نشست قضایی شماره 1399-6870

نشست قضایی شماره 1399-6870

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1399-6870


کد نشست:
1399-6870

تاریخ برگزاری:
1397/05/04

برگزار شده توسط:
استان اصفهان/ شهر کاشان

موضوع:
انجام معامله بعد از عقد بیع و قبل از تحقق شرط فسخ

پرسش:
چنانچه در عقد بیع شرط فاسخ ذکر گردد و قبل از تحقق شرط فاسخ مورد معامله توسط خریدار به شخص ثالث منتقل گردد پس از تحقق شرط فاسخ آیا امکان استرداد مبیع به فروشنده اولیه وجود دارد؟ و وضعیت بیع دوم فی مابین خریدار و ثالث چگونه می باشد؟

نظر هیئت عالی:
با تحقق شرط فاسخ و انفساخ یا فسخ قرارداد اولیه بین فروشنده و خریدار آثار آن به معامله دوم بین خریدار اول و ثالث تسری نمی یابد و بنا به وحدت ملاک ماده 286 قانون مدنی انتقال قانونی مورد معامله به ثالث در حکم تلف تلقی و مبیع به فروشنده اولیه برنمی گردد؛ چه قرارداد دوم صحیح است و شرایط اساسی صحت قرارداد را علی رغم وجود شرط فاسخ در عقد اول دارد.

نظر اکثریت:
تا قبل از تحقق شرط فاسخ عقد بیع بین خریدار و فروشنده صحیح می باشد و تصرفات خریدار (شامل تصرفات مادی و حقوقی) در مبیع تصرفات مالکانه می باشد و بیع واقع شده فی مابین خریدار و ثالث صحیح می باشد لذا از تحقق شرط فاسخ به واسطه انتقال مورد معامله عین در حکم تلف می باشد و تکلیف خریدار تحویل بدل عین می باشد چرا که مستفاد از وحدت ملاک ماده 286 قانون مدنی انتقال مورد معامله در حکم تلف آن محسوب می شود. از طرفی عقد دوم تمامی شرایط صحت معامله را دارا است و با توجه به اینکه مورد معامله انتقال یافته است و امکان بازگرداندن آن توسط مشروط علیه (خریدار) وجود ندارد تکلیف او از مسترد کردن عین به دادن بدل [در صورت مثلی بودن مثل و در صورت قیمی بودن قیمت] تغییر می یابد فلذا امکان استرداد مبیع وجود ندارد و بیع دوم صحیح می باشد.

نظر اقلیت:
بیع با وجود شرط فاسخ مالکیت قطعی برای خریدار به وجود نمی آورد تا براساس آن بتواند مورد معامله را انتقال دهد و به صورت ضمنی این حق از خریدار سلب شده است لذا در صورت تحقق شرط فاسخ معامله دوم (فی مابین خریدار و ثالث) باطل می باشد و امکان استرداد مبیع وجود دارد.در این زمینه نیز می توان از وحدت ملاک ماده 500 قانون مدنی استفاده نمود.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 362 - آثار بیعی که صحیحا واقع شده باشد از قرار ذیل است: 1 - به مجرد وقوع بیع مشتری مالک مبیع و بایع مالک ثمن می شود؛ 2 - عقد بیع بایع را ضامن درک مبیع و مشتری را ضامن درک ثمن قرار می دهد؛ 3 - عقد بیع بایع را به تسلیم مبیع ملزم می نماید؛ 4 - عقد بیع مشتری رابه تادیه ثمن ملزم می کند.

مشاهده ماده 362 قانون مدنی

ماده 286 - تلف یکی از عوضین مانع اقاله نیست در این صورت به جای آن چیزی که تلف شده است مثل آن در صورت مثلی بودن و قیمت آن در صورت قیمی بودن داده می شود.

مشاهده ماده 286 قانون مدنی

ماده 500 - در بیع شرط مشتری می تواند مبیع را برای مدتی که بایع حق خیار ندارد اجاره دهد و اگر اجاره منافی با خیار بایع باشد باید به وسیله ی جعل خیار یا نحو آن حق بایع را محفوظ دارد والا اجاره تاحدی که منافی با حق بایع باشد باطل خواهد بود.

مشاهده ماده 500 قانون مدنی

ماده 363 - در عقد بیع وجود خیار فسخ برای متبایعین یا وجود اجلی برای تسلیم مبیع یا ثمن مانع انتقال نمی شود بنابراین اگر ثمن یا مبیع عین معین بوده و قبل از تسلیم آن احد متعاملین مفلس شود طرف دیگر حق مطالبه ی آن عین را خواهد داشت.

مشاهده ماده 363 قانون مدنی

ماده 364 - در بیع خیاری مالکیت از حین عقد بیع است نه از تاریخ انقضاء خیار و در بیعی که قبض شرط صحت است (مثل بیع صرف) انتقال از حین حصول شرط است نه از حین وقوع بیع.

مشاهده ماده 364 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM