نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1387/03/05

برگزار شده توسط:
استان قم/ شهر قم

موضوع:
استحلاف مدعی از منکر

پرسش:
ورثه موجر دادخواستی به خواسته مطالبه اجور معوقه به طرفیت مستاجر تقدیم کرده اند. مستاجر در پاسخ به ادعای خواهان ها مدعی است اجاره بها را به مورث خواهان ها پرداخت کرده است ولیکن دلیل و مدرکی ندارد و از محکمه خواسته است در صورت انکار خواهان ها سوگند یاد کنند که مورث آن ها اجاره بها را دریافت نکرده است. اکنون با توجه به استحلاف مدعی (خوانده) از منکر (ورثه) دادگاه چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟ آیا خواهان ها می توانند نسبت به فعل غیر (مورث) سوگند یاد کنند؟

نظر هیئت عالی:
نشست قضایی (4) مدنی: خوانده که مستاجر است می گوید مال الاجاره را به مورث خواهان ها پرداخته است ولی دلیلی بر اثبات ادعای خود ندارد و از محکمه درخواست کرده خواهان ها را در خصوص رد ادعای وی قسم دهند. این درخواست به صراحت ماده 1327 قانون مدنی وقتی قابل پذیرش است که عمل و موضوع دعوا منتسب به شخص آن طرف باشد به عبارت دیگر وقتی درخواست قسم قابل پذیرش است که خوانده مدعی پرداخت اجاره به خواهان ها باشد نه به مورث آن ها؛ لذا قبول این تقاضا وجهه قانونی و شرعی ندارد.

نظر اکثریت:
در سوگند شرط است که ادعا به شخص اداکننده سوگند منتسب باشد؛ به عبارت دیگر سوگند تنها از کسی می تواند خواسته شود که امر مورد ادعا منتسب به شخص او باشد. به موجب ماده 1327 قانون مدنی «مدعی یا مدعی علیه.. . در صورتی می توانند تقاضای قسم از طرف دیگر کنند که عمل یا موضوع دعوا منتسب به شخص آن طرف باشد». بنابراین در دعاوی بر صغیر یا مجنون نمی توان قسم را بر ولی یا وصی یا قیم متوجه کرد مگر نسبت به اعمال صادره از شخص آن ها آن هم مادامی که به ولایت یا وصایت یا قیمومت باقی هستند همچنین است در کلیه مواردی که امر منتسب به یک طرف باشد. به همین سبب است که تبصره 2 ماده 35 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی می گوید: «سوگند.. . قابل توکیل نمی باشد». ماده 1330 قانون مدنی نیز بیان می کند: «... لیکن قسم یاد کردن قابل توکیل نیست و وکیل نمی تواند به جای موکل قسم یاد کند» البته می توان ادعا نمود که طرف مقابل از امری که منتسب به دیگری است آگاه است و در صورت انکار او تقاضا نمود که بر عدم آگاهی خود سوگند یاد کند؛ این سوگند در اصطلاح فقه سوگند نفی العلم خوانده می شود اما در قانون آیین دادرسی مدنی و قانون مدنی پیش بینی نشده است.

نظر اقلیت:
سوگند بر فعل غیر در صورتی که حالف علم به فعل غیر داشته باشد جایز است. مسیله 11 از القول فی احکام الحلف تحریرالوسیله بیان می دارد: «یحب ان یکون الحلف علی البت سواء کان فی فعل نفسه او فعل غیره و سواء کان فی نفی او اثبات فمع علمه بالواقعه یجوز الحلف و مع عدم علمه لایجوز الا علی عدم العلم».

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی

کلمات کلیدی:

مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 1327 - مدعی یا مدعی علیه در مورد دو ماده قبل در صورتی می تواند تقاضای قسم از طرف دیگر نماید که عمل یا موضوع دعوا منتسب به شخص آن طرف باشد. بنابراین در دعاوی بر صغیر و مجنون نمی توان قسم را بر ولی یا وصی یا قیم متوجه کرد مگر نسبت به اعمال صادره از شخص آن ها آن هم مادامی که به ولایت یا وصایت یا قیمومت باقی هستند و همچنین است در کلیه مواردی که امر منتسب به یک طرف باشد.

مشاهده ماده 1327 قانون مدنی

ماده 1330 - تقاضای قسم قابل توکیل است و وکیل در دعوی می تواند طرف را قسم دهد لیکن قسم یاد کردن قابل توکیل نیست و وکیل نمی تواند به جای موکل قسم یاد کند.

مشاهده ماده 1330 قانون مدنی

ماده 35 - وکالت در دادگاهها شامل تمام اختیارات راجع به امر دادرسی است جز آنچه را که موکل استثناء کرده یا توکیل در آن خلاف شرع باشد لیکن در امور زیر باید اختیارات وکیل در وکالت نامه تصریح شود: 1 - وکالت راجع به اعتراض به رای تجدیدنظر فرجام خواهی و اعاده دادرسی. 2 - وکالت در مصالحه و سازش. 3 - وکالت در ادعای جعل یا انکار و تردید نسبت به سند طرف و استرداد سند. 4 - وکالت در تعیین جاعل. 5 - وکالت در ارجاع دعوا به داوری و تعیین داور. 6 - وکالت در توکیل. 7 - وکالت در تعیین مصدق و کارشناس. 8 - وکالت در دعوای خسارت. 9 - وکالت در استرداد دادخواست یا دعوا. 10 - وکالت در جلب شخص ثالث و دفاع از دعوای ثالث. 11 - وکالت در ورود شخص ثالث و دفاع از دعوای ورود ثالث. 12 - وکالت در دعوای متقابل و دفاع درقبال آن. 13 - وکالت در ادعای اعسار. 14 - وکالت در قبول یا رد سوگند. تبصره 1 - اشاره به شماره های یادشده در این ماده بدون ذکر موضوع آن تصریح محسوب نمی شود. تبصره 2 - سوگند شهادت اقرار لعان و ایلاء قابل توکیل نمی باشد.

مشاهده ماده 35 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM