نشست قضایی شماره 1398-5803

نشست قضایی شماره 1398-5803

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1398-5803


کد نشست:
1398-5803

تاریخ برگزاری:
1396/12/05

برگزار شده توسط:
استان فارس/ شهر شیراز

موضوع:
ماهیت مجازات های جایگزین حدود در خصوص نوجوانان

پرسش:
با عنایت به مفاد ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که اشعار داشته: «در جرایم موجب حد یا قصاص هر گاه افراد بالغ کمتر از هجده سال ماهیت جرم انجام شده یا حرمت آن را درک نکنند و یا در رشد و کمال عقل آنها شبهه باشد حسب مورد با توجه به سن آن ها به مجازات های پیش بینی شده در این فصل محکوم می گردند.»

نظر هیئت عالی:
آنچه در راستای احراز مصداق ماده 91 قانون مجازات اسلامی به عنوان مجازات تعیین می شود فاقد اوصاف حد و قصاص حسب مورد است؛ بناء علیه از قواعد و مقررات مربوط به مجازات های تعزیری تبعیت می کند؛ نظریه اکثریت در حد استنتاج مرقوم تایید می گردد.

نظر اکثریت:
نظر به اینکه مجازات های حدی لا یتغیر می باشند و قابل تخفیف تبدیل تعلیق و... نیستند اما آنچه که در راستای ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در خصوص نوجوانان اعمال می گردد ماهیتی کاملا متفاوت از مجازات حدی دارد؛ مثلا جایی که در خصوص بزه لواط دخولی به عنف یا زنای به عنف که مجازات قانونی آن اعدام است اما به لحاظ عدم رشد و کمال عقلانی مرتکب به نگهداری در کانون اصلاح و تربیت محکوم می گردد چه تجانسی بین اعدام و نگهداری در کانون می باشد و ماهیت مجازات کاملا تغییر می کند و از سلب حیات به حبس تغییر می یابد و در نتیجه هم قابل تخفیف می باشد و هم می تواند پس ازحصول شرایط چنانچه مرتکب جرایم متعددی شده باشد قاعده جمع جرایم و اعمال مجازات اشد را در راستای اعمال ماده 134 قانون مجازات اسلامی در مورد وی قابل اجرا دانست.

نظر اقلیت:
هر چندکه در خصوص نوجوانان چنانچه مشمول ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 شوند نوع مجازات تغییر می یابد اما چون ماهیت جرم تغییر نمی یابد لذا مجازات جایگزین حد از همان قواعد مجازات های حدی تبعیت می کنند و قابل تخفیف نیستند و اعطای آزادی مشروط و تعلیق مجازات نسبت به آنها ممکن نیست و چنانچه نوجوان مرتکب جرایم متعدد شده باشد مجازات اشد تعزیری با مجازات جایگزین حد در اجرای احکام جمع و نسبت به محکوم علیه اعمال می گردد.

مبحث:
حقوق جزای عمومی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 91 ـ در جرایم موجب حد یا قصاص هرگاه افراد بالغ کمتر از هجده سال ماهیت جرم انجام شده و یا حرمت آن را درک نکنند و یا در رشد و کمال عقل آنان شبهه وجود داشته باشد حسب مورد با توجه به سن آنها به مجازات های پیش بینی شده در این فصل محکوم می شوند. تبصره ـ دادگاه برای تشخیص رشد و کمال عقل می تواند نظر پزشکی قانونی را استعلام یا از هر طریق دیگر که مقتضی بداند استفاده کند.

مشاهده ماده 91 قانون مجازات اسلامی

ماده 134 ـ در جرایم موجب تعزیر هرگاه جرایم ارتکابی بیش از سه جرم نباشد دادگاه برای هر یک از آن جرایم حداکثر مجازات مقرر را حکم می کند و هرگاه جرایم ارتکابی بیش از سه جرم باشد مجازات هر یک را بیش از حداکثر مجازات مقرر قانونی مشروط به اینکه از حداکثر به اضافه نصف آن تجاوز نکند تعیین می نماید. در هر یک از موارد فوق فقط مجازات اشد قابل اجراء است و اگر مجازات اشد به یکی از علل قانونی تقلیل یابد یا تبدیل یا غیرقابل اجراء شود مجازات اشد بعدی اجراء می گردد. در هر مورد که مجازات فاقد حداقل و حداکثر باشد اگر جرایم ارتکابی بیش از سه جرم نباشد تا یک چهارم و اگر جرایم ارتکابی بیش از سه جرم باشد تا نصف مجازات مقرر قانونی به اصل آن اضافه می گردد. تبصره 1 ـ در صورتیکه از رفتار مجرمانه واحد نتایج مجرمانه متعدد حاصل شود طبق مقررات فوق عمل می شود. تبصره 2 ـ در صورتی که مجموع جرایم ارتکابی در قانون عنوان مجرمانه خاصی داشته باشد مقررات تعدد جرم اعمال نمی شود و مرتکب به مجازات مقرر در قانون محکوم می گردد. تبصره 3 ـ در تعدد جرم در صورت وجود جهات تخفیف دادگاه می تواند مجازات مرتکب را تا میانگین حداقل و حداکثر و چنانچه مجازات فاقد حداقل و حداکثر باشد تا نصف آن تقلیل دهد. تبصره 4 ـ مقررات تعدد جرم در مورد جرایم تعزیری درجه های هفت و هشت اجراء نمی شود. این مجازات ها با هم و نیز با مجازات های تعزیری درجه یک تا شش جمع می گردد.

مشاهده ماده 134 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM