نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1381/05/23

برگزار شده توسط:
استان کرمان/ شهر سیرجان

موضوع:
احتساب بیمه در عقود معین یا غیرمعین

پرسش:
آیا بیمه قرارداد است یا عقد و در فرض عقد بودن آیا جزو عقود معین محسوب می شودیا غیرمعین؟

نظر هیئت عالی:
نشست قضایی (1):منشا عقد بیمه نیازهای اقتصادی و لزوم حمایت از اموال و نفوس است و با عنایت به این که عقود معینه نوعا عقودی هستند که در قالب های معین در قانون مدنی بر مبنای فقه اسلامی معین شده اند می توان گفت عقد بیمه جزو عقود معینه مذکور در قانون مدنی فی المثل بیع اجاره قرض و غیره نمی باشد و منشا آن تراضی و توافق بیمه گر و بیمه گذار است که به علت عدم مخالفت صریح با قانون و شرع مقررات ماده 10 قانون مدنی آن را تجویز کرده است و قانون بیمه مصوب اردیبهشت ماه 1316 شمسی آن را به عنوان عقد (عقد بیمه) تاسیس کرده است.لازم است اضافه شود عقد بیمه از نوع عقد مطلق معلق است (ماده 189 قانون مدنی ) به این معنا که تحقق اجرای تعهدات بیمه گر بستگی به واقعه¬ای دارد که اتفاقی است و بر حسب تصادف بروز می کند (مانند حریق ـ تصادم دو اتومبیل و یا مرگ بیمه گذار) بنابراین عقد بیمه به موجب قانون بیمه در حال حاضر در شمار عقود معین قرار گرفته است.

نظر اکثریت:
بحث درباره این که بیمه عقد است یا قرارداد و یا معامله جنبه نظری دارد اعم از این که بیمه عقد باشد یا قرارداد و یا معامله تاثیری در ماهیت عملیات بیمه و رابطه طرفین نخواهد داشت و در هر حال طرفین عقد یا قرارداد و یا معامله باید الزاما تعهد خود را در قبال طرف دیگر انجام بدهند. اما با توجه به آنکه قانون مدنی که مقتبس از فقه اسلامی است به عنوان یک قانون مادر وجه تمایز بین عقد و قرارداد را پذیرفته است به طوری که در مواد 10 و 975 و 1010 قانون مدنی قرارداد در مفهوم واقعی خود به کار رفته و در برخی مواد هم که لفظ عقد استعمال گردیده این لغت واجد مفهوم خاص قانونی خود می باشد. در موادی نیز تفاوت بین عقد و قرارداد مشخص شده است مانند اقاله و تفاسخ (توافق طرفین در سقوط تعهدات ناشی از عقد) که عقد محسوب نمی شود بلکه جنبه قرارداد دارد پس به نظر بیمه عقد است و جزو عقود نامعین محسوب می شود زیرا در قانون اشاره ای به آن نشده است و از طرف دیگر طبق ماده 183 قانون مدنی تمامی شرایط یک عقد را نیز دارا می باشد.

نظر اقلیت:
بیمه قرارداد استچون عقود معین در قانون مدنی احصا شده اند و بیمه و احکام آن در قانون مدنی ذکر نشده است. اما در قانون بیمه احکام و آثار خاص پیش بینی شده که طبق آن باید بیمه را قرارداد تلقی و مقررات ماده 10 قانون مدنی را بر آن مترتب داشت.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 10 - قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده اند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.

مشاهده ماده 10 قانون مدنی

ماده 189 - عقد منجز آن است که تاثیر آن بر حسب انشاء موقوف به امر دیگری نباشد والا معلق خواهد بود.

مشاهده ماده 189 قانون مدنی

ماده 975 - محکمه نمی تواند قوانین خارجی و یا قراردادهای خصوصی را که بر خلاف اخلاق حسنه بوده و یا به واسطه ی جریحه دار کردن احساسات جامعه یا به علت دیگر مخالف با نظم عمومی محسوب می شود به موقع اجرا گذارد اگر چه اجرای قوانین مزبور اصولا مجاز باشد.

مشاهده ماده 975 قانون مدنی

ماده 1010 - اگر ضمن معامله یا قراردادی طرفین معامله یا یکی از آن ها برای اجرای تعهدات حاصله از آن معامله محلی غیر از اقامتگاه حقیقی خود انتخاب کرده باشد نسبت به دعاوی راجعه به آن معامله محلی که انتخاب شده است اقامتگاه او محسوب خواهد شد و همچنین است در صورتی که برای ابلاغ اوراق دعوی و احضار و اخطار محلی را غیر از اقامتگاه حقیقی خود معین کند.

مشاهده ماده 1010 قانون مدنی

ماده 183 - عقد عبارت است از این که یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد بر امری نمایند و مورد قبول آن ها باشد.

مشاهده ماده 183 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM