نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1380/12/02

برگزار شده توسط:
استان فارس/ شهر شیراز

موضوع:
تقاضای تخلیه مورد اجاره توسط یکی از شرکا

پرسش:
در زمان حاکمیت قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1356 سه نفر که مالک یک مغازه می باشند آن را به دیگری اجاره داده و شرط کرده¬اند که مستاجر حق واگذاری مورد اجاره را به غیر ندارد لیکن مستاجر از شرط تخلف نموده و آن را به دیگری واگذار کرده است. حال اگر دو نفر از مالکین با این واگذاری موافقت کرده و نفر سوم موافقت نکند آیا او به استناد تبصره 1 ماده 19 قانون ذکر شده حق درخواست تخلیه مورد اجاره را نسبت به سهم خود دارد؟

نظر هیئت عالی:
در پاسخ مسیله مطروحه باید با در نظر گرفتن تعارضی که بین حقوق یکی از مالکین مورد اجاره و حقوق استیجاری مستاجر جدید که سهم دو نفر از مالکین ملک از طرف مستاجر قبلی با موافقت دو نفر مالکین به وی منتقل شده بوجود می آید موضوع را مورد بررسی قرار داد زیرا با وصف اقدام مستاجر با انتقال مورد اجاره به غیر که مورد موافقت دو نفر از سه نفر مالکین قرار گرفته برای مستاجر جدید حق مالکیت در منافع ملک قدر متیقن به میزان سهم مشاعی دو نفر از مالکین به وجود می آید و منتقل الیه در حد مالکیت این دو نفر از نظر قانون مستاجر شناخته می شود. از طرفی در جایی که حق انتقال به غیر از مستاجر سلب شده باشد و یکی از مالکین راضی به انتقال به غیر نباشد وفق قسمت دوم ماده 19 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 که حاکم بر رابطه اجاره بوده است برای مالک مزبور حق تخلیه مورد اجاره در ازای پرداخت نیمی از حق کسب یا پیشه یا تجارت به وجود آمده است و همچنان که بیان شد بین حقوق این مالک و حقوق مستاجر جدید معارضه وجود دارد و در چنین صورتی صدور حکم تخلیه مورد اجاره صرفا به درخواست یکی از مالکین که رضایت به انتقال مورد اجاره به غیر نداده است منافی حقوق مستاجر جدید در سهم سایر مالکین است و چون در مورد محل کسب یا پیشه یا تجارت آن چنان که از مجموعه مقررات قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1356 استفاده می شود قانونگذار بیشتر در مقام تحکیم حقوق مستاجر است کما این که حتی بعد از انقضای مدت اجاره جواز ادامه تصرفات مستاجر در مورد اجاره محل کسب یا پیشه یا تجارت به رسمیت شناخته شده است بهتر آن است که در این مورد دعوا تخلیه احد از مالکین غیرمسموع تشخیص شود و مورد پذیرش قرار نگیرد خاصه این که از نظر کیفیت اجاره حکم تخلیه و موضوع تادیه نصف حق و کسب و پیشه به اعتبار مورد به مستاجر یا متصرف هم اشکالات عدیده وجود دارد.

نظر اتفاقی:
با توجه به تبصره 1 ماده 19 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1356 احد از مالکین مشاعی که با انتقال مورد اجاره توسط مستاجر به شخص ثالث موافق نیست حق درخواست تخلیه نسبت به حصه مشاعی خود را خواهد داشت در این صورت باید نصف حق کسب و پیشه و تجارت به نسبت سهم خود به مستاجر یا متصرف حسب مورد بپردازد. اجرای حکم تخلیه با استفاده از ملاک ماده 43 قانون اجرای احکام مدنی میسور است لیکن تصرف محکوم له در عین مستاجره مشمول مقررات املاک مشاعی است. نظریه شماره 4593/7 ـ 2/12/1362 اداره حقوقی قوه قضاییه به این شرح «به طور کلی وقتی محل کسب دارای مالکین متعدد بوده که مشاعا در مورد اجاره سهیم هستند و بعضی از مالکین به علل مندرج در قانون موجر و مستاجر درخواست تخلیه مشاعی محل کسب را می نمایند مقررات قانون مذکور (قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1356) که به طور عام جاری است در مورد بحث قابل اعمال بوده و می توان حکم بر تخلیه سهم مشاعی صادر نمود» موید این معناست.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 19 ـ در صورتی که مستاجر محل کسب یا پیشه یا تجارت به موجب اجاره نامه حق انتقال به غیر داشته باشد می تواند برای همان شغل یا مشابه آن منافع مورد اجاره را با سند رسمی به دیگری انتقال دهد. هر گاه در اجاره نامه حق انتقال به غیر سلب شده یا اجاره نامه ای در بین نبوده و مالک راضی به انتقال به غیر نباشد باید در مقابل تخلیه مورد اجاره حق کسب یا پیشه یا تجارت مستاجر را بپردازد والا مستاجر می تواند برای تنظیم سند انتقال به دادگاه مراجعه کند در این صورت دادگاه حکم به تجویز انتقال منافع مورد اجاره به غیر و تنظیم سند انتقال در دفترخانه تنظیم کننده سند اجاره نامه سابق یا دفترخانه نزدیک ملک ( اگر اجاره نامه رسمی در بین نباشد) صادر و رونوشت آن را به دفترخانه مربوط ارسال می نماید و مراتب را به موجر نیز اعلام خواهد نمود مستاجر جدید از هر حیث نسبت به تمام شرایط اجاره قائم مقام مستاجر سابق خواهد بود. هر گاه ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ حکم قطعی منافع مورد اجاره با سند رسمی به مستاجر جدید انتقال داده نشود حکم مزبور ملغی الاثر خواهد بود. تبصره 1 ـ در صورتی که مستاجر بدون رعایت مقررات این ماده مورد اجاره را به دیگری واگذار نماید موجر حق درخواست تخلیه را خواهد داشت و حکم تخلیه علیه متصرف یا مستاجر اجرا خواهد شد. و در این مورد مستاجر یا متصرف حسب مورد استحقاق دریافت نصف حق کسب یا پیشه یا تجارت را خواهد داشت. تبصره 2 ـ حق کسب یا پیشه یا تجارت به مستاجر همان محل اختصاص دارد و انتقال آن به مستاجر جدید فقط با تنظیم سند رسمی معتبر خواهد بود.

مشاهده ماده 19 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356

ماده 43 ـ در مواردی که حکم خلع ید علیه متصرف ملک مشاع به نفع مالک قسمتی از ملک مشاع صادر شده باشد از تمام ملک خلع ید می شود ولی تصرف محکوم له در ملک خلع ید شده مشمول مقررات املاک مشاعی است.

مشاهده ماده 43 قانون اجرای احکام مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM