نشست قضایی شماره 1397-4600

نشست قضایی شماره 1397-4600

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1397-4600


کد نشست:
1397-4600

تاریخ برگزاری:
1396/10/05

برگزار شده توسط:
استان فارس/ شهر استهبان

موضوع:
صدور قرار منع تعقیب در دفاع مشروع

پرسش:
چنانچه آقای «الف» در درگیری با آقایان «ب» «ج» و «د» مرتکب ایراد ضرب و جرح عمدی به آنان گردد شود و همچنین مدعی دفاع مشروع باشد در تحقیقات اولیه هم شرایط دفاع وی احراز شود با توجه به این که دفاع مشروع از عوامل موجهه جرم بوده و در این حالت عنصر مادی بزه محقق شده و رفتار ارتکابی نیز جرم محسوب می شود آیا دادسرا می تواند به استناد دفاع مشروع قرار منع تعقیب صادر کند یا اینکه باید پرونده را با صدور کیفرخواست به دادگاه ارسال کند تا دادگاه کیفری نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید؟

نظر هیئت عالی:
دفاع مشروع یکی از عوامل زایل کننده عنصر قانونی جرم است و در صورت وجود شرایط دفاع مشروع مرتکب قابل تعقیب و مجازات نیست بنابراین در دادسرا نیز می توان به اعتبار دفاع مشروع و عدم وقوع بزه قرار منع تعقیب صادر نمود نتیجتا نظریه اکثریت صحیح است.

نظر اکثریت:
چون دفاع مشروع از عوامل موجهه جرم است پس رکن قانونی بزه ناقص بوده با این وصف جرمی اتفاق نیفتاده است سپس دادسرا می بایست قرار منع تعقیب صادر کند.کمیسیون آموزشی معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضاییه به این سوال چنین پاسخ داده است: با احراز دفاع مشروع تعقیب کیفری و صدور کیفرخواست موجبی ندارد؛ بنابراین چنانچه ضمن تحقیقات دادسرا شرایط و ارکان دفاع مشروع احراز شود صدور قرار منع تعقیب جایز است؛ زیرا در چنین حالتی وصف مجرمانه وجود ندارد؛ به نظر می رسد پاسخ کمیسیون آموزش از پشتوانه منطقی و حقوقی بیشتری برخوردار است.

نظر اقلیت:
از آنجایی که رکن مادی بزه و قصد مجرمانه محقق است؛ لذا عنصر قانونی ایراد ضرب و جرح نیز موجود است پس رفتار مجرمانه واقع شده است ولی مجازات آن تحت جهتی به نام دفاع مشروع ساقط می شود و چون تعیین مجازات و احراز شرایط اسقاط مجازات و اجرا و میزان آن با دادگاه است لذا دادسرا با صدور قرار جلب به دادرسی پرونده را به دادگاه ارسال می کند تا دادگاه درصورت احراز رای بر برایت صادر کند.

مبحث:
جزای اختصاصی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 380 ـ دادنامه به طرفین یا وکیل آنان و دادستان ابلاغ می شود و در صورتی که رای دادگاه حضوری به طرفین ابلاغ شود دادن نسخه ای از رای یا تصویر مصدق آن به طرفین الزامی است. در اینصورت ابلاغ مجدد ضرورت ندارد. تبصره 1 ـ مدیر دفتر دادگاه مکلف است حداکثر ظرف سه روز پس از امضای دادنامه آن را برای ابلاغ ارسال نماید. تبصره 2 ـ در جرایم منافی عفت چنانچه دادنامه حاوی مطالبی باشد که اطلاع شاکی از آن حرام است و همچنین در جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور ابلاغ دادنامه حضوری بوده و ذی نفع می تواند از مفاد کامل رای اطلاع یافته و از آن استنساخ نماید.

مشاهده ماده 380 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 156 ـ هرگاه فردی در مقام دفاع از نفس عرض ناموس مال یا آزادی تن خود یا دیگری در برابر هرگونه تجاوز یا خطر فعلی یا قریب الوقوع با رعایت مراحل دفاع مرتکب رفتاری شود که طبق قانون جرم محسوب می شود درصورت اجتماع شرایط زیر مجازات نمی شود: الف ـ رفتار ارتکابی برای دفع تجاوز یا خطر ضرورت داشته باشد. ب ـ دفاع مستند به قرائن معقول یا خوف عقلایی باشد. پ ـ خطر و تجاوز به سبب اقدام آگاهانه یا تجاوز خود فرد و دفاع دیگری صورت نگرفته باشد. ت ـ توسل به قوای دولتی بدون فوت وقت عملا ممکن نباشد یا مداخله آنان در دفع تجاوز و خطر موثر واقع نشود. تبصره 1 ـ دفاع از نفس ناموس عرض مال و آزادی تن دیگری در صورتی جایز است که او از نزدیکان دفاع کننده بوده یا مسوولیت دفاع از وی برعهده دفاع کننده باشد یا ناتوان از دفاع بوده یا تقاضای کمک نماید یا در وضعیتی باشد که امکان استمداد نداشته باشد. تبصره 2 ـ هرگاه اصل دفاع محرز باشد ولی رعایت شرایط آن محرز نباشد اثبات عدم رعایت شرایط دفاع برعهده مهاجم است. تبصره 3 ـ در موارد دفاع مشروع دیه نیز ساقط است جز درمورد دفاع در مقابل تهاجم دیوانه که دیه از بیت المال پرداخت می شود.

مشاهده ماده 156 قانون مجازات اسلامی

ماده 525 ـ هرگاه شخصی عملی انجام دهد که موجب تحریک یا وحشت حیوان گردد ضامن جنایت هایی است که حیوان در اثر تحریک یا وحشت وارد می کند مگر آنکه عمل مزبور مصداق دفاع مشروع باشد.

مشاهده ماده 525 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM