نشست قضایی شماره 1397-4656

نشست قضایی شماره 1397-4656

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1397-4656


کد نشست:
1397-4656

تاریخ برگزاری:
1397/07/12

برگزار شده توسط:
استان گلستان/ شهر آق قلا

موضوع:
اعتبار یا عدم اعتبار تحصیل دلیل به روش غیر مجاز توسط ضابطین

پرسش:
آیا تحقیقاتی که توسط ضابطین به نحو غیر مجاز (مثلا بازرسی منزل بدون اذن مقام قضایی در جرایم غیر مشهود) صورت می گیرد و منجر به کشف جرم می گردد اعتبار دارد؟ یا باید شیوه ی تحصیل ادله هم به نحو قانونی باشد تا بتوان جرم را به متهم منتسب دانست؟

نظر هیئت عالی:
نظریه اقلیت مورد تایید هیات عالی می باشد در فرض مثال وقتی با اعلام غیر قانونی مامورینی در بازرسی از منزلی مقداری مشروبات الکلی و یا مواد مخدر کشف می کنند و یا بر اثر شکنجه متهم اقرار به ارتکاب قتل می نماید و ناشی از همین اقاریر تحت شکنجه قراین و امارات کاملا علم آوری حاصل می شود که موید ارتکاب جرم توسط متهم بوده است دادگاه نمی تواند علی رغم تخلفات ضابطین به این جرایم توسط متهمین بی توجه باشد و ضمن تعقیب تخلف و یا جرم صورت گرفتن توسط مامورین (حسب مورد) به جرم کشف شده نیز رسیدگی می گردد. نظریه شماره 7/92/231 مورخ 25/05/93 اداره حقوقی نیز موید این عقیده می باشد.

نظر اکثریت:
با توجه به ماده 55 قانون آیین دادرسی کیفری ورود به منازل مسکونی و اماکن تعطیل و.. . در جرایم غیر مشهود با اجازه موردی مقام قضایی است؛ لذا امکان اقدام مامورین بدون اجازه موردی مقام قضایی وجود ندارد. از طرفی مفهوم مخالف ماده 36 قانون آیین دادرسی کیفری عنوان نموده اگر گزارش ضابطین بر اساس ضوابط و مقررات قانونی تهیه و تنظیم شود معتبر نیست یعنی ازرش ندارد؛ تنها در جرایم مشهود اقدامات ضابطین نیاز به حکم یا دستور قبلی مقام قضایی ندارد. ماده 57 قانون آیین دادرسی کیفری نیز آثار جرمی را بیان می کند که بر هم زننده یا تهدید کننده نظم یا امنیت و آسایش عمومی جامعه باشد و تنها در این صورت است که اگر ضابطین به محلی وارد شده و آثاری را رویت کردند که حاکی از جرمی می باشد که تهدید امنیت و آسایش عمومی را در بر دارد می توانند ضمن حفظ ادله و آثار آن با تنظیم صورت مجلس مراتب را به مقام قضایی اطلاع دهند. هرچند در مصداق اینکه چه آثاری حکایت از جرایمی دارد که تهدید کننده امنیت و آسایش عمومی جامعه است بین مقام های قضایی اختلاف و نیاز به تدوین و تبیین قانونی می باشد؛ بنابراین تنها در این مورد اخیر ضابطین حق تهیه گزارش بدون دستور قضایی را دارند.

نظر اقلیت:
گزارش ضابطین دادگستری در جرایم غیر مشهود اگر مطابق ماده 36 قانون آیین دادرسی کیفری موجب علم برای قاضی شود می تواند پایه تشکیل پرونده و تعقیب متهم باشد و تنها در ادله اخباری مانند اقرار شهادت یا سوگند یا ناشی از شکنجه چنانچه در مرجع انتظامی تنظیم شود فاقد اعتبار برای تشکیل پرونده است اما اگر گزارش حاکی از ادله احرازی باشد می تواند به عنوان قرینه ای برای مجرمیت متهم باشد؛ مانند اعلام محل دفن جسد یا وسیله ارتکابی جرم. بخشنامه 1828/84/1 مورخه 15/2/1384 نیز بر ممنوعیت روالهای تلقینی یا اغفال و اکراه و اجبار متهم تاکید کرده و اقاریر اخذ شده مطابق آن را مطابق ماده 129 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1378 بی اعتبار دانسته است.

مبحث:
آیین دادرسی کیفری

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 44 ـ ضابطان دادگستری به محض اطلاع از وقوع جرم در جرایم غیرمشهود مراتب را برای کسب تکلیف و اخذ دستورهای لازم به دادستان اعلام می کنند و دادستان نیز پس از بررسی لازم دستور ادامه تحقیقات را صادر و یا تصمیم قضایی مناسب اتخاذ می کند. ضابطان دادگستری درباره جرایم مشهود تمام اقدامات لازم را به منظور حفظ آلات ادوات آثار علائم و ادله وقوع جرم و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم و یا تبانی به عمل میآورند تحقیقات لازم را انجام میدهند و بلافاصله نتایج و مدارک به دست آمده را به اطلاع دادستان می رسانند. همچنین چنانچه شاهد یا مطلعی در صحنه وقوع جرم حضور داشته باشد؛ اسم نشانی شماره تلفن و سایر مشخصات ایشان را اخذ و در پرونده درج می ـکنند. ضابطان دادگستری در اجرای این ماده و ذیل ماده (46) این قانون فقط در صورتی می توانند متهم را بازداشت نمایند که قرائن و امارات قوی بر ارتکاب جرم مشهود توسط وی وجود داشته باشد.

مشاهده ماده 44 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 60 ـ در بازجویی ها اجبار یا اکراه متهم استفاده از کلمات موهن طرح سوالات تلقینی یا اغفال کننده و سوالات خارج از موضوع اتهام ممنوع است و اظهارات متهم در پاسخ به چنین سوالاتی و همچنین اظهاراتی که ناشی از اجبار یا اکراه است معتبر نیست. تاریخ زمان و طول مدت بازجویی باید در اوراق صورت مجلس قید شود و به امضاء یا اثر انگشت متهم برسد.

مشاهده ماده 60 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 45 ـ جرم در موارد زیر مشهود است: الف ـ در مرئی و منظر ضابطان دادگستری واقع شود یا ماموران یادشده بلافاصله در محل وقوع جرم حضور یابند و یا آثار جرم را بلافاصله پس از وقوع مشاهده کنند. ب ـ بزه دیده یا دو نفر یا بیشتر که ناظر وقوع جرم بوده اند حین وقوع جرم یا بلافاصله پس از آن شخص معینی را به عنوان مرتکب معرفی کنند. پ ـ بلافاصله پس از وقوع جرم علائم و آثار واضح یا اسباب و ادله جرم در تصرف متهم یافت شود و یا تعلق اسباب و ادله یادشده به متهم محرز گردد. ت ـ متهم بلافاصله پس از وقوع جرم قصد فرار داشته یا در حال فرار باشد یا بلافاصله پس از وقوع جرم دستگیر شود. ث ـ جرم در منزل یا محل سکنای افراد اتفاق افتاده یا در حال وقوع باشد و شخص ساکن در همان حال یا بلافاصله پس از وقوع جرم ورود ماموران را به منزل یا محل سکنای خود درخواست کند. ج ـ متهم بلافاصله پس از وقوع جرم خود را معرفی کند و وقوع آن را خبر دهد. چ ـ متهم ولگرد باشد و در آن محل نیز سوء شهرت داشته باشد. تبصره 1 ـ چنانچه جرایم موضوع بندهای (الف) (ب) (پ) و (ت) ماده (302) این قانون به صورت مشهود واقع شود در صورت عدم حضور ضابطان دادگستری تمام شهروندان می توانند اقدامات لازم را برای جلوگیری از فرار مرتکب جرم و حفظ صحنه جرم به عمل آورند. تبصره 2 ـ ولگرد کسی است که مسکن و ماوای مشخص و وسیله معاش معلوم و شغل یا حرفه معینی ندارد.

مشاهده ماده 45 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 55- ورود به منازل اماکن تعطیل و بسته و تفتیش آنها همچنین بازرسی اشخاص و اشیاء در جرائم غیرمشهود با اجازه موردی مقام قضائی است هر چند وی اجرای تحقیقات را به طور کلی به ضابط ارجاع داده باشد.

مشاهده ماده 55 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 63 ـ تخلف از مقررات مواد (30) (34) (35) (37) (38) (39) (40) (41) (42) (49) (51) (52) (53) (55) (59) و (141) این قانون توسط ضابطان موجب محکومیت به سه ماه تا یک سال انفصال از خدمات دولتی است.

مشاهده ماده 63 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 36 ـ گزارش ضابطان در صورتی معتبر است که بر خلاف اوضاع و احوال و قرائن مسلم قضیه نباشد و بر اساس ضوابط و مقررات قانونی تهیه و تنظیم شود.

مشاهده ماده 36 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 57 ـ چنانچه ضابطان دادگستری در هنگام بازرسی محل ادله اسباب و آثار جرم دیگری را که تهدیدکننده امنیت و آسایش عمومی جامعه است مشاهده کنند ضمن حفظ ادله و تنظیم صورت مجلس بلافاصله مراتب را به مرجع قضایی صالح گزارش و وفق دستور وی عمل می کنند.

مشاهده ماده 57 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 129 ـ هنگام تحقیق محلی و معاینه محل تمام آثار و نشانههای مشهود و مکشوف که به نحوی در قضیه موثر است به دستور بازپرس توسط کارشناسان جمع آوری و در صورتمجلس قید می شود و به امضای اشخاص دخیل در موضوع می رسد.

مشاهده ماده 129 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM