نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1389/02/07

برگزار شده توسط:
استان گیلان/ شهر رشت

موضوع:
خلع ید بدون طرح دعوای قلع و قمع مستحدثات

پرسش:
اگر غاصب در ملک و عرصه مغصوب به طور غاصبانه احداث اعیانی کرده باشد آیا دعوای خلع ید نسبت به عرصه بدون درخواست قلع و قمع قابلیت استماع و رسیدگی را دارد؟ در صورت پذیرش دعوا و صدور حکم به نفع مالک عرصه نحوه اجرای خلع ید چگونه خواهد بود و تکلیف اعیان موجود در عرصه مغصوب چیست؟

نظر هیئت عالی:
اقامه دعوای خلع ید بدون طرح دعوای قلع و قمع مستحدثات قابلیت استماع دارد و مانع قانونی بر عدم پذیرش چنین دعوایی وجود ندارد. حکم خلع ید نسبت به تمام ملک اعم از عرصه و اعیان صادر و اجرا می شود زیرا حکم قانون و دادگاه علی الاصول متصرف به تمام اجزا و ذرات مورد دعوا می باشد. بنابراین ید محکوم علیه نباید در قسمتی از مورد حکم باقی بماند و رای خلع ید صرفا نسبت به عرصه اجرا گردد. از آنجا که غاصب نیز مالک اعیانی است تا زمانی که دادخواست قلع و قمع بنا تقدیم نشده است اعیانی در عرصه باقی می ماند.

نظر اکثریت:
اولا: اصل پذیرش دعوا است. اگر دعوا براساس قانون اقامه شده باشد دادگاه مکلف به پذیرش می¬باشد. در مانحن فیه دعوای خلع ید و قلع و قمع اعیانی هر کدام دعوا ی مستقل هستند و ملازمه ای بین دعاوی مذکور وجود ندارد. ثانیا: با توجه به مفاد ماده 314 قانون مدنی اعیانی احداثی توسط غاصب در عرصه ملک غاصب محسوب می گردد. بعد از صدور حکم خلع ید غاصب و مالک اعیانی می¬توانند شخصا نسبت به قلع و قمع آن اقدام نمایند. در غیر این صورت با توجه به قاعده تسلیط در اعمال مالکیت مالک عرصه و مالک اعیان تزاحم به وجود می¬آید. با عنایت به این که مالکیت عرصه اصلی و مالکیت اعیانی تبعی و عرضی است و اولویت با مالک عرصه است حکم خلع ید نسبت به عرصه اجرا می شود و با توجه به این که اعیانی روی عرصه احداث گردیده است و تسلیط بر اعیانی مستلزم تسلیط بر عرصه خواهد بود مالک اعیانی از هرگونه تصرف و ید در اعیانی و عرصه خلع می¬شود. مالک عرصه متعاقبا می تواند دعوای قلع و قمع اعیانی اقامه نماید.

نظر اقلیت:
گروه اول: اگر در کل عرصه توسط غاصب اعیانی احداث شده باشد با توجه به این که در صورت پذیرش دعوا و صدور حکم بر خلع ید حکم قابلیت اجرا نخواهد داشت باید قرار عدم استماع دعوا صادر نمود تا مالک عرصه دعوای خلع ید و قلع و قمع را توامان اقامه نماید و چنان چه در قسمتی از عرصه اعیانی احداث شده باشد دعوای خلع ید نسبت به عرصه قابلیت پذیرش را دارد و در صورت صدور حکم خلع ید حکم مذکور نسبت به عرصه فاقد اعیانی اجرا می¬شود.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 314 - اگر در نتیجه ی عمل غاصب قیمت مال مغصوب زیاد شود غاصب حق مطالبه ی قیمت زیادی را نخواهد داشت مگر این که آن زیادتی عین باشد که در این صورت عین زاید متعلق به خود غاصب است.

مشاهده ماده 314 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM