نظریه مشورتی شماره 7/99/1336

نظریه مشورتی شماره 7/99/1336

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/99/1336


شماره نظریه:
7/99/1336

شماره پرونده:
99-139-1336 ح

تاریخ نظریه:
1399/10/01

استعلام
در بیع نامه ای با موضوع انتقال یک باب منزل مسکونی طرفین در تحریر شماره اصلی پلاک ثبتی اشتباه می کنند؛ اما نشانی و مشخصات مبیع به صورت کامل قید می شود و ابهامی در این خصوص وجود ندارد. فروشنده تعهد می کند که در تاریخ معین وکالت نامه رسمی به نام خریدار تنظیم کند.توضیح آنکه مالک رسمی شخص ثالثی بوده و فروشنده حاضر با بیع نامه خرید از مالک رسمی و وکالت رسمی مبادرت به فروش نموده است و مبیع را به وی تحویل و در صورت تاخیر در انجام تعهد روزانه مبلغی را به عنوان خسارت قراردادی پرداخت کند. متعاقب آن به دلیل عدم اجرای تعهدات فروشنده با توجه به شرط داوری قید شده در قرارداد درخواست ارجاع امر به داوری با شماره پلاک ثبتی اشتباه صورت می پذیرد و فروشنده در جریان داوری نیز بدون هیچ گونه ایرادی نسبت به مبیع و شماره پلاک ادعای فسخ قرارداد را مطرح می کند و د رنهایت با توجه به تعهدات قراردادی رای داوری با ذکر شماره بیع نامه به الزام فروشنده به تنظیم وکالت نامه در خصوص پلاک (پلاک با شماره ثبتی اشتباه) تحویل مبیع و پرداخت خسارت تاخیر روزانه صادر می شود و رای موصوف نیز بدون هیچ گونه اعتراضی قطعی می شود. حال در مقام اجرای رای داور سوالات ذیل مطرح می باشد: اولا آیا قاضی در مقام صدور اجراییه رای داوری می تواند در خصوص مشخصات مالک پلاک ثبتی جهت بررسی صحت رای داوری استعلام کند؟ ثانیا با توجه به مشخص بودن مبیع در هنگام عقد و ذکر نشانی آن در بیع نامه آیا صرف اشتباه در شماره پلاک ثبتی مانع از اجرای رای داور است؟ به بیانی دیگر آیا امکان صدور اجراییه بدون ذکر شماره پلاک بدین نحو که محکوم علیه مکلف به تنظیم وکالت نامه در خصوص مبیع موضوع بیع نامه است وجود دارد؟ ثالثا در صورتی که تنظیم وکالت نامه رسمی به دلیل اشتباه بودن شماره پلاک ثبتی امکان پذیر نباشد آیا تجزیه رای و صدور اجراییه در خصوص تحویل مبیع و نیز خسارت تاخیر روزانه مقدور است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولا طبق ماده 489 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 رای داور در صورت صدق یکی از بندهای آن ماده باطل است و قابلیت اجرایی ندارد؛ لذا دادگاه پیش از صدور دستور اجرا صحت رای داور را بررسی و در این راستا در صورت نیاز از اداره ثبت اسناد و املاک یا دیگر مراجع استعلام لازم را انجام می دهد. در فرض سوال در صورتی که پلاک ثبتی که به اشتباه در رای داور قید شده وجود خارجی نداشته باشد و رای صادره خللی به حقوق شخص ثالث وارد نکند دادگاه می¬تواند به منظور احراز صحت این امر و عدم مخالفت رای داور با قوانین موجد حق و عدم مخالفت با مندرجات دفتر املاک از اداره ثبت محل استعلام کند و در صورت انطباق پلاک ثبتی با مبیع دستور اجرای رای را صادر کند. ثانیا با توجه به این که طبق ماده 495 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 رای داوری بین طرفین و قائم مقام آنان معتبر است و نسبت به اشخاص ثالث تاثیری ندارد در صورتی که پلاک ثبتی قید شده در رای متعلق به شخص ثالث باشد و امکان تصحیح رای طبق مقررات ماده 487 قانون مذکور وجود نداشته باشد اشتباه در پلاک ثبتی مانع اجرای رای خواهد بود؛ اما در صورتی که پلاک ثبتی قید شده در رای همانگونه که در متن سوال آمده وجود خارجی نداشته و در نتیجه رای داور تزاحمی با حقوق اشخاص ثالث نداشته باشد دادگاه با احراز انطباق پلاک ثبتی واقعی با مبیع می¬تواند دستور اجرای رای را بدهد. ثالثا: مستفاد از بند 3 ماده 489 قانون یادشده ممکن است بخشی از رای داور باطل و غیر قابل اجرا و بخش دیگر قابل اجرا باشد؛ در نتیجه در فرض سوال دادگاه می¬تواند بخشی از رای (الزام به تحویل مبیع و پرداخت خسارت) را اجرا و بخش دیگر را غیرقابل اجرا اعلام کند.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 489 - رای داوری در موارد زیر باطل است و قابلیت اجرایی ندارد: 1 - رای صادره مخالف با قوانین موجد حق باشد. 2 - داور نسبت به مطلبی که موضوع داوری نبوده رای صادر کرده است. 3 - داور خارج از حدود اختیار خود رای صادر نموده باشد. در این صورت فقط آن قسمت از رای که خارج از اختیارات داور است ابطال می گردد. 4 - رای داور پس از انقضای مدت داوری صادر و تسلیم شده باشد. 5 - رای داور با آنچه در دفتر املاک یا بین اصحاب دعوا در دفتر اسناد رسمی ثبت شده و دارای اعتبار قانونی است مخالف باشد. 6 - رای به وسیله داورانی صادرشده که مجاز به صدور رای نبوده اند. 7 - قرارداد رجوع به داوری بی اعتبار بوده باشد.

مشاهده ماده 489 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 495 - رای داور فقط درباره طرفین دعوا و اشخاصی که دخالت و شرکت در تعیین داور داشته اند و قائم مقام آنان معتبر است و نسبت به اشخاص دیگر تاثیری نخواهد داشت.

مشاهده ماده 495 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM