نظریه مشورتی شماره 7/97/1245

نظریه مشورتی شماره 7/97/1245

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/1245


شماره نظریه:
7/97/1245

شماره پرونده:
96-54-2287

تاریخ نظریه:
1397/05/09

استعلام
با توجه به اجرای فوری قانون الحاق یک ماده به قانون مبارزه با موادمخدر مصوب 96 و نسبت به بند ب ماده 10 قانون مجازات اسلامی تسریع در ارسال پاسخ مستدعی است: 1- بر اساس بند 6 ماده 5 قانون مبارزه با موادمخدر مجازات نگهداری بیش از یکصد کیلوگرم تریاک علاوه بر حبس ابد جریمه نقدی و شلاق بندهای 4 و 5 ماده 5 می باشد و با اجرای قانون الحاق یک ماده به قانون مبارزه با موادمخدر حبس ابد به مجازات جریمه و حبس درجه 2 تخفیف می یابد حال نسبت به بقیه مجازاتها جریمه و شلاق این بند چه اقدامی صورت می گیرد یعنی مجازات جایگزین حبس ابد به همراه جریمه و شلاق مورد حکم قرار می گیرد یا صرفا مجازات جایگزین حبس ابد مورد حکم قرار می گیرد و بقیه حذف می شود؟ 2- در صورتی که متهمی در سال 90 به اتهام نگهداری 150 کیلوگرم تریاک به حبس ابد و جریمه و شلاق بندهای 4 و 5 ماده 5 محکوم شد و با اجرای قانون الحاق یک ماده به قانون مبارزه با موادمخدر مصوب 96 و بند ب ماده 10 قانون مجازات اسلامی محکوم علیه تقاضای تخفیف مجازات نموده است در نتیجه مجازات حبس ابد را به مجازات حبس و جریمه درجه 2 تخفیف می دهیم حال نسبت به بقیه مجازات (جریمه و شلاق) موضوع حکم چه باید کرد آیا بقیه مجازاتها (جریمه و شلاق) به قوت خود باقی است یا حذف می شود و صرفا مجازات جایگزین حبس ابد اجراء می شود؟ 3- اجرای احکام کیفری برای اجرای قانون الحاق یک ماده به قانون مبارزه با موادمخدر مصوب 96 و بند ب ماده 10 قانون مجازات اسلامی پرونده ای را به دادگاه انقلاب گنبد ارسال می کند و دادگاه نیز مجازات حبس ابد را به جریمه و حبس درجه 2 تخفیف می دهد پس از آن که مجازات حبس ابد تخفیف داده شد از کمیسیون عفو اعلام می شود مجازات حبس ابد محکوم علیه به 25 سال حبس تخفیف داده شد حال برای یک محکوم علیه که به دو صورت تخفیف داده شد اجرای احکام کیفری کدامیک از آنها را اجراء کند عفو رهبری معظم انقلاب یا رایی که در دادگاه انقلاب تخفیف داده شد و تکلیف رای دیگر چه می شود می بایست از طریق دیوان عالی کشور برای نقض رای دوم اقدام شود یا خیر؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- مقنن به موجب ماده واحده الحاق یک ماده به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 12/7/1396 مجازات مرتکبان جرائمی را که در این قانون دارای مجازات اعدام یا حبس ابد هستند درصورت عدم احراز یکی از شرایط مذکور در این ماده واحده تخفیف داده است و با توجه به تعیین حبس و جزای نقدی و نیز تصریح به این که در این موارد مرتکب به ضبط اموال ناشی از جرایم مواد مخدر و روان گردان هم محکوم می شود به نظر می رسد مقنن در مقام بیان کل محکومیت مرتکبان مزبور بوده است و در حقیقت مجازات این مرتکبان را تبدیل نموده است بنابراین تعیین مجازات جزای نقدی و شلاق مقرر در بند 6 ماده 5 قانون یاد شده پس از لازم الاجرا شدن ماده واحده الحاقی صدرالذکر منتفی است و مشمولان این بند صرفا به مجازات های مقرر در ماده واحده الحاقی محکوم می شوند. 2- درخصوص محکومان قبل از لازم الاجرا شدن این قانون چنانچه مشمول بند ب ماده 10 قانون مجازات اسلامی 1392 باشند در مقام تخفیف مجازات باید برابر بند یک پاسخ رفتار شود. 3- در فرض سوال که در اجرای بند ب ماده 10 قانون مجازات اسلامی 1392 بعد از لازم الاجرا شدن ماده واحده الحاقی مورخ 12/7/1396 به قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مجازات حبس ابد محکوم علیه به مجازات حبس و جزای نقدی درجه 2 تخفیف یافته است و متعاقبا از سوی کمیسیون عفو اعلام شده که مجازات حبس ابد محکوم علیه به 25 سال حبس تخفیف داده شده است با توجه به این که در مقام اعمال بند ب ماده 10 قانون مجازات اسلامی 1392 محکومیت محکوم علیه تخفیف یافته است ولی آن چه مورد عفو (تخفیف) اعطایی مقام معظم رهبری قرار گرفته است محکومیت اولیه وی (حبس ابد) است به نظر می رسد چون مجازات تخفیف یافته توسط دادگاه (تخفیف قضایی) کمتر یا برابر با عفو (تخفیف) اعطایی است باید حکم دادگاه که مشتمل برتخفیف است اجرا شود و راجع به نحوه اعمال عفو اعطایی و احیانا تقلیل بیشتر آن با توجه به مجازات کنونی محکوم علیه از کمیسیون عفو کسب تکلیف شود.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 10 ـ در مقررات و نظامات دولتی مجازات و اقدام تامینی و تربیتی باید به موجب قانونی باشد که قبل از وقوع جرم مقرر شده است و مرتکب هیچ رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل را نمیتوان به موجب قانون موخر به مجازات یا اقدامات تامینی و تربیتی محکوم کرد لکن چنانچه پس از وقوع جرم قانونی مبنی بر تخفیف یا عدم اجرای مجازات یا اقدام تامینی و تربیتی یا از جهاتی مساعدتر به حال مرتکب وضع شود نسبت به جرایم سابق بر وضع آن قانون تا صدور حکم قطعی موثر است. هرگاه به موجب قانون سابق حکم قطعی لازم الاجراء صادرشده باشد به ترتیب زیر عمل می شود: الف ـ اگر رفتاری که در گذشته جرم بوده است به موجب قانون لاحق جرم شناخته نشود حکم قطعی اجراء نمی شود و اگر در جریان اجراء باشد اجرای آن موقوف می شود. در این موارد و همچنین در موردی که حکم قبلا اجراء شده است هیچ گونه اثر کیفری بر آن مترتب نیست. ب ـ اگر مجازات جرمی به موجب قانون لاحق تخفیف یابد قاضی اجرای احکام موظف است قبل از شروع به اجراء یا در حین اجراء از دادگاه صادرکننده حکم قطعی اصلاح آن را طبق قانون جدید تقاضا کند. محکوم نیز می تواند از دادگاه صادرکننده حکم تخفیف مجازات را تقاضا نماید. دادگاه صادرکننده حکم با لحاظ قانون لاحق مجازات قبلی را تخفیف میدهد. مقررات این بند در مورد اقدام تامینی و تربیتی که در مورد اطفال بزهکار اجراء می شود نیز جاری است. در این صورت ولی یا سرپرست وی نیز می تواند تخفیف اقدام تامینی و تربیتی را تقاضا نماید. تبصره ـ مقررات فوق در مورد قوانینی که برای مدت معین و یا موارد خاص وضع شده است مگر به تصریح قانون لاحق اعمال نمی شود.

مشاهده ماده 10 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM