نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1397/07/12

برگزار شده توسط:
استان اردبیل/ شهر اردبیل

موضوع:
بررسی حکم به مجازات جایگزین حبس بدون جلب رضایت متهم غیابی

پرسش:
در جرایم موضوع مواد 65 و 66 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 حکم به مجازات جایگزین حبس الزامی است. آیا دادگاه می تواند بدون جلب رضایت متهم غیابی حکم به مجازات جایگزین حبس (از نوع ارایه خدمات عمومی) دهد؟

نظر هیئت عالی:
مناسب بود مقنن کلمه متهم را به کار می برد زیرا در ادامه بیان داشته در صورت رضایت خدمات عمومی رایگان مورد حکم واقع می شود. لهذا رضایت مربوط به زمان صدور حکم به خدمات عمومی رایگان است که بدون اعلام رضایت متهم ممکن نخواهد بود. نتیجتا نظریه اکثریت موافق با این استنتاج است.

نظر اکثریت:
موارد الزامی بودن مجازات جایگزین حبس در مواد 65 66 67 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 آمده است. در فرض غایب بودن متهم امکان صدور حکم به مجازات جایگزین حبس از نوع ارایه خدمات عمومی رایگان بنا به صراحت صدر ماده 84 قانون مجازات اسلامی و تبصره 3 این ماده و همچنین بند ب ماده یک آیین نامه اجرایی وجود ندارد. عبارت «محکوم» سهو قانون گذار است. (مراد قانون گذار این نیست که مجازات جایگزین حبس را باید در مورد محکوم اعمال نمود بلکه منظور «متهم» است. معنا ندارد دادگاه در مورد شخصی حکم مجازات جایگزین حبس از نوع خدمات عمومی بدهد و در مرحله اجرا اگر رضایت نداشت دوباره حکم دیگری صادر نماید. دادگاه تکلیف دارد در زمان صدور حکم و اخذ آخرین دفاع رضایت متهم را در خصوص ارایه خدمات رایگان جلب نماید در غیر این صورت حکم به سایر مجازات های جایگزین حبس صادر می نماید. بنابراین در غیاب متهم امکان صدور حکم به مجازات جایگزین حبس از نوع «خدمات عمومی رایگان» وجود ندارد.

نظر اقلیت:
در فرض غایب بودن متهم امکان صدور حکم به مجازات جایگزین حبس از نوع «ارایه خدمات عمومی» وجود دارد مستفاد از عبارت «محکوم» این است که شرط رضایت شخص به «ارایه خدمات عمومی رایگان» مربوط به زمان اجرای مجازات است. مستفاد از تبصره 3 ماده 84 که اشعار می دارد «... در صورت عدم رضایت محکوم به انجام خدمات عمومی مجازات اصلی مورد حکم قرار می گیرد» این است که تکلیف دادگاه به جلب رضایت شخص مربوط به مرحله دادرسی و متهم نیست بلکه مربوط به مرحله بعد از صدور حکم و مرحله اجراست.

مبحث:
حقوق جزای عمومی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 65 ـ مرتکبان جرایم عمدی که حداکثر مجازات قانونی آنها سه ماه حبس است به جای حبس به مجازات جایگزین حبس محکوم می گردند.

مشاهده ماده 65 قانون مجازات اسلامی

ماده 66 ـ مرتکبان جرایم عمدی که حداکثر مجازات قانونی آنها نود و یک روز تا شش ماه حبس است به جای حبس به مجازات جایگزین حبس محکوم می گردند مگر اینکه به دلیل ارتکاب جرم عمدی دارای سابقه محکومیت کیفری به شرح زیر باشند و از اجرای آن پنج سال نگذشته باشد: الف ـ بیش از یک فقره سابقه محکومیت قطعی به حبس تا شش ماه یا جزای نقدی بیش از ده میلیون (10.000.000) ریال یا شلاق تعزیری ب ـ یک فقره سابقه محکومیت قطعی به حبس بیش از شش ماه یا حد یا قصاص یا پرداخت بیش از یک پنجم دیه

مشاهده ماده 66 قانون مجازات اسلامی

ماده 67 ـ دادگاه می تواند مرتکبان جرایم عمدی را که حداکثر مجازات قانونی آنها بیش از شش ماه تا یک سال حبس است به مجازات جایگزین حبس محکوم کند در صورت وجود شرایط ماده (66) این قانون اعمال مجازات های جایگزین حبس ممنوع است.

مشاهده ماده 67 قانون مجازات اسلامی

ماده 84 ـ خدمات عمومی رایگان خدماتی است که با رضایت محکوم برای مدت معین به شرح ذیل مورد حکم واقع می شود و تحت نظارت قاضی اجرای احکام اجراء می گردد: الف ـ جرایم موضوع بند (الف) ماده (83) تا دویست و هفتاد ساعت ب ـ جرایم موضوع بند (ب) ماده (83) دویست و هفتاد تا پانصد و چهل ساعت پ ـ جرایم موضوع بند (پ) ماده (83) پانصد و چهل تا هزار و هشتاد ساعت ت ـ جرایم موضوع بند (ت) ماده (83) هزار و هشتاد تا دو هزار و صد و شصت ساعت تبصره 1 ـ ساعات ارائه خدمت عمومی برای افراد شاغل بیش از چهار ساعت و برای افراد غیرشاغل بیش از هشت ساعت در روز نیست. در هر حال ساعات ارائه خدمت در روز نباید مانع امرار معاش متعارف محکوم شود. تبصره 2 ـ حکم به ارائه خدمت عمومی مشروط به رعایت همه ضوابط و مقررات قانونی مربوط به آن خدمت از جمله شرایط کار زنان و نوجوانان محافظت های فنی و بهداشتی و ضوابط خاص کارهای سخت و زیان آور است. تبصره 3 ـ دادگاه نمی تواند به بیش از یک خدمت عمومی مقرر در آییننامه موضوع این فصل حکم دهد. در هر حال در صورت عدم رضایت محکوم به انجام خدمات عمومی مجازات اصلی مورد حکم واقع می شود. تبصره 4 ـ قاضی اجرای احکام می تواند بنا به وضع جسمانی و نیاز به خدمات پزشکی یا معذوریت های خانوادگی و مانند آنها انجام خدمات عمومی را به طور موقت و حداکثر تا سه ماه در طول دوره تعلیق نماید یا تبدیل آن را به مجازات جایگزین دیگر به دادگاه صادرکننده حکم پیشنهاد دهد.

مشاهده ماده 84 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM