ها یا مختل کردن سامانه¬ها تحصیل گردد؛ وگرنه اگر کسی بدون ارتکاب چنین اعمالی ولی با استفاده از سامانه¬های رایانه¬ای یا مخابراتی موجب فریب فرد یا افرادی گردد و مالی از آنان تحصیل نماید موضوع از مصادیق کلاهبرداری ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری خواهد بود. به عنوان مثال چنانچه فردی با استفاده از سامانه¬های رایانه¬ای یا مخابراتی به قصد فریب با امیدوار کردن به امر واهی افراد شرکت¬کننده در قرعه¬کشی واهی را فریب دهد و از این طریق وجوه آنها را تصاحب کند موضوع از مصادیق بزه ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری خواهد بود./

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 1 ـ هر کس از راه حیله و تقلب مردم را به وجود شرکتها یا تجارتخانه های یا کارخانه ها یا موسسات موهوم یا به داشتن اموال و اختیارات واهی فریب دهد یا به امور غیر واقع امیدوار نماید یا از حوادث و پیش آمدهای غیر واقع بترساند و یا اسم و یا عنوان مجعول اختیار کند و به یکی از وسایل مذکور و یا وسایل تقلبی دیگر وجوه و یا اموال یا اسناد یا حوالجات یا قبوض یا مفاصا حساب و امثال آنها تحصیل کرده و از این راه مال دیگری را ببرد کلاهبردار محسوب و علاوه بر رد اصل مال به صاحبش به حبس از یک تا 7 سال و پرداخت جزای نقدی معادل مالی که اخذ کرده است محکوم می شود. در صورتیکه شخص مرتکب بر خلاف واقع عنوان یا سمت ماموریت از طرف سازمانها و موسسات دولتی یا وابسته به دولت یا شرکتهای دولتی یا شوراها یا شهرداری ها یا نهادهای انقلابی و بطور کلی قوای سه گانه و همچنین نیروهای مسلح و نهادها و موسسات مامور به خدمت عمومی اتخاذ کرده یا اینکه جرم با استفاده از تبلیغ عامه از طریق وسائل ارتباط جمعی از قبیل رادیو تلویزیون روزنامه و مجله یا نطق در مجامع و یا انتشار آگهی چاپی یا خطی صورت گرفته باشد یا مرتکب از کارکنان دولت یا موسسات و سازمان های دولتی یا وابسته به دولت یا شهرداری ها یا نهادهای انقلابی به خدمت عمومی باشد. علاوه بر رد اصل مال به صاحبش به حبس از 2 تا ده سال و انفصال ابد از خدمت دولتی و پرداخت جزای نقدی معادل مالی که اخذ کرده است محکوم می شود. تبصره 1 ـ در کلیه موارد مذکور در این ماده در صورت وجود جهات و کیفیات مخففه دادگاه میتواند با اعمال ضوابط مربوط به تخفیف مجازات مرتکب را فقط تا حداقل مجازات مقرر در این ماده (حبس) و انفصال ابد از خدمات دولتی تقلیل دهد ولی نمی تواند به تعلیق اجرای کیفر حکم دهد. تبصره 2 ـ مجازات شروع به کلاهبرداری حسب مورد حداقل مجازات مقرر در همان مورد خواهد بود و درصورتیکه نفس عمل انجام شده نیز جرم باشد شروع کننده به مجازات آن جرم نیز محکوم می شود. مستخدمان دولتی علاوه بر مجازات مذکور چنانچه در مرتبه مدیر کل یا بالاتر یا هم طراز آنها باشند به انفصال دائم از خدمات دولتی و در صورتی که در مراتب پائین تر باشند به شش ماه تا سه سال انفصال موقت از خدمات دولتی محکوم می شوند.

مشاهده ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM