نظریه مشورتی شماره 7/97/2799

نظریه مشورتی شماره 7/97/2799

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/2799


شماره نظریه:
7/97/2799

شماره پرونده:
97-186/1-2799

تاریخ نظریه:
1398/07/16

استعلام

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولا اشتغال یا عدم اشتغال به کار محکومان زندانی در مراکز اشتغال داخل و یا خارج از موسسه یا زندان موضوع ماده 13 و بند «ب» ماده 66 «آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی مصوب 1384» با اصلاحات بعدی که در حدود اختیارات شورای طبقه بندی زندانیان و بر اساس مقررات ذی ربط توسط شورای مذکور و قاضی ناظر زندان (اجرای احکام کیفری) به عنوان رییس شورای طبقه بندی صورت می گیرد به مفهوم اعمال نهاد نظام نیمه آزادی موضوع مواد 56 و 57 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که تابع احکام و شرایط خاصی است نمی باشد. ثانیا تا تصویب و لازم الاجرا شدن آیین نامه اجرایی موضوع ماده 528 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 «آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی مصوب 1384» جز در مواردی که مغایر قوانین جدید التصویب است معتبر می باشد. بدیهی است اساسا آیین نامه هم تراز با قانون نیست تا بی اعتباری آن مستلزم نسخ آن به طور صریح یا ضمنی از سوی مقنن باشد بلکه قضات در صورتی که آیین نامه را مغایر قانون تشخیص دهند برابر اصل یکصد و هفتادم قانون اساسی نمی توانند آن را اجرا کنند و مرجع تصویب کننده نیز می تواند با لحاظ تغییر قوانین نسبت به اصلاح آیین نامه اقدام کند. ثالثا مستفاد از مواد 56 و 57 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مواد 553 و 554 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 این است که اعمال نهاد نظام نیمه آزادی موضوع مواد قانونی پیش گفته به عنوان «شیوه ای از اجرای حکم حبس» تابع احکام و شرایط مقرر در مواد موصوف و در صلاحیت «دادگاه صادرکننده حکم قطعی» است. لذا اعمال این نهاد به مفهوم مذکور در ماده 56 قانون مجازات اسلامی 1392 توسط مراجع و مقامات غیر صالح بدون رعایت درجه حبس های تعزیری مشمول نهاد مذکور (درجه پنج تا هفت) و دیگر شرایط مقرر در ماده 57 قانون پیش گفته فاقد وجاهت قانونی است و در مورد تحمل کیفر حبس در زندان نیمه باز و مراکز حرفه آموزی و اشتغال تا تصویب آیین نامه اجرایی موضوع ماده 528 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 می توان طبق «آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی مصوب 1384 با اصلاحات بعدی» جز در مواردی که مغایر قوانین لازم الاجرای موخر است عمل نمود.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 56 ـ نظام نیمه آزادی شیوه ای است که بر اساس آن محکوم می تواند در زمان اجرای حکم حبس فعالیت های حرفه ای آموزشی حرفه آموزی درمانی و نظایر اینها را در خارج از زندان انجام دهد. اجرای این فعالیت ها زیر نظر مراکز نیمه آزادی است که در سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی تاسیس می شود.

مشاهده ماده 56 قانون مجازات اسلامی

ماده 57 ـ در حبس های تعزیری درجه پنج تا هفت دادگاه صادر کننده حکم قطعی می تواند مشروط به گذشت شاکی و سپردن تامین مناسب و تعهد به انجام یک فعالیت شغلی حرفه ای آموزشی حرفه آموزی مشارکت در تداوم زندگی خانوادگی یا درمان اعتیاد یا بیماری که در فرآیند اصلاح یا جبران خسارت وارد بر بزه دیده موثر است محکوم را با رضایت خود او تحت نظام نیمه آزادی قرار دهد. همچنین محکوم می تواند در طول دوره تحمل مجازات در صورت دارا بودن شرایط قانونی صدور حکم نیمه آزادی را تقاضا نماید و دادگاه موظف به رسیدگی است.

مشاهده ماده 57 قانون مجازات اسلامی

ماده 528 ـ آیین نامه اجرائی مربوط به نحوه نگهداری و طبقه بندی محکومان و متهمان اشتغال و حرفه آموزی آنان برنامه های بازپروری نحوه ملاقات زندانیان نحوه اداره کانون های اصلاح و تربیت و کیفیت اصلاح و تربیت اطفال و نوجوانان در آنجا طبقه بندی اطفال و نوجوانان از حیث جنس سن نوع جرایم و امور اجرائی این کانون ها و نحوه اجرای مجازات حبس ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون توسط وزارت دادگستری با همکاری سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور تهیه می شود و به تصویب رئیس قوه قضاییه می رسد.

مشاهده ماده 528 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 553 ـ در جرایم مشمول نظام نیمه آزادی و آزادی تحت نظارت سامانه ‏های الکترونیکی قاضی اجرای احکام کیفری می تواند پس از وصول گزارش شورای طبقه بندی زندان و نظریه مددکاران اجتماعی معاونت اجرای احکام کیفری مبنی بر آنکه اجرای یک فعالیت شغلی یا حرفه‏ای آموزشی حرفه آموزی مشارکت در تداوم زندگی خانوادگی و یا درمان پزشکی از سوی محکوم علیه در خارج از محیط زندان در فرآیند اصلاح وی و یا جبران ضرر و زیان بزه دیده موثر است به دادگاه صادرکننده حکم پیشنهاد اجرای نظام نیمه آزادی و آزادی تحت نظارت سامانه‏های الکترونیکی را طبق مقررات راجع به دادرسی الکترونیکی دهد و مطابق تصمیم این دادگاه اقدام کند.

مشاهده ماده 553 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 554 ـ قاضی اجرای احکام کیفری پس از موافقت دادگاه با پیشنهاد موضوع ماده فوق با اخذ تامین متناسب از محکوم علیه دستور اجرای تصمیم دادگاه را صادر و مراتب را به زندان اعلام می کند.

مشاهده ماده 554 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM