نشست قضایی شماره 1399-7332

نشست قضایی شماره 1399-7332

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1399-7332


کد نشست:
1399-7332

تاریخ برگزاری:
1398/05/14

برگزار شده توسط:
استان تهران/ شهر تهران

موضوع:
کلاهبرداری و تصادفات ساختگی

پرسش:
سوال:

نظر هیئت عالی:
همانگونه که در نظریه اکثریت آمده تصادف ساختگی در ماده 61 قانون بیمه اجباری سال 95 واجد عنوان خاص می باشد. در خصوص جرم مذکور با توجه به میزان مجازات که درجه 6 قانونا تعیین شده لهذا شروع به جرم در مجازاتهای قانونی تا درجه پنج واجد مجوز قانونی است.

نظر اکثریت:
کلاهبرداری درصنعت بیمه از بدو تشکیل بیمه وجود داشته است و قبل از تصویب قانون بیمه اجباری مصوب سال 1395 با توجه به اینکه قانون سابق در خصوص تصادفات ساختگی ساکت بود مرتکبین به استناد ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء اختلاس و کلاهبرداری مجازات می شدند اما بعد از سال 1395 با تصویب قانون جدید به نظر می رسد قانونگذار تصادف ساختگی را جرم انگاری خاص نموده و در واقع قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء اختلاس و کلاهبرداری را که یک قانون عام می باشد تخصیص نموده و با وجود قانون خاص نباید به قانون عام استناد کرد. به نظر می رسد خواسته قانونگذار بر این امر بوده که با عنایت به اینکه مرتکبین این جرم معمولا از اقشار ضعیف جامعه می باشند رویکرد ملایم تری از باب مجازات نسبت به آنها داشته باشد. همچنین به نظر می رسد موضوع مشمول تعدد معنوی و تبصره یک ماده 134 قانون مجازات اسلامی نمی باشد و در تصادف ساختگی نتایج مجرمانه متعدد حاصل نگردید بلکه تصادف ساختگی از مصادیق جرم کلاهبرداری می باشد اما در خصوص رد مال با عنایت به اینکه ماده 61 قانون بیمه اجباری مصوب 1395 ساکت است به نظر می رسد مستلزم ارایه دادخواست مطالبه خسارت از سوی شرکت بیمه گر یا صندوق تامین یا شخصی که دیه را پرداخت نموده است می باشد و در خصوص شروع به جرم نیز با عنایت به اینکه اساسا مجازات آن درجه 6 می باشد و در شروع با آن با عنایت به اینکه در ماده 122 قانون مجازات اسلامی اساسا برای شروع به جرایم تعزیری مستوجب حبس درجه 6 مجازاتی تعیین نشده است حبس منتفی است و مرتکبین صرفا به جزای نقدی درجه 5 محکوم می گردند و در این خصوص نظریه مشورتی شماره 7/92/964 مورخ 1392/05/26 نیز موید این مطلب می باشد.

نظر اقلیت:
از حیث مجازات به نظر می رسد با توجه به قانون خاص دیگر به قانون عام مراجعه نمی شود اما در خصوص رد مال به نظر می رسد باید به سایر قوانین مراجعه نمود در ماده 214 قانون مجازات اسلامی به طور کلی عنوان نموده " مجرم باید مالی را که در اثر ارتکاب جرم تحصیل کرده است اگر موجود باشد عینا آن را و اگر موجود نباشد مثل آن را و در صورت عدم امکان رد مثل قیمت آن را به صاحبش رد کند و از عمده خسارات وارده نیز بر آید. هرگاه از حیث جزایی وجهی بر عهده مجرم تعلق گیرد استرداد اموال یا تادیه خسارت مدعیان خصوصی بر آن مقدم است" بنابراین به نظر می رسد در خصوص رد مال نیاز به داد خواست مطالبه خسارت نمی باشد ضمن اینکه در ماده 61 قانون بیمه اجباری به جزای نقدی معادل دو برابر وجوه دریافتی اشاره نموده بنابراین در خصوص رد مال هم باید تعیین تکلیف گردد و حتی می توان در خصوص رد مال به ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء اختلاس و کلاهبرداری استناد و حکم صادر نمود و حتی استناد به تبصره 3 ماده 2 قانون اصلاح قانون مبارزه با پولشویی مصوب 1397 که بیان می دارد:" چنانچه ظن نزدیک به علم بر تحصیل مال ازطریق نامشروع وجود داشته باشد در حکم مال نامشروع محسوب و مرتکب در صورتی که مشمول مجازات شدیدتری نباشد به حبس درجه 6 محکوم می شود. در هر صورت مال مزبور ضبط خواهد شد مگر اینکه تحصیل مشروع آن اثبات شود". نیز قابل تامل است. و در خصوص مجازات شروع به جرم نیز به نظرمی رسد اصل بر عالم بودن قانون گذار می باشد و با توجه به اینکه قانون بیمه اجباری قانون موخر بر قانون مجازات اسلامی می باشد و در خصوص تعیین مجازات در خصوص شروع به جرم در ماده 61 قانون مذکور صراحت دارد و به نظر می رسد در مقام جمع ماده 122 قانون مجازات اسلامی و ماده 61 قانون بیمه اجباری مصوب 1395 باید حداقل مجازات مقرر در ماده 122 قانون مجازات اسلامی را در خصوص شروع به جرم لحاظ کنیم.

مبحث:
جزای اختصاصی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 61 ـ هرکس با انجام اعمال متقلبانه مانند صحنه سازی صوری تصادف تعویض خودرو یا ایجاد خسارت عمدی وجوهی را بابت خسارت دریافت کند به حبس تعزیری درجه شش و جزای نقدی معادل دو برابر وجوه دریافتی محکوم می شود. شروع به جرم مندرج در این ماده علاوه بر مجازات مقرر برای شروع به جرم در قانون مجازات اسلامی مستوجب جزای نقدی درجه پنج می باشد.

مشاهده ماده 61 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه

ماده 134 ـ در جرایم موجب تعزیر هرگاه جرایم ارتکابی بیش از سه جرم نباشد دادگاه برای هر یک از آن جرایم حداکثر مجازات مقرر را حکم می کند و هرگاه جرایم ارتکابی بیش از سه جرم باشد مجازات هر یک را بیش از حداکثر مجازات مقرر قانونی مشروط به اینکه از حداکثر به اضافه نصف آن تجاوز نکند تعیین می نماید. در هر یک از موارد فوق فقط مجازات اشد قابل اجراء است و اگر مجازات اشد به یکی از علل قانونی تقلیل یابد یا تبدیل یا غیرقابل اجراء شود مجازات اشد بعدی اجراء می گردد. در هر مورد که مجازات فاقد حداقل و حداکثر باشد اگر جرایم ارتکابی بیش از سه جرم نباشد تا یک چهارم و اگر جرایم ارتکابی بیش از سه جرم باشد تا نصف مجازات مقرر قانونی به اصل آن اضافه می گردد. تبصره 1 ـ در صورتیکه از رفتار مجرمانه واحد نتایج مجرمانه متعدد حاصل شود طبق مقررات فوق عمل می شود. تبصره 2 ـ در صورتی که مجموع جرایم ارتکابی در قانون عنوان مجرمانه خاصی داشته باشد مقررات تعدد جرم اعمال نمی شود و مرتکب به مجازات مقرر در قانون محکوم می گردد. تبصره 3 ـ در تعدد جرم در صورت وجود جهات تخفیف دادگاه می تواند مجازات مرتکب را تا میانگین حداقل و حداکثر و چنانچه مجازات فاقد حداقل و حداکثر باشد تا نصف آن تقلیل دهد. تبصره 4 ـ مقررات تعدد جرم در مورد جرایم تعزیری درجه های هفت و هشت اجراء نمی شود. این مجازات ها با هم و نیز با مجازات های تعزیری درجه یک تا شش جمع می گردد.

مشاهده ماده 134 قانون مجازات اسلامی

ماده 122 ـ هر کس قصد ارتکاب جرمی کرده و شروع به اجرای آن نماید لکن به واسطه عامل خارج از اراده او قصدش معلق بماند به شرح زیر مجازات می شود: الف ـ در جرایمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات حبس دائم یا حبس تعزیری درجه یک تا سه است به حبس تعزیری درجه چهار ب ـ در جرایمی که مجازات قانونی آنها قطع عضو یا حبس تعزیری درجه چهار است به حبس تعزیری درجه پنج پ ـ در جرایمی که مجازات قانونی آنها شلاق حدی یا حبس تعزیری درجه پنج است به حبس تعزیری یا شلاق یا جزای نقدی درجه شش تبصره ـ هرگاه رفتار ارتکابی ارتباط مستقیم با ارتکاب جرم داشته لکن به جهات مادی که مرتکب از آنها بی اطلاع بوده وقوع جرم غیرممکن باشد اقدام انجام شده در حکم شروع به جرم است.

مشاهده ماده 122 قانون مجازات اسلامی

ماده 214 ـ مجرم باید مالی را که در اثر ارتکاب جرم تحصیل کرده است اگر موجود باشد عین آن را و اگر موجود نباشد مثل آن را و در صورت عدم امکان رد مثل قیمت آن را به صاحبش رد کند و از عهده خسارات وارده نیز برآید. هرگاه از حیث جزائی وجهی برعهده مجرم تعلق گیرد استرداد اموال یا تادیه خسارت مدعیان خصوصی بر آن مقدم است.

مشاهده ماده 214 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM