نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1386/11/10

برگزار شده توسط:
استان مرکزی/ شهر خمین

موضوع:
ابطال سند رسمی در رهن بانک

پرسش:
آقای (الف) یک باب منزل مسکونی را از فرد (ب) با رهن هشتاد میلیون ریال و مبلغ صد هزار ریال اجاره کرده و از مدت قرارداد چند ماه باقی مانده است. اخیرا از طرف بانک مسکن کارشناس به منزل مراجعه و عنوان کرده این منزل در رهن وام بانکی است و به علت عدم پرداخت اقساط قرار است توقیف و به فروش گذاشته شود.

نظر هیئت عالی:
با توجه به ماده 793 قانون مدنی که به موجب آن راهن نمی تواند در رهن تصرفی نماید که منافی حق مرتهن باشد به علاوه با عنایت به رای وحدت رویه شماره 620 ـ 20/8/1376 هیات دیوان عالی کشور که اجاره دادن ملک را از جمله مصادیق اقدام منافی با حقوق مرتهن دانسته است؛ لذا اقدام راهن در فرض سوال فضولی و غیرنافذ می باشد و چنان چه مرتهن (بانک) آن را اجازه ندهد عقد باطل بوده و فاقد آثار حقوق قانونی خواهد بود. در نتیجه تصرفات مستاجر در ملک مورد رهن بدون مجوز و غاصبانه تلقی می¬شود و از مواردی است که بانک (مرتهن) حق خلع آن را خواهد داشت. بنا به مراتب نظر اکثریت تا حدودی که با این نظر منطبق است تایید می¬شود.

نظر اکثریت:
در عقد رهن بین بانک و راهن یک حق عینی برای بانک ایجاد شده و استفاده راهن و تصرفات وی نباید در تعارض با حقوق بانک باشد و عقد اجاره فی مابین راهن و مستاجر عقدی غیرنافذ و فضولی است و بانک حق اعتراض و ابطال آن را دارد و پس از اثبات موضوع بانک حق تخلیه منزل مورد نظر را نیز دارد. مستفاد از این موضوع مفاد رای وحدت رویه شماره 620 مورخ 20/8/1376 است که عنوان داشته راهن نمی تواند در رهن تصرفی نماید که منافی حق مرتهن باشد مگر به اذن مرتهن و عقد رهن حق عینی و حق تقدم برای مرتهن ایجاد کرده است و مواد 792 و 793 قانون مدنی و نظریه مشورتی شماره 11045/7 مورخ 3/11/1379 با مضمون این که ملکی که در رهن دیگری است قابل نقل و انتقال نیست مگر با حفظ حقوق مرتهن موافقت او نیز این نظر را تقویت می¬نماید و عقود بانکی و علی الخصوص عقد رهن از جمله عقود الحاقی با شرایط مقرر هستند که راهن (وام گیرندگان) به آن ملحق و تمامی شروط آن را قبول و ذیل قراردادها را امضا می¬کنند.

نظر اقلیت:
گروه اول: در عقد رهن بین بانک و راهن حق بانک محفوظ است و اگر اقساط در مواعد مقرر پرداخت نشود بانک حق فروش مال مرهونه را دارد به لحاظ این که در عقد رهن مالکیت راهن از او گرفته نشده است. آن چه برای راهن ممنوع است تصرفاتی است که منافی حق مرتهن باشد و اجاره دادن چنین خصیصه¬ای را ندارد و بانک مادامی که اجاره باقی است حق تخلیه منزل مال مرهونه را ندارد. با وحدت ملاک ماده 498 قانون مدنی بانک به قایم مقامی راهن می¬تواند مال الاجاره را وصول نماید.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 793 - راهن نمی تواند در رهن تصرفی کند که منافی حق مرتهن باشد مگر به اذن مرتهن.

مشاهده ماده 793 قانون مدنی

ماده 792 - وکالت مزبور در ماده 777 شامل بدل مزبور در ماده فوق نخواهد بود.

مشاهده ماده 792 قانون مدنی

ماده 498 - اگر عین مستاجره به دیگری منتقل شود اجاره به حال خود باقی است مگر این که موجر حق فسخ در صورت نقل را برای خود شرط کرده باشد.

مشاهده ماده 498 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM