نظریه مشورتی شماره 2914/95/7

نظریه مشورتی شماره 2914/95/7

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 2914/95/7


شماره نظریه:
2914/95/7

شماره پرونده:
1743-1/3-95

تاریخ نظریه:
1395/11/16

استعلام
1-محکوم¬علیه دارای یک واحد منزل مسکونی است و اقدام به ازدواج نموده ولی در دوران نامزدی با همسرش اختلاف پیدا کرده و زوجه از بابت مطالبه مهریه تقاضای توقیف آن منزل را نموده است نظر به اینکه زوج فعلا با پدر و مادرش زندگی می¬نماید و سکونت او در منزل به علت عدم شروع زندگی مشترک بالفعل نیست ولی منزل در شان و منزلت اوست با لحاظ بند الف از ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت¬های مالی مصوب 93 آیا مسکن یاد شده مشمول مستثنیات دین است یا خیر؟ 2-زوجه اقدام به توقیف سهم الارث زوج از باب مطالبه مهریه خود نموده است نظر به اینکه ملک توقیفی آپارتمان 2 طبقه بوده و دریک طبقه زوج و مادرش زندگی می¬نمایند و در طبقه دیگر 2 خواهرش زندگی می¬نماید و حسب ارزیابی کارشناس سهم الارث زوج تقریبا 000/00/500/1 ریال می¬باشد آیا سهم الارث مذکور قابل توقیف است یا مشمول مستثنیات دین می¬باشد؟ 3- زوجه اقدام به توقیف امتیاز پیش خرید مسکن زوج از باب مطالبه مهریه خود نموده است نظر به اینکه زوج فعلا مبلغ کمتر از 000/000/000/1 ریال تاکنون بابت قرارداد مذکور پرداخت نموده و در شرایط فعلی امکان سکونت در آن وجود نداشته و مدتی طول می کشد که آپارتمان مذکور تکمیل شود و ضمنا اقساطی نیز از آن آپارتمان باقی¬مانده آیا مشمول مستثنیات دین است یا خیر؟ 4-محکوم¬علیه دارای یک باب مغازه است (اعم از مالکیت یا سرقفلی) و محکوم¬له از باب طلبش اقدام به توقیف مغازه مذکور می¬نماید نظر به اینکه تنها منبع درآمد محکوم¬علیه همان مغازه توقیفی است و در بند ه ماده 24 از قانون نحوه اجرای محکومیت¬های مالی مصوب 93 به وسایل و ابزارکار کسبه و. . اشاره شده است آیامغازه مذکور مشمول مستثنیات دین می باشد یا خیر؟ 5-زوجه اقدام به توقیف منزل مسکونی نموده که سه دانگ از آن متعلق به خود زوجه بوده و سه دانگ دیگر متعلق به زوج می باشد خواهشمنداست سه حالت مقرر را جواب دهید. الف-زوج در آن ملک سکونت دارد ولی زوجه ساکن نیست آیا مشمول مستثنیات دین است یاخیر؟ ب-زوجه در آن ملک سکونت دارد ولی زوج درآن ساکن نیست آیا زوج میتواند از باب طلبش آن را توقیف و به فروش برساند. ج-هیچ کدام از طرفین در آن ساکن نیستند و خالی از سکنه بوده ولی مهیا برای سکونت است آیا زوجه می¬تواند از باب طلبش آن را توقیف و به فروش برساند./

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1-مقصود از منزل مسکونی مذکور در بند الف ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی 1394 منزلی است که عرفا محل سکونت محکوم علیه تلقی شود و تشخیص مصداق به عهده مرجع قضایی مربوط است. 2-با عنایت به اینکه منزلی که عرفا محل سکونت محکوم¬علیه یاشد از مستثنیات دین می¬باشد بنابراین در فرض سوال چنانچه سهم الارث محکوم علیه عرفا در شان او باشد جزء مستثنیات دین است اما اگر سهم الارث وی عرفا بیش از نیاز و شان او در حالت اعسار وی باشد مازاد بر قیمت منزل مناسب عرفی خارج از مستثنیات می¬باشد و محکوم¬به از آن قابل مطالبه است و تشخیص مصداق بر عهده مرجع قضایی مربوط است. 3-مطابق بند الف ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394 منزل مسکونی در شان محکوم علیه درحالت اعسار جزء مستثنیات دین است و منظور از منزل مسکونی محلی است که قابلیت سکونت محکوم علیه و افراد تحت تکفل او را داشته باشد؛ همچنین اموال مشمول مستثنیات دین همانطور که درصدرماده 24 این قانون تاکید شده حصری و استثنایی بوده و قابل تسری به سایر اموال محکوم علیه نیست و با عنایت به اصل لزوم ادای دین مستثنیات دین را باید محدود و مضیق تفسیر نمود. بنابراین امتیاز مسکن یا مبلغ متعلق به محکوم علیه در شرکت تعاونی مسکن جزء مستثنیات دین محسوب نمی گردد. 4-بند « ه » ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت¬های مالی مصوب 1394 وسایل و ابزار کار کسبه پیشه وران کشاورزان و سایر اشخاص را که برای امرار معاش ضروری آنها و افراد تحت تکفل شان لازم است در ردیف مستثنیات دین قرار داده است با عنایت به اینکه مغازه و سرقفلی جزء وسایل و ابزار کار تلقی نمی¬شود و با توجه به اصل وجوب ادای دین در فرض سوال مغازه و سرقفلی جزء مستثنیات دین تلقی نمی¬گردد. 5-با عنایت به اینکه منزل مسکونی که عرفا محل سکونت محکوم¬علیه تلقی شود مستثنیات دین می¬باشد بنابراین در فرض سوال چنانچه منزل مسکونی محکوم¬علیه عرفا در شان وی و محل سکونت او باشد جزو مستثنیان دین است گرچه وی فقط مالک سه دانگ آن باشد./

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 24ـ مستثنیات دین صرفا شامل موارد زیر است: الف ـ منزل مسکونی که عرفا در شان محکوم علیه در حالت اعسار او باشد. ب ـ اثاثیه مورد نیاز زندگی که برای رفع حوائج ضروری محکوم علیه و افراد تحت تکفل وی لازم است. ج ـ آذوقه موجود به قدر احتیاج محکوم علیه و افراد تحت تکفل وی برای مدتی که عرفا آذوقه ذخیره می شود. د ـ کتب و ابزار علمی و تحقیقاتی برای اهل علم و تحقیق متناسب با شان آنها هـ ـ وسایل و ابزار کار کسبه پیشه وران کشاورزان و سایر اشخاص که برای امرار معاش ضروری آنها و افراد تحت تکفلشان لازم است. وـ تلفن مورد نیاز مدیون زـ مبلغی که در ضمن عقد اجاره به موجر پرداخت می شود مشروط بر اینکه پرداخت اجاره بها بدون آن موجب عسر و حرج گردد و عین مستاجره مورد نیاز مدیون بوده و بالاتر از شان او نباشد. تبصره 1ـ چنانچه منزل مسکونی محکوم علیه بیش از نیاز و شان عرفی او در حالت اعسارش بوده و مال دیگری از وی در دسترس نباشد و مشارالیه حاضر به فروش منزل مسکونی خود تحت نظارت مرجع اجراءکننده رای نباشد به تقاضای محکوم له به وسیله مرجع اجراءکننده حکم با رعایت تشریفات قانونی به فروش رفته و مازاد بر قیمت منزل مناسب عرفی صرف تادیه دیون محکوم علیه خواهد شد مگر اینکه استیفای محکوم به به طریق سهل تری مانند استیفاء از محل منافع بخش مازاد منزل مسکونی محکوم علیه یا انتقال سهم مشاعی از آن به شخص ثالث یا طلبکار امکان پذیر باشد که در این صورت محکوم به از طرق مذکور استیفاء خواهد شد. تبصره 2ـ چنانچه به حکم قانون مستثنیات دین تبدیل به عوض دیگری شده باشد مانند اینکه مسکن به دلیل قرار گرفتن در طرحهای عمرانی تبدیل به وجه گردد یا در اثر از بین رفتن عوضی دریافت شده باشد وصول محکوم به از آن امکان پذیر است مگر اینکه محرز شود مدیون قصد تهیه موضوع نخستین را دارد.

مشاهده ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM