نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1390/02/11

برگزار شده توسط:
استان قم/ شهر قم

موضوع:
طرح دعوای مجدد مطالبه ثمن معامله

پرسش:
اگر شخص (الف) ملک خود را به شخص (ب) بفروشد و خریدار بابت ثمن معامله چک¬های شخص (ج) را به فروشنده تحویل دهد و در موعد مقرر چک¬ها وصول نشود و فروشنده با تقدیم دادخواست وجه چک¬ها را از (ج) (صاحب چک¬ها) مطالبه کند و حکم صادر شود و به دلیل فاقد اموال بودن نامبرده و یا متواری بودن محکوم¬علیه امکان اجرای حکم نباشد آیا فروشنده مجددا می¬تواند به طرفیت خریدار (مدیون اصلی) و با توجه به این که چک وسیله پرداخت است طرح دعوا کرده و ثمن معامله را مطالبه کند؟

نظر هیئت عالی:
نشست قضایی (1) مدنی: صدور و تسلیم چک به اعتبار توافق متعاملین از آثار عقد بیع به اعتبار مالکیت ثمن برای بایع است و چون صدور چک و تسلیم آن به فروشنده با ماده 315 قانون تجارت منطبق است و مشتری چک را به بایع واگذار کرده است؛ لذا موضوع با توجه به مقررات قانون تجارت و قانون صدور چک بلامحل قابل تعقیب کیفری و قابل مطالبه از نظر حقوقی بوده است و با توجه به طرح دعوا و صدور حکم به پرداخت وجه آن طرح دعوای مجدد مطالبه ثمن معامله قابل توجیه به نظر نمی¬رسد. بنابراین از حیث نتیجه نظر اقلیت تایید می¬شود.

نظر اکثریت:
چک ثمن معامله تلقی نمی¬شود و اگر نقد (پرداخت) نشود بحث خیار تاخیر ثمن و... مطرح می¬شود. علاوه بر تعریف چک در ماده 310 قانون تجارت در ماده 313 همین قانون نیز آمده است: «وجه چک باید به محض ارایه کارسازی شود.» بنابراین در فرض سوال که ثمن دریافت نشده است فروشنده می¬تواند علی¬رغم این که علیه صادرکننده چک اقدام کرده است علیه خریدار نیز طرح دعوا کند.

نظر اقلیت:
ماده 292 قانون مدنی تکلیف را روشن کرده است که در رابطه با اسباب سقوط تعهدات است. در بند 1 آن ماده آمده است: «وقتی که متعهد و متعهد¬له به تبدیل تعهد اصلی به تعهد جدیدی که قایم¬مقام آن می¬شود به سببی از اسباب تراضی کنند در این صورت متعهد نسبت به تعهد اصلی بری می¬شود.» که حکایت از این دارد که فروشنده حق رجوع به متعهد قبلی را ندارد و نمی¬تواند به خریدار مراجعه کند؛ بلکه باید همان مطالبه وجه چک را پیگیری کند.

مبحث:
آیین دادرسی مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 315 ـ اگر چک در همان مکانی که صادر شده است باید تادیه گردد دارنده چک باید در ظرف پانزده روز از تاریخ صدور وجه آن را مطالبه کند و اگر از یک نقطه به نقطه دیگر ایران صادر شده باشد باید در ظرف چهل و پنج روز از تاریخ صدور چک مطالبه شود. اگر دارنده چک در ظرف مواعد مذکوره در این ماده پرداخت وجه آن را مطالبه نکند دیگر دعوی او بر علیه ظهرنویس مسموع نخواهد بود و اگر وجه چک به سببی که مربوط به محال علیه است از بین برود دعوی دارنده چک بر علیه صادرکننده نیز در محکمه مسموع نیست.

مشاهده ماده 315 قانون تجارت

ماده 310 ـ چک نوشته ای است که به موجب آن صادرکننده وجوهی را که در نزد محال علیه دارد کلا یا بعضا مسترد یا به دیگری واگذار می نماید.

مشاهده ماده 310 قانون تجارت

ماده 292 - تبدیل تعهد در موارد ذیل حاصل می شود: 1 - وقتی که متعهد و متعهدله به تبدیل تعهد اصلی به تعهد جدیدی که قائم مقام آن می شود به سببی از اسباب تراضی نمایند در این صورت متعهد نسبت به تعهد اصلی بری می شود. 2 - وقتی که شخص ثالثی با رضایت متعهدله قبول کند که دین متعهد را ادا نماید. 3 - وقتی که متعهدله مافی الذمه ی متعهد را به کسی دیگر منتقل نماید.

مشاهده ماده 292 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM