نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1387/05/24

برگزار شده توسط:
استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند

موضوع:
قید شرط «پرداخت وجه التزام در صورت انصراف» در عقد بیع

پرسش:
در قرارداد بین بایع و مشتری در خصوص بیع عادی یک باب منزل قید شده است «هر یک از طرفین که پشیمان شود مبلغ سی میلیون تومان به طرف مقابل پرداخت خواهد کرد» جایگاه و آثار حقوقی این شرط چیست؟ آیا موجد خیار فسخ است یا از باب استحکام بیع درج شده و ذی نفع می تواند علاوه بـر الزام ممتنع به تسلیـم و اتنقال رسمـی مبیع وجه التـزام مذکور را نیز از وی مطالبه کند؟ - توضیح:چنان چه در عقد بیع طرفین برای پشیمانی هر یک از بایع و مشتری ضمانت اجرایی همچون پرداخت وجهی معین را شرط کنند آیا ذی نفع تنها می تواند در صورت بروز پشیمانی وجه التزام را مطالبه کند یا علاوه بر آن می تواند انتقال مبیع را هم مطالبه کند؟ این سوالی است که در خصوص آن آراء مختلفی از شعب دیوان عالی کشور صادر شده است مثلا شعبه 6 دیوان در رای شماره 2907 ـ 25/9/1321 مقرر کرده است چون در ضمن تعهد خسارت ناشی از عدم انجام آن نیز پیش بینی شده است دیگر حقی برای ذی نفع جز مطالبه وجه التزام وجود نخواهد داشت. در مقابل شعبه 7 دیوان طی رای شماره 2544 ـ 12/8/1381 مقرر داشته است که تعیین وجه التزام مانع الزام به اجرای قرارداد نیست.

نظر هیئت عالی:
اصولا عقد بیع عقد لازم است و آن را نمی توان به آسانی فسخ کرد مگر به حکم قانون. اما این که بیشتر در سال های اخیر در قراردادهای عادی بیع قید می شود که هر یک از طرفین از انجام معامله پشیمان شود مبلغی به طرف مقابل بپردازد از باب تحکیم معامله است زیرا به علت تورم و گران شدن روز به روز مبیع در قرارداد چنین قید می شود تا از انصراف جلوگیری به عمل آید. با این شرط نمی توان عقد لازمی را به هم زد و ذی نفع می تواند علاوه بر الزام ممتنع به انتقال رسمی مبیع وجه التزام مذکور را مطالبه کند.

نظر اکثریت:
وجه التزام چیزی جز خسارت عدم انجام تعهد نیست لذا ذی نفع می تواند علاوه بر اخذ وجه التزام ممتنع را به تسلیم مبیع و انتقال رسمی آن الزام کند.

نظر اقلیت:
شرط مذکور چون مابه ازایی ندارد با توجه به قاعده «اکل مال بباطل» بلااثر است و به تبع آن معامله قابل فسخ نیست.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM