نشست قضایی شماره 1398-6384

نشست قضایی شماره 1398-6384

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1398-6384


کد نشست:
1398-6384

تاریخ برگزاری:
1397/01/23

برگزار شده توسط:
استان سمنان/ شهر گرمسار

موضوع:
قابلیت استماع درخواست طلاق قضایی به استناد عسر و حرج ناشی از بیماری عنن

پرسش:
آیا مطالبه حکم طلاق به دلیل عسر و حرج ناشی از عنن مرد مسموع است یا زن فقط مطابق ماده 1122 قانون مدنی حق فسخ دارد؟

نظر هیئت عالی:
عنن مرد می تواند از مصادیق بیماری های موضوع بند 5 ماده 1130 قانون مدنی باشد که دارای دو اثر حقوقی برای زوجه است؛ بنابراین علاوه بر امکان طرح دعوی فسخ نکاح تقاضای طلاق ناشی از عسر و حرج برای زوجه بلامانع است؛ چه اینکه بیماری عنن مرد از مصادیق عسر و حرج زن می باشد. نظریه مشورتی شماره 504/7 مورخ 13/3/1391 اداره حقوقی نیز موافق این نظر است.

نظر اکثریت:
دعوی حاضر مسموع است؛ عنن می تواند واجد دو اثر باشد؛ یک طرح دعوی فسخ نکاح و دوم طرح دعوی عسر و حرج. فسخ و طلاق قضایی دو نهاد حقوقی جداگانه هستند که آثار حقوقی متفاوتی را نیز در بردارند و عنن می تواند از مصادیق بیماری های بند 5 ماده 1130 قانون مدنی باشد. اینکه یک مصداق دارای دو اثر حقوقی باشد منع قانونی ندارد؛ همان طور که برخی از مثال ها ((مثل حبس طولانی مدت)) می توانند هم به زن حق مطالبه طلاق به دلیل عسر و حرج را بدهند و هم شرایط وکالت زن در طلاق را ایجاد نمایند. ضمن اینکه برخی بیماری های کم اهمیت تر از عنن می توانند مصداق عسر و حرج باشند و عنن به طریق اولی مصداق این امر است.

نظر اقلیت:
با عنایت به آن که اصل در طلاق آن است که از سوی مرد انجام شود و این موضوع با عبارت مشهور فقهی ((الطلاق بید من اخذ بالساق)) منحصر در مرد دانسته شده است باید در تعیین موارد اجازه زن برای درخواست طلاق تفسیر مضیق داشت و به قدر متیقن اکتفا نمود. طلاق قضایی از احکام ثانویه است و مبنای آن عسر و حرج است. عسر و حرج در جایی معنا پیدا می کند که مدعی عسر مفر و راهکار قانونی در میان احکام اولیه برای خروج از عسر و حرج نداشته باشد و ناگریز نوبت به ادله و احکام ثانویه برسد. در مانحن فیه زن در صورت عنن زوج به موجب ماده 1122 قانون مدنی حق دارد فسخ نکاح را خواستار شود و اگر از این راهکار قانونی استفاده ننماید خودش موجب عسر خود را فراهم نموده است و دعوی طلاق از سوی وی خلاف اصل لزوم نکاح و انحصار طلاق در اختیار مرد و خلاف اکتفا به قدر متیقن در خلاف اصل است.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی

کلمات کلیدی:

مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 1122 - عیوب ذیل در مرد موجب حق فسخ برای زن خواهد بود: 1 - خصا؛ 2 - عنن به شرط این که ولو یک بار عمل زناشویی را انجام نداده باشد؛ 3 - مقطوع بودن آلت تناسلی به اندازه ای که قادر به عمل زناشویی نباشد.

مشاهده ماده 1122 قانون مدنی

ماده 1133 - مرد می تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را بنماید. تبصره - زن نیز می تواند با وجود شرایط مقرر در مواد 1119 1129 و 1130 این قانون از دادگاه تقاضای طلاق نماید.

مشاهده ماده 1133 قانون مدنی

ماده 1130 - در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد وی می تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند. چنانچه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود دادگاه می تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود. تبصره - عسر و حرج موضوع این ماده عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه ی زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذیل در صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عسر و حرج محسوب می گردد: 1 - ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه. 2 - اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلاء وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است. 3 - محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر. 4 - ضرب و شتم یا هرگونه سوءرفتار مستمر زوج که عرفا با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد. 5 - ابتلای زوج به بیماری های صعب العلاج روانی یا ساری یا هر عارضه ی صعب العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید. موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود حکم طلاق صادر نماید.

مشاهده ماده 1130 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM