نظریه مشورتی شماره 7/1400/1988

نظریه مشورتی شماره 7/1400/1988

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/1400/1988


شماره نظریه:
7/1400/1988

شماره پرونده:
99-117-1988 ح

تاریخ نظریه:
1400/03/09

استعلام
به استحضار می رساند برخی محاکم در خصوص مطالبات ارزی بانک ها حکم برتبدیل مطالبات ارزی به ریال صادر می کند و این امر موجب ضرر و زیان بانک ها شده و موجب می شود مطالبات ارزی باز و بدون پوشش باقی بماند در همین راستا و به منظور تسهیل در وصول مطالبات ارزی و فراهم آمدن امکان دفاع از مطالبات بانک ها در محاکم قضایی پس از اخذ نظر وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور طی نامه ای امکان اخذ سفته با درج مبلغ ارزی به عنوان وثیقه غیر نقدی تعهدات ارزی تسهیلات ارزی اعطایی گشایش اعتبارات اسنادی ارزی صدور ضمانت نامه های ارزی و. .. را اعلام و میزان نرخ و چگونگی اخذ مالیات سفته های یاد شده حق تمبر به شبکه بانکی کشور ابلاغ شد. در این راستا وزارت امور اقتصادی و دارایی متن مهر قابل درج در ظهر سفته¬های ارزی را به شرح ذیل پیشنهاد کرده است: مبلغ سفته به میزان عدد به حروف به. ... نوع ارز. .. می باشد که بر اساس نرخ روز ارز به تاریخ. ../.../... مندرج در سامانه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (رسمی/ بازار ثانویه/ بازارآزاد) معادل مبلغ عدد به حروف به. .. ریال محاسبه گردیده است و حق تمبر آن به میزان عدد به حروف به. .. ریال به موجب قبض مالیاتی شماره. ....... مورخ/.../.../... از متقاضی اخذ و به حساب¬های مربوط واریز شده است. به موجب ماده 61 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 بهای خواسته از نظر هزینه دادرسی و امکان تجدیدنظرخواهی همان مبلغی است که در دادخواست قید شده است؛ مگر این که قانون ترتیب دیگری معین کرده باشد. همچنین وفق ماده 62 این قانون؛ مذکور که بیان می دارد: اگر خواسته پول رایج ایران باشد بهای آن عبارت است از مبلغ مورد مطالبه و اگر پول خارجی باشد ارزیابی آن به نرخ رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در تاریخ تقدیم دادخواست بهای خواسته محسوب می شود. مواد مذکور در مقام بیان تقویم خواسته در دعاوی مالی به منظور محاسبه و اخذ هزینه دادرسی به پول رایج کشور است. بند 3 ماده 51 قانون مزبور نیز که «تعیین خواسته و بهای آن» در دادخواست را از نکات لازم الرعایه در زمان تنظیم دادخواست ذکر داشته است؛ دلالت بر این دارد که خواسته و بهای آن دو مقوله مجزا از یکدیگر است؛ بنابراین اصولا تقویم خواسته به ریال منافاتی با طرح دعوای مطالبه وجه سفته ارزی به ارز مندرج در آن ندارد. با این حال درج متن پیشنهادی وزارت امور اقتصادی و دارایی به شرح فوق در ظهر سفته های ارزی که صرفا جهت محاسبه و وصول مالیات مربوطه خواهد بود ممکن است موجب ارائه تفاسیر مختلف از سوی مراجع قضایی و ایجاد تردید در خصوص امکان وصول مبلغ سفته ارزی به ارز مندرج در آن و در نتیجه صدور حکم به صورت ریالی در مورد مطالبات ارزی مذکور شود.بنابراین به منظور پیشگیری از ایجاد هرگونه ابهام و اتخاذ رویه واحد در این زمینه خواهشمند است نظریه حقوقی آن اداره کل را در خصوص امکان وصول مبلغ سفته ارزی به ارز مندرج در آن و لزوم صدور حکم توسط محاکم در این موارد به صورت ارزی اعلام فرمایید.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
با توجه به مواد 252 و 253 قانون تجارت مصوب 1311 و قسمت اخیر بند «ج» ماده 2 قانون پولی و بانکی کشور مصوب 1351 با اصلاحات و الحاقات بعدی علی الاصول صدور سفته و حکم به پرداخت نوع ارز مندرج در آن با رعایت مقررات ارزی کشور بلامانع است. در فرض سوال در مواردی که بانک ها مطابق مقررات مجاز به اخذ سفته ارزی به عنوان تضمین تعهدات ارزی (تسهیلات ارزی گشایش اعتبارات اسنادی ارزی صدور ضمانت نامه های ارزی و. ..) هستند دادگاه ها مطابق خواسته حکم به پرداخت مبلغ سفته ارزی به ارز مندرج در آن صادر می کند و میزان و چگونگی اخذ مالیات (حق تمبر) سفته ارزی از سوی سازمان امور مالیاتی کشور موثر در مقام نبوده و منافاتی با طرح دعوای مطالبه وجه سفته ارزی ندارد.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 61 - بهای خواسته از نظر هزینه دادرسی و امکان تجدیدنظرخواهی همان مبلغی است که در دادخواست قید شده است مگر این که قانون ترتیب دیگری معین کرده باشد.

مشاهده ماده 61 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 252 ـ پرداخت برات به انواع پولی که در آن معین شده به عمل می آید.

مشاهده ماده 252 قانون تجارت

ماده 253 ـ اگر دارنده برات به برات دهنده یا کسی که برات را به او منتقل کرده است پولی غیر از آن نوع که در برات معین شده است بدهد و آن برات در نتیجه نکول یا امتناع از قبول یا عدم تادیه اعتراض شود دارنده برات می تواند از دهنده برات یا انتقال دهنده نوع پولی را که داده یا نوع پولی که در برات معین شده مطالبه کند ولی از سایر مسئولین وجه برات جز نوع پولی که در برات معین شده قابل مطالبه نیست.

مشاهده ماده 253 قانون تجارت

ماده 2 ـ الف - پول رایج کشور به صورت اسکناس و سکه های فلزی قابل انتشار است. ب - فقط اسکناس و پولهای فلزی که در تاریخ تصویب این قانون در جریان بوده و یا طبق این قانون انتشار می یابد جریان قانونی و قوه ابراء دارد. ج - تعهد پرداخت هرگونه دین و یا بدهی فقط به پول رایج کشور انجام پذیر است مگر آن که با رعایت مقررات ارزی کشور ترتیب دیگری بین بدهکار و بستانکار داده شده باشد. د - مسکوکات طلا رواج قانونی ندارد. ه - مقررات مربوط به ورود و صدور طلا و نقره به پیشنهاد رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و موافقت وزیر دارایی و تصویب هیات وزیران تعیین می شود. و - مبلغ اسمی ـ شکل ـ جنس ـ رنگ ـ اندازه ـ نقشه و سایر مشخصات اسکناس ها و سکه های فلزی رایج کشور به پیشنهاد رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و تصویب وزیر دارایی با رعایت مقررات این قانون تعیین خواهد گردید. میزان سکه های فلزی به پیشنهاد رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و تصویب وزیر دارایی تعیین خواهد شد. ز - اسکناس دارای امضاء وزیر دارایی و رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.

مشاهده ماده 2 قانون پولی و بانکی کشور

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM