نظریه مشورتی شماره 1390/95/7

نظریه مشورتی شماره 1390/95/7

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 1390/95/7


شماره نظریه:
1390/95/7

شماره پرونده:
770-1/3-95

تاریخ نظریه:
1395/06/10

استعلام
1-با توجه به ماده47 قانون اجرای احکام مدنی در صورتی که محکوم له بابت مطالبه هزینه انجام محکوم¬به و بدون درخواست هزینه از دایره اجرا اقدام به طرح دادخواست نماید آیا دادگاه باید در این خصوص رسیدگی نماید یا با توجه به اینکه هزینه ها از لوازم و تبعات اجرای حکم بوده و محکوم¬له می¬بایست از قسمت اجرا در این خصوص اقدام می¬کرده و قبلا نیز دادگاه مبادرت به صدور حکم نموده است موضوع مشمول اعتبار امر مختوم می¬باشد؟ 2-درصورتی که محکوم¬علیه مالی برای پرداخت هزینه های مذکور درماده47 قانون اجرای احکام مدنی نداشته باشد امکان اعمال ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت¬های مالی وجود دارد یا اینکه شخص باید دادخواست بدهد و دادگاه نیز در این خصوص اقدام به صدور حکم نماید؟ 3-منظور از دادگاه درماده 47 قاون اجرای احکام مدنی چه دادگاهی است؟ 4-اگر امکان انجام عمل محکوم¬به توسط شخص محکوم¬له فراهم باشد او می¬تواند عمل مزبور را انجام دهد و نحوه دریافت هزینه ها به چه صورت خواهد بود؟ 5-آیا در حال حاضر امکان اعمال و اجرای تبصره ماده47 قانون اجرای احکام مدنی وجود دارد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1-مستفاد از ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی این است که چنانچه محکوم علیه از اجرای حکم دادگاه (انجام عمل معین مذکور در دادنامه ) امتناع ورزد مشروط به اینکه انجام عمل (اجرای حکم) به وسیله شخص دیگر امکان پذیر باشد در این صورت محکوم له برای اجرای حکم می¬تواند یکی از دو طریق را انتخاب کند :1-با نظارت دایره اجرای احکام و به هزینه خود عمل مزبور را انجام دهد. 2-بدون انجام عمل هزینه اجرای حکم را مورد مطالبه قرار دهد. در هر یک از دو طریق مذکور محکوم له نیازی به طرح دعوای مستقل و تقدیم دادخواست و طی تشریفات دادرسی ندارد؛ زیرا قسمت اخیر ماده فوق الذکر به صراحت شیوه وترتیب خاصی را برای رسیدگی و تعیین میزان هزینه و نحوه وصول آن پیش بینی کرده است با این حال این امر مانع از آن نیست که محکوم¬له جهت برخورداری از امکان حبس محکوم¬علیه هزینه¬های فوق را به موجب دادخواست از دادگاه مطالبه نماید و دادگاه پس از رسیدگی با عنایت به ملاک ماده 238 قانون مدنی مبادرت به صدور حکم کند و این دعوا مشمول اعتبار امر مختوم نیست زیرا موضوع خواسته¬آن مطالبه هزینه انجام عمل است که با دعوای قبلی (انجام عمل) متفاوت است. 2-با عنایت به ماده 1 قانون نحوه اجرای محکومیت¬های مالی مصوب 1394 محکوم¬به موضوع ماده 3 این قانون باید دادن مالی به دیگری باشد. بنابراین حبس و بازداشت کسی که به انجام عملی محکوم شده باشد منصرف از ماده 3 قانون مزبور است و در اجرای ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی نمی¬توان محکوم¬علیه را بازداشت نمود. 3-منظور از دادگاه مذکور در ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی دادگاهی است که حکم تحت نظر آن اجرا می¬گردد. 4-گرچه سوال تا حدودی مبهم است با این حال به نظر می¬رسد با توجه به پاسخ سوال 1 پاسخ مثبت است و ترتیب وصول نیز در بند 1 آمده است. 5- به طور کلی در فرضی که محکوم به انجام عمل معینی است که محکوم علیه از انجام آن امتناع می¬کند و انجام عمل توسط شخص دیگری نیز ممکن نباشد دادگاه مطابق تبصره ذیل ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 که به ماده 729 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1318 ارجاع داده عمل می¬کند ؛ زیرا اگر چه قانون مذکور از جمله ماده 729 آن نسخ گردیده است ولی درتبصره یاد شده از حیث رعایت اختصار در قانون نویسی به ماده 729 آن قانون ارجاع داده و مفاد ماده را در متن تبصره ذکر ننموده است.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 47 ـ هر گاه محکوم به انجام عمل معینی باشد و محکوم علیه از انجام آن امتناع ورزد و انجام عمل به توسط شخص دیگری ممکن باشد محکوم له می تواند تحت نظر دادورز ( مامور اجرا) آن عمل را وسیله دیگری انجام دهد و هزینه آن را مطالبه کند و یا بدون انجام عمل هزینه لازم را به وسیله قسمت اجرا از محکوم علیه مطالبه نماید. در هر یک از موارد مذکور دادگاه با تحقیقات لازم و در صورت ضرورت با جلب نظر کارشناس میزان هزینه و معین می نماید. وصول هزینه مذکور و حق الزحمه کارشناس از محکوم علیه به ترتیبی است که برای وصول محکوم به نقدی مقرر است. تبصره ـ در صورتی که انجام عمل توسط شخص دیگری ممکن نباشد مطابق ماده 729 آیین دادرسی مدنی انجام خواهد شد.

مشاهده ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی

ماده 238 - هر گاه فعلی در ضمن عقد شرط شود و اجبار ملتزم به انجام آن غیرمقدور ولی انجام آن به وسیله شخص دیگری مقدور باشد حاکم می تواند به خرج ملتزم موجبات انجام آن فعل را فراهم کند.

مشاهده ماده 238 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM