نشست قضایی شماره 1398-6119

نشست قضایی شماره 1398-6119

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1398-6119


کد نشست:
1398-6119

تاریخ برگزاری:
1397/08/09

برگزار شده توسط:
استان گلستان/ شهر گرگان

موضوع:
اثبات زوجیت و مطالبه مهریه بدون عقدنامه کتبی

پرسش:
خانمی به طرفیت وراث متوفی دادخواست اثبات زوجیت و مطالبه مهریه به تعداد 1000 سکه را تقدیم نموده و حال آنکه عقد نامه کتبی وجود نداشته و دلیل خواهان گواهی عاقد می باشد که به ایجاد عقد گواهی داده است و ضمنا یکی از دلایل خواهان گواهی بر اقرار متوفی است که متوفی در زمان حیات نزد فردی اقرار نموده که دارای همسر دوم است و ضمنا فرد دیگری هم در جلسه دادگاه گواهی داده که متوفی و خواهان گاهی اوقات که با هم حضور داشته اند را مشاهده نموده است؛ تکلیف دادگاه چه می باشد؟

نظر هیئت عالی:
دادگاه تکلیف به رسیدگی و صدور رای مقتضی (نفیا یا اثباتا) دارد؛ چه قانون مدنی ایران به تبعیت از فقه امامیه برای اثبات زوجیت بین زوج و زوجه اعتقاد به اصل آزادی دلایل اثباتی دارد و در این خصوص می توان به هر یک از دلایل اثباتی عنوان شده در ماده 1258 قانون مدنی رجوع و استناد کرد؛ در نتیجه مجموعه دلایل و اماراتی که در فرض مسیله طرح و بیان شده می تواند مبنای ارزیابی دادگاه قرار گرفته و النهایه محکمه به استناد ماده 199 ق.آ.د.م پس از ارزیابی دلایل و مستندات ابرازی خواهان مبادرت به انشای حکم نماید.

نظر اکثریت:
هر چند گواهی گواهان خواهان بر میزان مقرر قانونی در ماده 230 قانون آیین دادرسی مدنی نمی باشد ولیکن ماده 1258 قانون مدنی دلایل اثبات دعوا را احصاء نموده است که عبارت از اقرار – اسناد کتبی – شهادت - امارات – قسم می باشند؛ آیین دارسی مدنی در خصوص ترکیب شهود پرداخته است ولیکن مقررات آیین دارسی مدنی نافی آن نمی باشد؛ اگر در موردی دلایل و شهود به نصاب قانونی ابراز نشده دادگاه نتواند از امارات کمک بگیرد دادگاه به استناد ماده 1258 قانون مدنی و 199 قانون آیین دادرسی مدنی این اختیار را دارد تا نسبت به سایر دلایل اثبات دعوی من جمله امارات توجه نماید. در زمانی که خواهان شهود به میزان و نصاب قانونی آن به دادگاه تعرفه نکرده دادگاه رسیدگی کننده به دعوی می تواند به امارات (قانونی یا قضایی) مراجعه کند و با استناد از امارات در خصوص خواسته فوق الذکر اظهار نظر نماید؛ مضافا اینکه قانون مدنی به تبعیت از فقه شیعه برای اثبات رابطه زوجیت فیمابین زوج و زوجه اعتقاد به اصل آزادی دلایل اثباتی دارد و در جهت اثبات رابطه زوجیت می توان به هر یک ادله عنوان شده در ماده 1258 جهت اثبات رجوع کرد؛ در نتیجه در ما نحن فیه دادگاه می تواند علاوه بر تحقیق از عاقد و فردی که گواهی بر اقرار داده سایر تحقیقات لازم در خصوص نحوه زندگی خواهان و متوفی (در زمان حیات) و غیره را به عمل آورده و مبادرت به صدور حکم نماید؛ البته لازم به ذکر است که در این خصوص چون زوج فوت نموده است به استناد مواد 278 و 279 خواهان علاوه بر ارایه ادله و امارات می بایست مبادرت به اداء سوگند نماید.

نظر اقلیت:
به استناد ماده 278 و 279 قانون آیین دادرسی مدنی می گوییم دعوی بر میت با قسم باشد ناظر به فرضی است که دلایل کامل می باشد؛ جهت دقت بیشتر بعد از تکمیل ادله خواهان باید سوگند اداء نماید در خصوص اصل نکاح و دعوی مربوط به آن یک مقام ثبوت داریم یعنی اینکه فی الواقع عقد واقع شده یا خیر؛ و یک مقام اثبات داریم که باید طبق قانون آیین دادرسی مدنی (ماده 230 قانون آیین دادرسی مدنی) دلایل ابراز گردد؛ دعوی اثبات زوجیت دعوی غیرمالی است و وفق دیدگاه طرفداران نظام ادله قانونی حتما خواهان باید دلایل مد نظر مقنن در ماده 230 قانون آیین دادرسی مدنی را ابراز نماید و الا دعوی خواهان به جهت عدم ارایه دلیل مدنظر مقنن محکوم به رد می باشد.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 199 - در کلیه امور حقوقی دادگاه علاوه بر رسیدگی به دلایل مورد استناد طرفین دعوا هرگونه تحقیق یا اقدامی که برای کشف حقیقت لازم باشد انجام خواهد داد.

مشاهده ماده 199 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 230 - در دعاوی مدنی ( حقوقی) تعداد و جنسیت گواه همچنین ترکیب گواهان با سوگند به ترتیب ذیل می باشد: الف - اصل طلاق و اقسام آن و رجوع در طلاق و نیز دعاوی غیر مالی از قبیل مسلمان بودن بلوغ جرح و تعدیل عفو از قصاص وکالت وصیت با گواهی دو مرد. ب - دعاوی مالی یا آنچه که مقصود از آن مال می باشد از قبیل د ین ثمن مبیع معاملات وقف اجاره وصیت به نفع مدعی غصب جنایات خطائی و شبه عمد که موجب دیه است با گواهی دو مرد یا یک مرد و دو زن. چنانچه برای خواهان امکان اقامه بینه شرعی نباشد می تواند با معرفی یک گواه مرد یا دو زن به ضمیمه یک سوگند ادعای خود را اثبات کند. درموارد مذکور در این بند ابتدا گواه واجد شرایط شهادت می دهد سپس سوگند توسط خواهان ادا می شود. ج - دعاوی که اطلاع بر آنها معمولا دراختیار زنان است از قبیل ولادت رضاع بکارت عیوب درونی زنان با گواهی چهار زن دو مرد یا یک مرد و دو زن. د - اصل نکاح با گواهی دو مرد و یا یک مرد و دو زن.

مشاهده ماده 230 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 278 - در دعوای بر میت پس از اقامه بینه سوگند خواهان نیز لازم است و درصورت امتناع از سوگند حق وی ساقط می شود.

مشاهده ماده 278 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 279 - هرگاه خواهان در دعوای بر میت وارث صاحب حق باشد و بر اثبات ادعای خود اقامه بینه کند علاوه بر آن باید اداء سوگند نماید. درصورت عدم اتیان سوگند حق مورد ادعا ساقط خواهد شد. تبصره 1 - درصورت تعدد وراث هر یک نسبت به سهم خود باید ادای سوگند نمایند چنانچه بعضی ادای سوگند نموده و بعضی نکول کنند ادعا نسبت به کسانی که ادای سوگند کرده ثابت و نسبت به نکول کنندگان ساقط خواهد شد. تبصره 2 - چنانچه وراث خوانده متعدد باشند و خواهان شخص دیگری باشد پس از اقامه بینه توسط خواهان ادای یک سوگند کفایت می کند.

مشاهده ماده 279 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 1258 - دلائل اثبات دعوی از قرار ذیل است : 1 – اقرار؛ 2 – اسناد کتبی؛ 3 – شهادت؛ 4 – امارات؛ 5 – قسم.

مشاهده ماده 1258 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM