احداث بنای مجدد توسط مستاجر بدون اجازه موجر پس از تخریب در زلزله
پرسش:
پس از خراب شدن عین مستاجره در زلزله مستاجر بدون اجازه و اذن موجر بنا را از نو ساخت آیا دعوای الزام موجر به ساخت عین مستاجره مسموع می باشد؟ آیا می¬توان موجر را ملزم به احداث بنا کرد؟
نظر هیئت عالی:
به موجب ماده 496 قانون مدنیعقد اجاره به واسطه تلف شدن عین مستاجره از تاریخ تلف باطل می شود. به هر تقدیر چون خراب شدن عین مستاجره در اثر زلزله و حادثه قهری طبیعی بوده و موجر سبب تخریب نشده است؛ لذا قرارداداجاره موضوعا منتفی است. اقدام مستاجر به ساخت بدون مجوز بنا برای وی حق خاصی ایجاد نمی¬کند و حق رجوع به موجر یا امکان الزام وی به احداث بنا وجود ندارد.
نظر اکثریت:
در خصوص قسمت اول دعوا مسموع نبوده و در خصوص قسمت دوم نظریات مختلفی وجود دارد. بعضی به الزام موجر به احداث بنا و عین مستاجره و بعضی دیگر برخلاف این نظر اعتقادی به الزام موجر به احداث بنا و عین مستاجره ندارند.
نظر اقلیت:
چون عین مستاجره در اثر حوادث قهری از بین رفته؛ لذا نمی¬توان موجر را ملزم به احداث عین مستاجره کرد.
ماده 496 - عقد اجاره به واسطه ی تلف شدن عین مستاجره از تاریخ تلف باطل می شود و نسبت به تخلف از شرایطی که بین موجر و مستاجر مقرر است خیار فسخ از تاریخ تخلف ثابت می گردد.